Odkryj jesienne zwierzęta i ich przygotowania na zimę! Scenariusz zajęć dla przedszkolaków, wspierający rozwój poznawczy i ogólny, pełen zabaw ruchowych, prac plastycznych i ciekawych informacji o jesiennych zwierzętach.
Grupa docelowa:
Typowe przedszkolaki (dzieci w wieku 4-6 lat)
Cel ogólny:
Rozwijanie ogólnej wiedzy przyrodniczej i poznawczej przedszkolaków poprzez zapoznanie się ze zwierzętami przygotowującymi się do zimy.
Cele szczegółowe:
- Poznawanie zwierząt, które przygotowują się na zimę (np. wiewiórka, jeż, niedźwiedź, ptaki).
- Rozwój percepcji słuchowej i wzrokowej.
- Rozwój mowy i zdolności komunikacyjnych poprzez nazywanie i opisywanie zwierząt.
- Wzmacnianie umiejętności motorycznych przez naśladowanie ruchów zwierząt.
- Kształtowanie zdolności do pracy w grupie poprzez udział w zabawach i zadaniach zespołowych.
Materiały:
- Obrazki przedstawiające jesienne zwierzęta (wiewiórka, jeż, niedźwiedź, ptaki migrujące).
- Makiety lub sylwetki zwierząt (można stworzyć z papieru lub materiałów plastycznych).
- Karty pracy do pokolorowania z wizerunkami zwierząt.
- Kartki papieru, kredki, nożyczki, klej.
- Pluszaki lub figurki zwierząt.
- Piosenki o jesieni i zwierzętach.
Przebieg zajęć
1. Powitanie i wprowadzenie do tematu (ok. 10 minut)
Nauczyciel:
Witam dzieci i zadaje pytania: „Czy wiecie, co się dzieje, gdy zbliża się zima? Jak zwierzęta przygotowują się do tego czasu?”
Następnie wprowadza temat zajęć, mówiąc: „Dzisiaj poznamy zwierzęta, które jesienią przygotowują się na zimę. Zobaczymy, co robią wiewiórki, jeże, niedźwiedzie i ptaki, aby przetrwać zimne dni.”
Dzieci siadają w kole, a nauczyciel pokazuje obrazki różnych zwierząt i pyta dzieci, czy potrafią je rozpoznać.
2. Prezentacja zwierząt i ich przygotowań do zimy (ok. 15 minut)
Zwierzęta omawiane podczas zajęć:
- Wiewiórka – Zbieranie orzechów i żołędzi, aby mieć zapasy na zimę.
- Jeż – Szukanie miejsca na zimowy sen, zagrzebanie się w liściach.
- Niedźwiedź – Przygotowania do hibernacji w swojej gawrze.
- Ptaki migrujące – Lot do cieplejszych krajów, gdzie będą miały więcej pożywienia.
Nauczyciel omawia każdego zwierzęcia, używając obrazków i pokazując, jak wygląda jego zachowanie jesienią. Dzieci mogą zadawać pytania, a nauczyciel odpowiada i rozwija temat.
3. Zabawa ruchowa „Naśladujemy zwierzęta” (ok. 10 minut)
Dzieci wcielają się w rolę zwierząt przygotowujących się na zimę. Nauczyciel mówi: „Teraz zamienimy się w jesienne zwierzęta! Kto chce być wiewiórką, jeżem albo niedźwiedziem?”
- Wiewiórki – Dzieci udają, że zbierają orzechy do dziupli.
- Jeże – Dzieci naśladują czołganie się po ziemi i szukanie miejsca do snu.
- Niedźwiedzie – Dzieci naśladują niedźwiedzia idącego do gawry i kładącego się spać.
4. Praca plastyczna „Jesienne zwierzęta” (ok. 20 minut)
Dzieci dostają kartki papieru z konturami zwierząt (wiewiórki, jeża, niedźwiedzia, ptaków). Mają za zadanie pokolorować je i wyciąć. Następnie przyklejają swoje prace na większą kartkę, tworząc wspólny plakat „Jesienne zwierzęta”. Nauczyciel pomaga dzieciom w trakcie pracy, opowiadając o kolorach i cechach poszczególnych zwierząt.
5. Podsumowanie i zakończenie zajęć (ok. 10 minut)
Nauczyciel przypomina dzieciom, co robią zwierzęta, aby przygotować się na zimę. Pyta: „Co zapamiętaliście o zwierzętach jesienią? Jak wiewiórki zbierają orzechy, a ptaki lecą do ciepłych krajów?”. Dzieci dzielą się swoimi wrażeniami. Na zakończenie można wspólnie zaśpiewać piosenkę o zwierzętach jesiennych.
Dostosowanie zajęć:
- Dla młodszych dzieci: Zajęcia mogą zostać uproszczone do poznawania tylko dwóch lub trzech zwierząt. Zamiast wycinania, dzieci mogą po prostu pokolorować obrazki.
- Dla starszych dzieci: Można rozszerzyć temat, wprowadzając dodatkowe zwierzęta (np. borsuki, lisy) i omawiać szczegółowo ich sposoby przygotowań do zimy.
Jesienne zwierzęta – najczęściej zadawane pytania
1. Jakie zwierzęta przygotowują się do zimy?
Typowymi zwierzętami, które przygotowują się do zimy, są m.in. wiewiórki, które gromadzą orzechy, jeże zapadające w sen zimowy, niedźwiedzie wchodzące w stan hibernacji (nietoperze) oraz ptaki migrujące do cieplejszych krajów.
2. Jak wytłumaczyć przedszkolakom, co to jest hibernacja?
Hibernacja to długi sen, który zwierzęta przerywają zimą, aby oszczędzać energię i przetrwać, gdy jest zimno i brakuje pożywienia. (Nietoperze, niedźwiedzie)
3. Jakie ćwiczenia rozwijają percepcję poznawczą dziecka podczas zajęć o zwierzętach?
Ćwiczenia takie jak nazywanie zwierząt, naśladowanie ich ruchów czy prace plastyczne pomagają rozwijać percepcję wzrokową i słuchową, a także umiejętności poznawcze i komunikacyjne.
4. Dlaczego praca plastyczna jest ważna podczas takich zajęć?
Praca plastyczna rozwija motorykę małą, wyobraźnię i zdolność do koncentracji. Tworzenie obrazków zwierząt pomaga dzieciom utrwalić nowo zdobytą wiedzę i lepiej zrozumieć, jak zwierzęta wyglądają oraz jak się zachowują.
5. Jakie korzyści przynoszą zabawy ruchowe naśladujące zwierzęta?
Zabawy ruchowe wspierają rozwój motoryczny dzieci, uczą ich koordynacji ruchowej, a także pomagają w lepszym zrozumieniu zachowań zwierząt poprzez aktywne naśladowanie.
Dodatkowe informacje o ptakach:
W Polsce jesienią wiele gatunków ptaków migruje do cieplejszych krajów, aby przetrwać zimę, gdzie mają lepszy dostęp do pożywienia i korzystniejsze warunki pogodowe. Oto niektóre z najbardziej znanych ptaków, które odlatują do ciepłych krajów:
- Bocian biały
Bociany są jednym z najbardziej znanych ptaków migrujących z Polski. Odlatują do Afryki, gdzie spędzają zimę, a wracają na wiosnę, aby zająć swoje gniazda w Polsce. - Jaskółka dymówka
Jaskółki migrują do Afryki, najczęściej na południe od Sahary. Ich odlot zwykle następuje pod koniec sierpnia i we wrześniu. - Gęś gęgawa Są to ptaki migrujące. Zimujące i migrujące gęgawy można spotkać na całym terenie naszego kraju. Lęgi odbywa u nas kilka tysięcy par. Gęgawy przylatują do nas w lutym i marcu, odlatują między październikiem a grudniem.
- Jerzyk
Jerzyki, podobnie jak jaskółki, odlatują na zimę do Afryki, głównie na południe od Sahary. Te szybkie ptaki wylatują z Polski już w lipcu i sierpniu. - Żuraw
Żurawie odlatują z Polski do południowej Europy, Afryki Północnej i na Bliski Wschód. Zbierają się w stada na jesień i migrują w poszukiwaniu cieplejszego klimatu. - Kukułka
Kukułki, słynące z podrzucania jaj do gniazd innych ptaków, migrują do Afryki, aby spędzić zimę w ciepłych krajach. - Słowik
Słowiki odlatują do Afryki, najczęściej na południe od Sahary, gdzie spędzają zimę, zanim powrócą wiosną do Europy. - Czajka
Czajki migrują do zachodniej Europy oraz na południe Europy i do Afryki. Niektóre ptaki mogą pozostać na terenach o łagodniejszym klimacie w Europie Zachodniej. - Pliszka żółta
Pliszki żółte odlatują z Polski na zimę, udając się do Afryki lub południowej Europy. - Dymówka (jaskółka dymówka)
Jaskółki migrują na duże odległości, lecąc do Afryki i przylatując z powrotem na wiosnę, by zakładać gniazda w Polsce.
Te gatunki ptaków są dobrze znane z sezonowych migracji. Dzięki tej naturalnej wędrówce mogą przetrwać trudne zimowe miesiące i powrócić do Polski, gdy warunki pogodowe stają się bardziej sprzyjające.
smart-sens.org 
