Tradycje Bożonarodzeniowe z całego świata! Scenariusz zajęć dla dzieci wprowadzi najmłodszych w świąteczny klimat, ucząc o Wigilii w Polsce, surfującym Mikołaju w Australii, Tió de Nadal w Hiszpanii i innych ciekawostkach. Idealne na zajęcia edukacyjne!

Boże Narodzenie to wyjątkowy czas, który może być również okazją do nauki o różnorodności kulturowej. Wprowadzenie dzieci w świat tradycji świątecznych różnych krajów to nie tylko świetna zabawa, ale także sposób na rozwijanie ich otwartości i ciekawości świata. Poniżej przedstawiam scenariusz zajęć, który nauczyciele i wychowawcy mogą wykorzystać w pracy z dziećmi w przedszkolu i wczesnych klasach szkoły podstawowej.


Cele zajęć:

  1. Poznanie tradycji świątecznych w różnych krajach.
  2. Rozwijanie ciekawości i otwartości na inne kultury.
  3. Ćwiczenie umiejętności pracy w grupie i kreatywności.
  4. Rozwijanie umiejętności językowych (wprowadzanie podstawowych słów związanych z Bożym Narodzeniem w różnych językach).

Materiały:

  • Mapa świata.
  • Karty z ilustracjami tradycji świątecznych z różnych krajów (np. choinka, Mikołaj, fajerwerki, prezenty, jedzenie).
  • Kolorowe kartki, kredki, farby, klej.
  • Słuchowisko z kolędami z różnych krajów (np. niemieckie, hiszpańskie, amerykańskie, polskie).
  • Kartki do tworzenia „Paszportu Świątecznego Odkrywcy”.

Plan zajęć:

1. Wprowadzenie (15 minut)

  • Rozmowa z dziećmi o tym, jak świętują Boże Narodzenie w ich domach. Czy wiedzą, że w innych krajach tradycje mogą wyglądać inaczej?
  • Pokazanie mapy świata. Wskazanie krajów, które odwiedzimy podczas zajęć (np. Polska, Włochy, Hiszpania, Japonia, Australia, Meksyk).

2. Podróż po świątecznych tradycjach (30 minut)

  • Polska: Opowieść o Wigilii, dzieleniu się opłatkiem, 12 potrawach i kolędach.
  • Włochy: Befana – czarownica przynosząca prezenty.
  • Hiszpania: Świąteczne pochody i „Tió de Nadal” (kłoda świąteczna).
  • Australia: Boże Narodzenie na plaży, grill i surfing Mikołaja.
  • Meksyk: Las Posadas – świąteczne procesje i rozbijanie piniaty.
  • Japonia: Świąteczny kurczak i dekorowanie ciast.

W czasie prezentacji dzieci mogą zadawać pytania i oglądać ilustracje przedstawiające te tradycje.

Podróż po świątecznych tradycjach

Podczas tej części zajęć dzieci wyruszają w wyobrażoną podróż do różnych krajów świata, aby poznać ich wyjątkowe tradycje bożonarodzeniowe. Prowadzący opowiada o poszczególnych krajach, wspierając się mapą, ilustracjami i krótkimi filmikami lub zdjęciami. Każda tradycja przedstawiana jest w sposób dostosowany do wieku dzieci, z uwzględnieniem zabawnych i zaskakujących elementów, które wzbudzą ich zainteresowanie.


Polska: Opowieść o Wigilii, dzieleniu się opłatkiem, 12 potrawach i kolędach

W Polsce Boże Narodzenie zaczyna się od Wigilii, wyjątkowego wieczoru, podczas którego rodziny zasiadają do wspólnej kolacji.

  • Dzielenie się opłatkiem: Prowadzący wyjaśnia, że opłatek to symbol pojednania i miłości, którym dzielimy się z bliskimi, życząc sobie nawzajem wszystkiego dobrego.
  • 12 potraw: Dzieci mogą wymieniać swoje ulubione potrawy wigilijne. Prowadzący opowiada, że każda z 12 potraw symbolizuje jeden miesiąc w roku i ma przynieść obfitość oraz szczęście.
  • Kolędy: Pokazanie dzieciom kilku popularnych kolęd, takich jak „Cicha noc” czy „Lulajże Jezuniu”, może być okazją do wspólnego śpiewania.

Włochy: Befana – czarownica przynosząca prezenty

Włochy mają swoją nietypową tradycję świąteczną związaną z postacią Befany, dobrej czarownicy.

  • Kim jest Befana? Prowadzący opowiada, że Befana odwiedza dzieci w nocy z 5 na 6 stycznia, zostawiając prezenty w skarpetkach. Grzeczne dzieci dostają słodycze, a niegrzeczne – węgiel.
  • Historia Befany: W prosty sposób przedstaw historię, że Befana to postać z legendy, która przegapiła wizytę Trzech Króli u małego Jezusa i teraz wędruje po świecie, szukając Dzieciątka, obdarowując dzieci na swojej drodze.
  • Aktywność: Możesz poprosić dzieci, aby narysowały swoją wersję Befany i to, co chciałyby znaleźć w skarpetce.

Hiszpania: Świąteczne pochody i „Tió de Nadal” (kłoda świąteczna)

Święta w Hiszpanii to czas pełen barwnych tradycji, a jedną z najciekawszych jest „Tió de Nadal”.

  • Świąteczne pochody: W miastach odbywają się uroczyste procesje, podczas których Trzej Królowie przechodzą ulicami, rozdając dzieciom słodycze.
  • Tió de Nadal: Prowadzący pokazuje ilustrację drewnianej kłody z namalowaną buzią i czapeczką. Wyjaśnia, że dzieci „karmią” ją przez cały grudzień, a w Wigilię biją kijami, śpiewając piosenkę, aby „wydobyła” z siebie prezenty.
  • Zabawa: Dzieci mogą stworzyć swoją własną wersję Tió de Nadal z papieru lub plasteliny.

Australia: Boże Narodzenie na plaży, grill i surfing Mikołaja

W Australii Boże Narodzenie przypada na lato, dlatego tradycje są zupełnie inne niż w Polsce.

  • Święta na plaży: Wyjaśnij, że w Australii ludzie często świętują na plaży, organizując grille i pikniki.
  • Surfujący Mikołaj: Dzieci z pewnością rozbawi historia o tym, że australijski Mikołaj czasami zamiast sań wybiera deskę surfingową.
  • Aktywność: Dzieci mogą narysować, jak ich zdaniem wygląda Mikołaj na plaży, a następnie porównać rysunki.

Meksyk: Las Posadas – świąteczne procesje i rozbijanie piniaty

Boże Narodzenie w Meksyku to czas kolorowych procesji i rodzinnych spotkań.

  • Las Posadas: Prowadzący opowiada, że procesje Las Posadas odtwarzają wędrówkę Maryi i Józefa szukających miejsca na nocleg. Dzieci i dorośli biorą udział w śpiewach i modlitwach.
  • Piniata: Wyjaśnij, że piniata to kolorowa dekoracja wypełniona słodyczami, którą dzieci rozbijają kijem, aby zdobyć ukryte smakołyki.
  • Zabawa: Możesz przygotować małą piniatę do rozbicia lub zorganizować grę, w której dzieci szukają ukrytych „słodyczy” w klasie.

Japonia: Świąteczny kurczak i dekorowanie ciast

W Japonii Boże Narodzenie nie jest tradycyjnym świętem religijnym, ale stało się popularnym wydarzeniem komercyjnym.

  • Kurczak z KFC: Opowiedz dzieciom, że Japończycy często jedzą w święta kurczaka z restauracji KFC. To nietypowa tradycja, która rozpoczęła się od kampanii reklamowej w latach 70.
  • Dekorowanie ciast: W Japonii popularne są „świąteczne ciasta” udekorowane bitą śmietaną i truskawkami. Możesz pokazać zdjęcie takiego ciasta i zapytać dzieci, jak by je udekorowały.
  • Zabawa: Dzieci mogą wykonać papierowe dekoracje do wyimaginowanego ciasta.

Podsumowanie tej części:

Każda z tradycji powinna być przedstawiona w sposób angażujący dzieci, z elementami do dyskusji i zabawy. Dzieci powinny poczuć, że święta są wyjątkowe wszędzie, ale różnorodność tradycji sprawia, że świat jest ciekawy i kolorowy. Na koniec można wspólnie wybrać ulubioną tradycję.

3. Zajęcia plastyczne (20 minut)

  • Tworzenie „Paszportu Świątecznego Odkrywcy”. Każde dziecko rysuje tradycję, która najbardziej mu się podobała, i wpisuje nazwę kraju.

4. Podsumowanie (15 minut)

  • Quiz wiedzy o świątecznych tradycjach.
  • Wspólne słuchanie kolęd z różnych krajów i nauka kilku podstawowych słów w innych językach, np. „Merry Christmas” (ang.), „Feliz Navidad” (hiszp.), „Buon Natale” (wł.).

Quiz wiedzy o świątecznych tradycjach

1. Polska

  • Jaką liczbę potraw tradycyjnie podaje się na Wigilię w Polsce?
    a) 10
    b) 12
    c) 15
    Odpowiedź: b) 12
  • Co symbolizuje opłatek, którym dzielimy się podczas Wigilii?
    a) Szczęście i obfitość
    b) Przyjaźń i radość
    c) Pojednanie i miłość
    Odpowiedź: c) Pojednanie i miłość

2. Włochy

  • Jak nazywa się dobra czarownica, która przynosi prezenty we Włoszech?
    a) Befana
    b) La Befania
    c) La Bella
    Odpowiedź: a) Befana
  • Co dzieci dostają od Befany, jeśli były niegrzeczne?
    a) Węgiel
    b) Cebulę
    c) Kamienie
    Odpowiedź: a) Węgiel

3. Hiszpania

  • Jak nazywa się kłoda świąteczna, którą dzieci „biją” w Hiszpanii?
    a) El Palo
    b) Tió de Nadal
    c) Los Posadas
    Odpowiedź: b) Tió de Nadal
  • Co dzieci „wyciągają” z kłody Tió de Nadal?
    a) Owoce
    b) Słodycze
    c) Prezenty
    Odpowiedź: b) Słodycze

4. Australia

  • Co Australijczycy często robią w Boże Narodzenie?
    a) Organizują grill na plaży
    b) Dekorują choinkę palmowymi liśćmi
    c) Polują na świątecznego kangura
    Odpowiedź: a) Organizują grill na plaży
  • Jakim środkiem transportu czasami porusza się australijski Mikołaj?
    a) Na sankach
    b) Na desce surfingowej
    c) Na rowerze
    Odpowiedź: b) Na desce surfingowej

5. Meksyk

  • Co symbolizują procesje Las Posadas w Meksyku?
    a) Szukanie miejsca na nocleg przez Maryję i Józefa
    b) Szukanie prezentów przez dzieci
    c) Początek Nowego Roku
    Odpowiedź: a) Szukanie miejsca na nocleg przez Maryję i Józefa
  • Co znajduje się w piniacie, którą rozbijają dzieci w Meksyku?
    a) Prezenty i jedzenie
    b) Owoce i cukierki
    c) Małe zabawki i konfetti
    Odpowiedź: b) Owoce i cukierki

6. Japonia

  • Co Japończycy najczęściej jedzą na Boże Narodzenie?
    a) Sushi
    b) Kurczaka z KFC
    c) Zupę miso
    Odpowiedź: b) Kurczaka z KFC
  • Jak wygląda tradycyjne świąteczne ciasto w Japonii?
    a) Jest udekorowane bitą śmietaną i truskawkami
    b) Ma czekoladowe warstwy i polewę
    c) Jest posypane ryżowymi kuleczkami
    Odpowiedź: a) Jest udekorowane bitą śmietaną i truskawkami

Punktacja:

  • 10-12 poprawnych odpowiedzi: Świąteczny Mistrz! Jesteś ekspertem od tradycji bożonarodzeniowych.
  • 7-9 poprawnych odpowiedzi: Dzielny Pomocnik Mikołaja! Znasz już wiele ciekawostek, ale warto dowiedzieć się jeszcze więcej.
  • 0-6 poprawnych odpowiedzi: Świąteczny Odkrywca! Dopiero zaczynasz swoją podróż po tradycjach, ale przed Tobą wiele przygód!

Powodzenia i Wesołych Świąt! 🎄

5. Zabawa ruchowa (opcjonalnie, 10 minut)

  • „Świąteczny taniec narodów” – dzieci naśladują różne style tańca (np. flamenco, taniec aborygeński) przy świątecznych melodiach.

Wskazówki dla nauczycieli:

  • Dostosuj poziom trudności treści do wieku dzieci.
  • Używaj prostego języka, aby wszystkie dzieci mogły zrozumieć opowieści.
  • Zachęcaj dzieci do aktywnego udziału poprzez pytania i zabawy.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

1. Jak dostosować zajęcia do młodszych dzieci?
Dla młodszych dzieci można skrócić opowieści i skupić się na obrazkach, piosenkach i zabawach ruchowych. Zamiast tworzenia paszportu można wykonać jedną prostą pracę plastyczną, np. rysowanie choinki z danego kraju.

2. Jak wzbogacić zajęcia o elementy sensoryczne?
Możesz wykorzystać zapachy i smaki związane ze świętami, np. cynamon, goździki, pierniki, aby dzieci mogły poczuć różnorodność świątecznych tradycji.

3. Jak włączyć w zajęcia dzieci z trudnościami w komunikacji?
Użyj prostych, wizualnych pomocy, takich jak karty obrazkowe, i skup się na aktywnościach manualnych. Możesz również zaplanować indywidualne wsparcie dla dziecka.

4. Czy można zmodyfikować scenariusz na zajęcia online?
Tak! Zamiast mapy można użyć interaktywnych prezentacji, a dzieci mogą rysować swoje „Paszporty Odkrywcy” w domu i dzielić się nimi na ekranie.


Podsumowanie:
Zajęcia o Bożym Narodzeniu w różnych krajach to doskonała okazja, by pokazać dzieciom piękno różnorodności kulturowej. Dzięki połączeniu opowieści, zabaw i aktywności plastycznych zajęcia te staną się niezapomnianym doświadczeniem dla każdego dziecka.

Chcesz więcej pomysłów na kreatywne zajęcia? Odwiedź naszą stronę smart-sens.org!