Dana Norris: Czym jest wrażliwość?

Kiedy zimą, 2015 roku Dr. Paul J. Zak, znany amerykański neurobiolog opublikował swój kolejny artykuł naukowy poświęcony oddziaływaniu historii na człowieka, poparł go serią testów z wykorzystaniem filmów dokumentalnych. Na jednym z nich uczestnicy mogli zobaczyć łysego chłopca, który wybrał się z ojcem do zoo. W następnym, po krótkiej przerwie ten sam ojciec opisywał trudności z jakimi się zmaga opiekując się chorym na raka synem. Dr. Zak pokazał badanym oba filmy i po każdym z nich mierzył oksytocynę w ich krwi. Kiedy eksperyment się skończył, Paul J. Zak stwierdził, że poziom oksytocyny podniósł się po emisji filmu w którym ojciec opowiada o swoich przeżyciach.

Poprzedni:

Storytelling. Kilka słów o manierach

Oksytocyna to substancja chemiczna, którą wydziela mózg, żeby wzbudzić w nas konkretne uczucia. W zależności od naszego samopoczucia stymuluje ona uległość, ufność, zazdrość, szczodrość, protekcjonizm lub współpracę. Dr. Paul J. Zak był jednym z pierwszych naukowców, którzy zaczęli odkrywać jej wpływ na psychikę człowieka, a w swoich badaniach wykazał, że kiedy uwalnia się ona podczas słuchania opowieści, to słuchacz czuje silniejszą więź z mówcą.

Piękna Porażka

Kiedy coś cię dogłębnie fascynuje (człowiek, praca, czy problem społeczny), może się tak zdarzyć, że się na tym skupisz i cały świat ci się rozpadnie. Kiedy stoisz i mówisz, chcesz przede wszystkim wyjaśnić ludziom, dlaczego ta konkretna sprawa jest dla ciebie taka ważna. W takich chwilach człowiek się czuje, jakby latał ale też boi się, że się lada moment rozbije. To z jednej strony pasja, a z drugiej ryzyko. Jeśli chcesz świetnie opowiadać, musisz być gotów podjąć to ryzyko.

Kiedy chcesz zjednać publiczność, musisz im pokazać swoje wady. Brzmi to może dziwnie, bo z racji samej tylko natury opowieści takie wyznanie ma charakter jednostronny. To znaczy, że w praktyce dzielisz się z publicznością swoim osobistym doświadczeniem, a oni nie odwzajemniają tego gestu. Warto jednak pamiętać, że w momencie przyznania się do porażki zadzierzgujesz więź ze swoimi odbiorcami.

Wielokrotnie i przy różnych okazjach miałam sposobność obserwować, że tak to właśnie działa. Publiczność wchodzi do sali, zajmuje miejsca i zamawia drinki. Na tym etapie dominują jeszcze rozmowy ze znajomymi, więc jest generalnie cicho. Po wystąpieniu cała sala wypełnia się jednak gwarem rozmów. Występ mówcy, który odważył się wykazać wrażliwością i powiedzieć coś od serca potrafi sprawić, że między obcymi sobie ludźmi pojawia się autentyczna więź.

Autentyczna Historia

Po urodzeniu pierwszego dziecka zrobiłam sobie przerwę w działalności storytellingowej. Kilka miesięcy później zaproponowano mi występ w Chicago podczas wieczoru poświęconego macierzyństwu. Przygotowałam sobie historię o tym, że z noworodkiem czasem jest ciężko. Zdobyłam się przy tym na szczerość i postanowiłam wspomnieć, jak to momentami się obawiałam, że mogłabym skrzywdzić własne dziecko.

Byłam już wtedy doświadczonym mówcą, a mimo to potwornie bałam się opowiedzieć tę historię na głos. Na widowni siedziały setki ludzi, a ja zamierzałam przed nimi wyznać, że jestem okropną matką.

Siedziałam za kulisami i cała w nerwach czekałam na swoją kolej. Potem weszłam na scenę i zaczęłam opowiadać całej sali obcych mi ludzi o tym, jak nie dosypiałam, jak odczuwałam niechęć do własnego dziecka i jak w najgorszych chwilach zdarzało mi się myśleć, że mogłabym włożyć mu głowę pod wodę tylko po to, żeby przestał płakać. W tym momencie ludzie na widowni zaczęli się śmiać. Śmiali się! Taka byłam zszokowana, że na chwilę przestałam mówić. Czy oni się faktycznie roześmiali? Ja im opowiadam o najstraszliwszych rzeczach, jakich dotychczas w życiu doświadczyłam – o zmęczeniu, o odchodzeniu od zmysłów, o okropnych myślach – a oni się śmieją?!

Od tamtej pory opowiadałam tę historię już kilka razy, więc mogę z pełnym przekonaniem potwierdzić, że to nie był przypadek. W pewnym momencie dotarło do mnie, że większość słuchaczy stanowili świeżo upieczeni rodzice.

Trudna Prawda

Wrażliwość opisywana jest z jednej strony jako zdolność do przeżywania emocji i odczuwania wrażeń, a z drugiej jako słaba odporność lub silna podatność na bodźce.

Wszyscy boimy się wykazywać wrażliwością. Wszyscy mamy ochotę się chronić. Właśnie dlatego tak często się zamykamy, tak niechętnie dzielimy się swoją szczerą opinią i nie zawsze mówimy całą prawdę. Szczerość jest jednak bardzo ważna, kiedy się opowiada historię. Twoi słuchacze chcą zobaczyć ciebie, takiego autentycznego i wrażliwego ciebie ze wszystkimi twoimi wadami. Dopiero wtedy będą mogli dostrzec w tobie kogoś podobnego do siebie, kiedy przypomną sobie, że każdy ma wady i każdy jest tak lub inaczej narażony na ataki z zewnątrz.

Kiedy opowiadasz historię, nie musisz wspominać o swoich najstraszliwszych myślach ale coś jednak na swój temat musisz zdradzić. Musisz być szczery, a szczerość oznacza wystawienie się na atak. Mówiąc szczerze musimy otworzyć się na drugiego człowieka i pokazać mu swoje życie. Musimy pogodzić się z ryzykiem, że ktoś wykorzysta tę naszą chwilę wrażliwości, żeby nas skrytykować.

Zastanów Się Nad Sobą

Wykazać się wrażliwością znaczy wystawić się na atak ale też wyrazić siebie. Kiedy się pokazuje innym swoje prawdziwe oblicze, oni mogą nas naprawdę dobrze poznać i zaakceptować nas takimi, jakimi faktycznie jesteśmy. Mogą wtedy zobaczyć coś innego niż na starannie wyselekcjonowanych zdjęciach w mediach społecznościowych. Mogą poznać człowieka, który przeżywa skomplikowane emocje i przemawia własnym głosem. Wykazując się wrażliwością pozwalamy innym zrozumieć się i docenić. Jeśli wszystko pójdzie dobrze, publiczności spodoba się to, co usłyszy ale reakcji na twoją prawdę nie da się w żaden sposób przewidzieć. Można jedynie postarać się pomóc innym ją zrozumieć. Można pozwolić im się zobaczyć.

Wrażliwość zapewnią ci szczere odpowiedzi na następujące pytania: