Tradycje Bożonarodzeniowe z całego świata! Scenariusz zajęć dla dzieci wprowadzi najmłodszych w świąteczny klimat, ucząc o Wigilii w Polsce, surfującym Mikołaju w Australii, Tió de Nadal w Hiszpanii i innych ciekawostkach. Idealne na zajęcia edukacyjne!
Boże Narodzenie to wyjątkowy czas, który może być również okazją do nauki o różnorodności kulturowej. Wprowadzenie dzieci w świat tradycji świątecznych różnych krajów to nie tylko świetna zabawa, ale także sposób na rozwijanie ich otwartości i ciekawości świata. Poniżej przedstawiam scenariusz zajęć, który nauczyciele i wychowawcy mogą wykorzystać w pracy z dziećmi w przedszkolu i wczesnych klasach szkoły podstawowej.
Cele zajęć:
- Poznanie tradycji świątecznych w różnych krajach.
- Rozwijanie ciekawości i otwartości na inne kultury.
- Ćwiczenie umiejętności pracy w grupie i kreatywności.
- Rozwijanie umiejętności językowych (wprowadzanie podstawowych słów związanych z Bożym Narodzeniem w różnych językach).
Materiały:
- Mapa świata.
- Karty z ilustracjami tradycji świątecznych z różnych krajów (np. choinka, Mikołaj, fajerwerki, prezenty, jedzenie).
- Kolorowe kartki, kredki, farby, klej.
- Słuchowisko z kolędami z różnych krajów (np. niemieckie, hiszpańskie, amerykańskie, polskie).
- Kartki do tworzenia „Paszportu Świątecznego Odkrywcy”.
Plan zajęć:
1. Wprowadzenie (15 minut)
- Rozmowa z dziećmi o tym, jak świętują Boże Narodzenie w ich domach. Czy wiedzą, że w innych krajach tradycje mogą wyglądać inaczej?
- Pokazanie mapy świata. Wskazanie krajów, które odwiedzimy podczas zajęć (np. Polska, Włochy, Hiszpania, Japonia, Australia, Meksyk).
2. Podróż po świątecznych tradycjach (30 minut)
- Polska: Opowieść o Wigilii, dzieleniu się opłatkiem, 12 potrawach i kolędach.
- Włochy: Befana – czarownica przynosząca prezenty.
- Hiszpania: Świąteczne pochody i „Tió de Nadal” (kłoda świąteczna).
- Australia: Boże Narodzenie na plaży, grill i surfing Mikołaja.
- Meksyk: Las Posadas – świąteczne procesje i rozbijanie piniaty.
- Japonia: Świąteczny kurczak i dekorowanie ciast.
W czasie prezentacji dzieci mogą zadawać pytania i oglądać ilustracje przedstawiające te tradycje.
Podróż po świątecznych tradycjach
Podczas tej części zajęć dzieci wyruszają w wyobrażoną podróż do różnych krajów świata, aby poznać ich wyjątkowe tradycje bożonarodzeniowe. Prowadzący opowiada o poszczególnych krajach, wspierając się mapą, ilustracjami i krótkimi filmikami lub zdjęciami. Każda tradycja przedstawiana jest w sposób dostosowany do wieku dzieci, z uwzględnieniem zabawnych i zaskakujących elementów, które wzbudzą ich zainteresowanie.
Polska: Opowieść o Wigilii, dzieleniu się opłatkiem, 12 potrawach i kolędach
W Polsce Boże Narodzenie zaczyna się od Wigilii, wyjątkowego wieczoru, podczas którego rodziny zasiadają do wspólnej kolacji.
- Dzielenie się opłatkiem: Prowadzący wyjaśnia, że opłatek to symbol pojednania i miłości, którym dzielimy się z bliskimi, życząc sobie nawzajem wszystkiego dobrego.
- 12 potraw: Dzieci mogą wymieniać swoje ulubione potrawy wigilijne. Prowadzący opowiada, że każda z 12 potraw symbolizuje jeden miesiąc w roku i ma przynieść obfitość oraz szczęście.
- Kolędy: Pokazanie dzieciom kilku popularnych kolęd, takich jak „Cicha noc” czy „Lulajże Jezuniu”, może być okazją do wspólnego śpiewania.
Włochy: Befana – czarownica przynosząca prezenty
Włochy mają swoją nietypową tradycję świąteczną związaną z postacią Befany, dobrej czarownicy.
- Kim jest Befana? Prowadzący opowiada, że Befana odwiedza dzieci w nocy z 5 na 6 stycznia, zostawiając prezenty w skarpetkach. Grzeczne dzieci dostają słodycze, a niegrzeczne – węgiel.
- Historia Befany: W prosty sposób przedstaw historię, że Befana to postać z legendy, która przegapiła wizytę Trzech Króli u małego Jezusa i teraz wędruje po świecie, szukając Dzieciątka, obdarowując dzieci na swojej drodze.
- Aktywność: Możesz poprosić dzieci, aby narysowały swoją wersję Befany i to, co chciałyby znaleźć w skarpetce.
Hiszpania: Świąteczne pochody i „Tió de Nadal” (kłoda świąteczna)
Święta w Hiszpanii to czas pełen barwnych tradycji, a jedną z najciekawszych jest „Tió de Nadal”.
- Świąteczne pochody: W miastach odbywają się uroczyste procesje, podczas których Trzej Królowie przechodzą ulicami, rozdając dzieciom słodycze.
- Tió de Nadal: Prowadzący pokazuje ilustrację drewnianej kłody z namalowaną buzią i czapeczką. Wyjaśnia, że dzieci „karmią” ją przez cały grudzień, a w Wigilię biją kijami, śpiewając piosenkę, aby „wydobyła” z siebie prezenty.
- Zabawa: Dzieci mogą stworzyć swoją własną wersję Tió de Nadal z papieru lub plasteliny.
Australia: Boże Narodzenie na plaży, grill i surfing Mikołaja
W Australii Boże Narodzenie przypada na lato, dlatego tradycje są zupełnie inne niż w Polsce.
- Święta na plaży: Wyjaśnij, że w Australii ludzie często świętują na plaży, organizując grille i pikniki.
- Surfujący Mikołaj: Dzieci z pewnością rozbawi historia o tym, że australijski Mikołaj czasami zamiast sań wybiera deskę surfingową.
- Aktywność: Dzieci mogą narysować, jak ich zdaniem wygląda Mikołaj na plaży, a następnie porównać rysunki.
Meksyk: Las Posadas – świąteczne procesje i rozbijanie piniaty
Boże Narodzenie w Meksyku to czas kolorowych procesji i rodzinnych spotkań.
- Las Posadas: Prowadzący opowiada, że procesje Las Posadas odtwarzają wędrówkę Maryi i Józefa szukających miejsca na nocleg. Dzieci i dorośli biorą udział w śpiewach i modlitwach.
- Piniata: Wyjaśnij, że piniata to kolorowa dekoracja wypełniona słodyczami, którą dzieci rozbijają kijem, aby zdobyć ukryte smakołyki.
- Zabawa: Możesz przygotować małą piniatę do rozbicia lub zorganizować grę, w której dzieci szukają ukrytych „słodyczy” w klasie.
Japonia: Świąteczny kurczak i dekorowanie ciast
W Japonii Boże Narodzenie nie jest tradycyjnym świętem religijnym, ale stało się popularnym wydarzeniem komercyjnym.
- Kurczak z KFC: Opowiedz dzieciom, że Japończycy często jedzą w święta kurczaka z restauracji KFC. To nietypowa tradycja, która rozpoczęła się od kampanii reklamowej w latach 70.
- Dekorowanie ciast: W Japonii popularne są „świąteczne ciasta” udekorowane bitą śmietaną i truskawkami. Możesz pokazać zdjęcie takiego ciasta i zapytać dzieci, jak by je udekorowały.
- Zabawa: Dzieci mogą wykonać papierowe dekoracje do wyimaginowanego ciasta.
Podsumowanie tej części:
Każda z tradycji powinna być przedstawiona w sposób angażujący dzieci, z elementami do dyskusji i zabawy. Dzieci powinny poczuć, że święta są wyjątkowe wszędzie, ale różnorodność tradycji sprawia, że świat jest ciekawy i kolorowy. Na koniec można wspólnie wybrać ulubioną tradycję.
3. Zajęcia plastyczne (20 minut)
- Tworzenie „Paszportu Świątecznego Odkrywcy”. Każde dziecko rysuje tradycję, która najbardziej mu się podobała, i wpisuje nazwę kraju.
4. Podsumowanie (15 minut)
- Quiz wiedzy o świątecznych tradycjach.
- Wspólne słuchanie kolęd z różnych krajów i nauka kilku podstawowych słów w innych językach, np. „Merry Christmas” (ang.), „Feliz Navidad” (hiszp.), „Buon Natale” (wł.).
Quiz wiedzy o świątecznych tradycjach
1. Polska
- Jaką liczbę potraw tradycyjnie podaje się na Wigilię w Polsce?
a) 10
b) 12
c) 15
Odpowiedź: b) 12 - Co symbolizuje opłatek, którym dzielimy się podczas Wigilii?
a) Szczęście i obfitość
b) Przyjaźń i radość
c) Pojednanie i miłość
Odpowiedź: c) Pojednanie i miłość
2. Włochy
- Jak nazywa się dobra czarownica, która przynosi prezenty we Włoszech?
a) Befana
b) La Befania
c) La Bella
Odpowiedź: a) Befana - Co dzieci dostają od Befany, jeśli były niegrzeczne?
a) Węgiel
b) Cebulę
c) Kamienie
Odpowiedź: a) Węgiel
3. Hiszpania
- Jak nazywa się kłoda świąteczna, którą dzieci „biją” w Hiszpanii?
a) El Palo
b) Tió de Nadal
c) Los Posadas
Odpowiedź: b) Tió de Nadal - Co dzieci „wyciągają” z kłody Tió de Nadal?
a) Owoce
b) Słodycze
c) Prezenty
Odpowiedź: b) Słodycze
4. Australia
- Co Australijczycy często robią w Boże Narodzenie?
a) Organizują grill na plaży
b) Dekorują choinkę palmowymi liśćmi
c) Polują na świątecznego kangura
Odpowiedź: a) Organizują grill na plaży - Jakim środkiem transportu czasami porusza się australijski Mikołaj?
a) Na sankach
b) Na desce surfingowej
c) Na rowerze
Odpowiedź: b) Na desce surfingowej
5. Meksyk
- Co symbolizują procesje Las Posadas w Meksyku?
a) Szukanie miejsca na nocleg przez Maryję i Józefa
b) Szukanie prezentów przez dzieci
c) Początek Nowego Roku
Odpowiedź: a) Szukanie miejsca na nocleg przez Maryję i Józefa - Co znajduje się w piniacie, którą rozbijają dzieci w Meksyku?
a) Prezenty i jedzenie
b) Owoce i cukierki
c) Małe zabawki i konfetti
Odpowiedź: b) Owoce i cukierki
6. Japonia
- Co Japończycy najczęściej jedzą na Boże Narodzenie?
a) Sushi
b) Kurczaka z KFC
c) Zupę miso
Odpowiedź: b) Kurczaka z KFC - Jak wygląda tradycyjne świąteczne ciasto w Japonii?
a) Jest udekorowane bitą śmietaną i truskawkami
b) Ma czekoladowe warstwy i polewę
c) Jest posypane ryżowymi kuleczkami
Odpowiedź: a) Jest udekorowane bitą śmietaną i truskawkami
Punktacja:
- 10-12 poprawnych odpowiedzi: Świąteczny Mistrz! Jesteś ekspertem od tradycji bożonarodzeniowych.
- 7-9 poprawnych odpowiedzi: Dzielny Pomocnik Mikołaja! Znasz już wiele ciekawostek, ale warto dowiedzieć się jeszcze więcej.
- 0-6 poprawnych odpowiedzi: Świąteczny Odkrywca! Dopiero zaczynasz swoją podróż po tradycjach, ale przed Tobą wiele przygód!
Powodzenia i Wesołych Świąt! 🎄
5. Zabawa ruchowa (opcjonalnie, 10 minut)
- „Świąteczny taniec narodów” – dzieci naśladują różne style tańca (np. flamenco, taniec aborygeński) przy świątecznych melodiach.
Wskazówki dla nauczycieli:
- Dostosuj poziom trudności treści do wieku dzieci.
- Używaj prostego języka, aby wszystkie dzieci mogły zrozumieć opowieści.
- Zachęcaj dzieci do aktywnego udziału poprzez pytania i zabawy.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
1. Jak dostosować zajęcia do młodszych dzieci?
Dla młodszych dzieci można skrócić opowieści i skupić się na obrazkach, piosenkach i zabawach ruchowych. Zamiast tworzenia paszportu można wykonać jedną prostą pracę plastyczną, np. rysowanie choinki z danego kraju.
2. Jak wzbogacić zajęcia o elementy sensoryczne?
Możesz wykorzystać zapachy i smaki związane ze świętami, np. cynamon, goździki, pierniki, aby dzieci mogły poczuć różnorodność świątecznych tradycji.
3. Jak włączyć w zajęcia dzieci z trudnościami w komunikacji?
Użyj prostych, wizualnych pomocy, takich jak karty obrazkowe, i skup się na aktywnościach manualnych. Możesz również zaplanować indywidualne wsparcie dla dziecka.
4. Czy można zmodyfikować scenariusz na zajęcia online?
Tak! Zamiast mapy można użyć interaktywnych prezentacji, a dzieci mogą rysować swoje „Paszporty Odkrywcy” w domu i dzielić się nimi na ekranie.
Podsumowanie:
Zajęcia o Bożym Narodzeniu w różnych krajach to doskonała okazja, by pokazać dzieciom piękno różnorodności kulturowej. Dzięki połączeniu opowieści, zabaw i aktywności plastycznych zajęcia te staną się niezapomnianym doświadczeniem dla każdego dziecka.
Chcesz więcej pomysłów na kreatywne zajęcia? Odwiedź naszą stronę smart-sens.org!























































