Rozpoznawanie i radzenie sobie z trudnymi emocjami – scenariusz lekcji dla szkół w ramach Edukacji Zdrowotnej

Edukacja zdrowotna: Dowiedz się, jak pomóc uczniom zrozumieć emocje i skutecznie je regulować dzięki praktycznym ćwiczeniom i technikom relaksacyjnym.

Grupa wiekowa: Uczniowie klas 4-8 (dostosowanie treści w zależności od wieku)
Czas trwania: 45 minut
Cel główny:

  • Rozwijanie umiejętności rozpoznawania trudnych emocji i stosowania skutecznych strategii radzenia sobie z nimi.

Cele szczegółowe:

  • Zrozumienie, czym są trudne emocje i dlaczego je odczuwamy.
  • Rozpoznawanie swoich emocji i ich przyczyn.
  • Poznanie technik radzenia sobie z emocjami, takich jak oddech relaksacyjny, rozmowa czy wizualizacja.
  • Kształtowanie empatii i akceptacji wobec siebie i innych.

Materiały:

  • Karty z nazwami emocji (np. złość, smutek, strach, frustracja).
  • Plansza z kołem emocji (np. wg Roberta Plutchika).
  • Kolorowe karteczki lub mazaki.
  • Nagrania relaksacyjne lub odgłosy natury.
  • Tablica lub flipchart.

Przebieg zajęć

1. Wprowadzenie do tematu (5 minut)

  1. Rozmowa kierowana:
    • Pytania otwierające:
      • „Co to są emocje?”
      • „Czy zdarza się Wam odczuwać emocje, które są trudne lub nieprzyjemne?”
      • „Dlaczego warto rozmawiać o emocjach?”
  2. Cel zajęć:
    • Wyjaśnienie, że podczas lekcji będziemy uczyć się rozpoznawać trudne emocje i radzić sobie z nimi, aby łatwiej funkcjonować w codziennym życiu.

2. Rozpoznawanie emocji (10 minut)

  1. Koło emocji:
    • Prezentacja planszy z kołem emocji.
    • Wyjaśnienie, że różne emocje mogą mieć różne odcienie – np. złość może oznaczać irytację, frustrację, gniew.
  2. Ćwiczenie grupowe:
    • Każdy uczeń losuje kartę z nazwą emocji.
    • Zadanie: Opisać sytuację, w której można odczuwać tę emocję.
    • Dyskusja: Jak rozpoznajemy tę emocję u siebie?

3. Techniki radzenia sobie z trudnymi emocjami (20 minut)

A. Oddech relaksacyjny (5 minut)

  • Nauczyciel prowadzi ćwiczenie oddechowe:
    • Wdech przez nos (4 sekundy),
    • Zatrzymanie powietrza (4 sekundy),
    • Wydech przez usta (6 sekund).
  • Wyjaśnienie, jak oddech pomaga w opanowaniu emocji.

B. Wizualizacja „Bezpieczne miejsce” (5 minut)

  • Nauczyciel prowadzi krótką wizualizację:
    • „Wyobraź sobie miejsce, w którym czujesz się bezpiecznie. Co tam widzisz? Jakie dźwięki słyszysz?”
  • Ćwiczenie pomaga uczniom znaleźć wewnętrzny spokój.

C. „Emocjonalne narzędziownik” (10 minut)

  • Każdy uczeń zapisuje na kartce swoje sposoby radzenia sobie z trudnymi emocjami, np.:
    • Rozmowa z kimś zaufanym.
    • Słuchanie muzyki.
    • Spokojne oddychanie.
  • Uczniowie mogą podzielić się swoimi pomysłami na forum.

4. Podsumowanie i refleksja (10 minut)

  1. Tworzenie „Mapy emocji”
    • Na dużej tablicy uczniowie przypinają karteczki z nazwami emocji i sposobami radzenia sobie z nimi.
  2. Pytania refleksyjne:
    • Czego nauczyłeś się o swoich emocjach?
    • Czy znasz teraz więcej sposobów, jak sobie z nimi radzić?
    • Jak możesz pomóc innym w trudnych sytuacjach?
  3. Podziękowanie za zaangażowanie:
    • Nauczyciel chwali uczniów za otwartość i aktywność.

Wskazówki dla nauczyciela

  • Bądź empatyczny i uważny na potrzeby uczniów. Nie każdy chętnie opowiada o swoich emocjach.
  • Twórz atmosferę akceptacji i zrozumienia.
  • Dostosuj tempo i trudność ćwiczeń do możliwości grupy.

Korzyści z zajęć:

  • Zwiększenie samoświadomości emocjonalnej uczniów.
  • Rozwój umiejętności regulowania emocji w trudnych sytuacjach.
  • Wzmacnianie relacji w grupie poprzez wspólne dzielenie się doświadczeniami.

Najczęściej zadawane pytania

1. Dlaczego warto uczyć dzieci radzenia sobie z emocjami?
Umiejętność regulacji emocji pomaga w budowaniu zdrowych relacji, rozwiązywaniu konfliktów i radzeniu sobie ze stresem.

2. Czy te zajęcia można przeprowadzić z każdą grupą wiekową?
Tak, ale treści należy dostosować do poziomu rozwoju i możliwości uczniów.

3. Jakie inne metody pomagają radzić sobie z trudnymi emocjami?
Techniki takie jak uważność, ruch fizyczny, pisanie dziennika czy rozmowa z przyjacielem również są skuteczne.

Zapraszamy do korzystania z tego scenariusza i innych na naszej stronie smart-sens.org.