Spektrum autyzmu (ASD) to złożone zaburzenie neurorozwojowe, które wpływa na komunikację, interakcje społeczne i zachowanie. Każde dziecko z ASD jest inne, dlatego pomoc psychologiczno-pedagogiczna musi być dostosowana do indywidualnych potrzeb. Regularna ocena efektywności udzielanej pomocy jest kluczowa, aby zapewnić odpowiednie wsparcie i promować rozwój dziecka. W tym artykule omówimy, jak oceniać efektywność pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla ucznia ze spektrum autyzmu, przedstawiając przykłady z życia szkolnego.

Spektrum autyzmu (ASD): Charakterystyka

ASD obejmuje szeroki zakres objawów i różnorodność funkcjonowania, od łagodnych po bardziej nasilone trudności. Do typowych cech należą:

• Trudności w komunikacji werbalnej i niewerbalnej.
• Wyzwania w interakcjach społecznych.
• Ograniczone, powtarzalne wzorce zachowań, zainteresowań lub aktywności.

Proces Oceny Efektywności Pomocy

Ocena efektywności pomocy psychologiczno-pedagogicznej powinna być systematyczna i kompleksowa, obejmując różne aspekty funkcjonowania dziecka. Ważne jest, aby monitorować postępy w obszarach komunikacji, interakcji społecznych, umiejętności akademickich oraz samodzielności.

Przykład: Ocena Efektywności Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej dla Adama z ASD

Imię i nazwisko dziecka: Adam Kowalski
Rok szkolny: 2023/2024
Klasa: 3
Data oceny: 20 czerwca 2024

Diagnoza: ASD

Opis stanu początkowego: Na początku roku szkolnego Adam miał trudności z nawiązywaniem kontaktu wzrokowego, unikał interakcji z rówieśnikami i preferował samotną zabawę. Miał również ograniczone zainteresowania i trudności w radzeniu sobie ze zmianami w rutynie.

Cele terapeutyczne na rok szkolny 2023/2024:

1. Poprawa umiejętności komunikacyjnych.
2. Zwiększenie zaangażowania w interakcje społeczne.
3. Rozwój umiejętności samodzielności.

Działania podjęte w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej:

1. Indywidualne sesje terapeutyczne – cotygodniowe spotkania z terapeutą zajęciowym.
2. Zajęcia grupowe – integracyjne zajęcia rozwijające umiejętności społeczne.
3. Wsparcie nauczyciela wspomagającego – pomoc w codziennych czynnościach szkolnych, nauka radzenia sobie z rutyną i zmianami.

Ocena postępów:

1. Umiejętności komunikacyjne:
   • Stan początkowy: Adam unikał kontaktu wzrokowego, nie inicjował rozmów i miał trudności z wyrażaniem swoich potrzeb.
   • Postępy: Dzięki indywidualnym sesjom terapeutycznym Adam nauczył się nawiązywać kontakt i wyrażać swoje potrzeby za pomocą prostych zdań. Teraz potrafi inicjować rozmowy z nauczycielem i rówieśnikami oraz korzystać z alternatywnych form komunikacji, takich jak obrazki czy gesty.
2. Interakcje społeczne:
   • Stan początkowy: Adam preferował samotną zabawę i unikał interakcji z rówieśnikami, miał trudności z udziałem w grach grupowych.
   • Postępy: Udział w zajęciach grupowych pomógł Adamowi rozwijać umiejętności społeczne. Nauczył się czekać na swoją kolej, dzielić się zabawkami i współpracować z innymi dziećmi. Obecnie częściej angażuje się w gry zespołowe i nawiązał kilka przyjaźni.
3. Samodzielność:
   • Stan początkowy: Adam miał trudności z wykonywaniem codziennych czynności samodzielnie, takich jak ubieranie się czy korzystanie z toalety.
   • Postępy: Dzięki wsparciu nauczyciela wspomagającego, Adam nauczył się lepiej radzić sobie z codziennymi czynnościami. Teraz potrafi samodzielnie ubrać się, korzystać z toalety i przygotować swoje miejsce do pracy.

Przykłady z życia szkolnego:

1. Przykład 1:
   • Sytuacja: Na początku roku szkolnego Adam miał trudności z uczestnictwem w grupowych zajęciach plastycznych. Wolał rysować sam i unikał współpracy.
   • Zmiana: Po kilku miesiącach zajęć integracyjnych, podczas jednych z zajęć plastycznych, Adam zaskoczył nauczyciela, prosząc kolegę o wspólne rysowanie. Razem stworzyli piękny obrazek, a Adam czuł się dumny ze swojej pracy w grupie.
2. Przykład 2:
   • Sytuacja: Adam miał trudności z radzeniem sobie ze zmianami w planie dnia, co często prowadziło do wybuchów emocjonalnych.
   • Zmiana: Dzięki pracy nad elastycznością i wprowadzeniu wizualnych harmonogramów, Adam nauczył się lepiej radzić sobie ze zmianami. Pewnego dnia, kiedy niespodziewanie odwołano jedną z lekcji, Adam spokojnie zaakceptował nowy plan i skorzystał z dodatkowego czasu na zabawę z rówieśnikami.

Podsumowanie:

Adam osiągnął znaczące postępy dzięki systematycznej pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Poprawiły się jego umiejętności komunikacyjne, zaangażowanie w interakcje społeczne oraz samodzielność. Dalsze wsparcie będzie kontynuowane w celu utrwalenia osiągniętych wyników i dalszego rozwoju umiejętności Adama.

Przykładowa Ocena Efektywności na koniec roku szkolnego

Imię i nazwisko dziecka: Adam Kowalski
Rok szkolny: 2023/2024
Klasa: 3
Data oceny: 20 czerwca 2024

Diagnoza: ASD

Opis stanu początkowego: Adam miał trudności z nawiązywaniem kontaktu wzrokowego, unikał interakcji z rówieśnikami i preferował samotną zabawę. Miał również ograniczone zainteresowania i trudności w radzeniu sobie ze zmianami w rutynie.

Cele terapeutyczne:

1. Poprawa umiejętności komunikacyjnych.
2. Zwiększenie zaangażowania w interakcje społeczne.
3. Rozwój umiejętności samodzielności.

Działania podjęte w ramach pomocy:

1. Indywidualne sesje terapeutyczne.
2. Zajęcia grupowe integracyjne.
3. Wsparcie nauczyciela wspomagającego.

Ocena postępów:

1. Umiejętności komunikacyjne: Znacząca poprawa w nawiązywaniu kontaktu i wyrażaniu potrzeb.
2. Interakcje społeczne: Większe zaangażowanie w gry zespołowe i nawiązanie przyjaźni.
3. Umiejętności samodzielności: Lepsze radzenie sobie z codziennymi czynnościami.

Rekomendacje na przyszły rok szkolny:

1. Kontynuacja indywidualnych sesji terapeutycznych.
2. Dalsze zajęcia grupowe rozwijające umiejętności społeczne.
3. Regularne wsparcie nauczyciela wspomagającego.
4. Monitorowanie postępów i dostosowywanie strategii wsparcia.

Podpisy:

• Maria Nowak, Psycholog szkolny
• Anna Kowalska, Terapeuta zajęciowy
• Jan Wiśniewski, Nauczyciel wspomagający

Regularna ocena efektywności pomocy psychologiczno-pedagogicznej i elastyczne dostosowywanie metod wsparcia są kluczowe w pracy z dziećmi ze spektrum autyzmu. Dzięki temu, jak pokazuje przykład Adama, możliwe jest osiągnięcie realnych postępów i poprawa jakości życia dziecka.