Lato to doskonały moment, by wprowadzić do codziennych zajęć więcej relaksu, spokoju i kontaktów sensorycznych z otaczającym światem. Nawet jeśli nie możemy zabrać dzieci na prawdziwą plażę, możemy zorganizować ją… na dywanie!
Plaża na dywanie to wyjątkowe zajęcia relaksacyjne, które przenoszą dzieci w wyobraźni nad szumiące morze. Dzięki prostym środkom, takim jak piasek kinetyczny, muszle i relaksacyjne odgłosy fal, pomagamy dzieciom wyciszyć się, zrelaksować i odzyskać równowagę emocjonalną.
🌊 Dlaczego warto organizować zajęcia relaksacyjne z elementami plaży?
Dzieci, zwłaszcza te z trudnościami w regulacji emocji, ASD czy ADHD, często borykają się z nadmiarem bodźców, napięciem i trudnościami w wyciszeniu. Regularne wprowadzanie relaksacji wpływa na:
- Obniżenie poziomu stresu i napięcia mięśniowego.
- Wzrost koncentracji i umiejętności skupienia się.
- Poprawę samopoczucia oraz ogólnej harmonii ciała i umysłu.
- Rozwój wyobraźni i zdolności do samoregulacji.
- Integrację sensoryczną — dzięki bodźcom dotykowym i dźwiękowym.
Jak powiedział Platon:
„Muzyka i rytm znajdują drogę do najskrytszych zakątków duszy.”
🎯 Cele terapeutyczne zajęć:
- Ćwiczenie świadomego oddechu i nauka relaksacji mięśni.
- Stymulacja zmysłu dotyku, słuchu i wzroku w bezpiecznym środowisku.
- Rozwijanie umiejętności autoregulacji emocjonalnej.
- Wzmacnianie poczucia bezpieczeństwa i budowanie pozytywnych skojarzeń z wyciszeniem.
🧰 Co będzie potrzebne do stworzenia plaży na dywanie?
- Piasek kinetyczny lub pudełka z drobnym piaskiem.
- Muszle, kamienie, małe kawałki drewna — naturalne elementy kojarzące się z plażą.
- Odprężająca muzyka: nagrania odgłosów morza, szumu fal, ptaków morskich.
- Maty lub dywany — strefa „plażowa”.
- Pojemniki z wodą (jeśli to możliwe) lub spryskiwacze imitujące bryzę.
- Kocyk plażowy lub ręcznik.
- Obrazki, zdjęcia plaży — pomoc w wizualizacji miejsca.
📖 Przykładowy scenariusz zajęć: Plaża na dywanie
1. Wprowadzenie i wyciszenie (5 minut)
- Krótkie opowiadanie o plaży: jak wygląda, co można tam zobaczyć i usłyszeć.
- Prośba o zamknięcie oczu i wyobrażenie sobie plaży:
🌊 Opowiadanie: „Podróż na cichą plażę”
Wyobraź sobie, że powoli idziesz w stronę morza. Stopy dotykają ciepłego, miękkiego piasku, który przyjemnie łaskocze skórę. Piasek jest złocisty i drobny, a między ziarenkami można znaleźć błyszczące muszle — białe, różowe i pomarańczowe.
Słońce świeci łagodnie, ogrzewając twarz i ramiona. Nad głową płyną puszyste, białe chmurki. Słychać cichy, spokojny szum fal — przypływają i odpływają, jakby morze oddychało. Czasem usłyszysz śpiew mewy wysoko w powietrzu albo delikatny szelest wiatru w rosnących w oddali trawach.
Powietrze pachnie solą, wodą i ciepłym piaskiem. Zamknij oczy i poczuj ten zapach. Posłuchaj — morze mówi do ciebie swoim spokojnym, kołyszącym głosem.
Usiądź na miękkim kocu, zamknij oczy i wyobraź sobie, że jesteś właśnie na tej plaży. Oddychaj powoli, spokojnie, jak szum fali. Wdech… odpływ… wydech… przypływ…
🧘♀️ Instrukcja dla nauczyciela/terapeuty:
- Czytaj powoli, spokojnym, kojącym głosem.
- Po przeczytaniu opowiadania poproś dzieci:
- „Zamknijcie oczy. Wyobraźcie sobie tę plażę. Co czujecie pod stopami? Co słyszycie? Jak pachnie powietrze?”
Poniżej znajduje się instrukcja krótkiej wizualizacji oddechowej na zakończenie tej części zajęć, oparta na opowiadaniu:
🌊🧘♀️ Relaksacyjna wizualizacja oddechowa: „Oddech fal”
📖 Instrukcja dla nauczyciela/terapeuty:
— Dzieci, usiądźcie lub połóżcie się wygodnie. Zamknijcie oczy.
— Wyobraźcie sobie, że jesteście na tej pięknej, cichej plaży, o której przed chwilą słyszeliście. Czujecie pod sobą miękki, ciepły piasek. W powietrzu unosi się zapach morza i słychać cichy szum fal.
— A teraz spróbujcie oddychać tak, jak morze.
Wdech — fala przypływa powoli na brzeg…
Wydech — fala odpływa spokojnie w głąb morza…
Wdech — czujecie, jak świeże powietrze wypełnia wasze płuca,
Wydech — i z wydechem oddajecie wszystkie napięcia i zmęczenie.
— Oddychajcie w swoim rytmie. Powoli. Delikatnie.
(Zrób krótką pauzę na 5 oddechów.)
— Za każdym razem, gdy robicie wdech, wyobrażajcie sobie ciepłe promienie słońca muskające waszą twarz. A z każdym wydechem — wyobrażajcie sobie fale, które zabierają wszystkie troski daleko w głąb morza.
(Pauza na kolejne 5 oddechów.)
— Poczujcie, jak z każdym oddechem ciało robi się coraz bardziej rozluźnione, jakbyście leżeli na miękkim, przyjaznym piasku.
(Pauza.)
— A teraz powoli wracamy. Poruszcie delikatnie palcami dłoni i stóp, przeciągnijcie się jak po drzemce na słońcu… i kiedy będziecie gotowi — możecie otworzyć oczy.
🌞 Dlaczego ta wizualizacja jest ważna?
✅ Wzmacnia świadomość ciała i oddechu.
✅ Pomaga obniżyć napięcie i pobudzić system relaksacji (parasympatyczny układ nerwowy).
✅ Rozwija wyobraźnię i tworzy pozytywne skojarzenia z relaksem.
🎧 Wskazówka techniczna:
Jeśli chcesz zrobić z tego sesję audio:
- Wybierz powolne tempo mówienia (ok. 80 słów na minutę).
- W tle możesz puścić delikatny szum fal lub nagranie natury (np. ocean waves ambient).
- Możesz nagrać własny głos lub użyć prostego dyktafonu — dzieci lubią, gdy to ich nauczyciel/terapeuta prowadzi sesję.
2. Zabawy sensoryczne (15 minut)
- Dotykanie piasku kinetycznego — ugniatanie, przesypywanie, budowanie małych babek.
- Wybieranie ulubionej muszli, dotykanie jej, opisanie, co czują palce.
3. Ćwiczenia oddechowe (10 minut)
- Oddech falowy:
- Wyobraź sobie, że twój oddech to fala — wdech: fala przypływa, wydech: fala odpływa.
- Oddychaj spokojnie i rytmicznie jak morze.
- Wdech zapachu morza:
- Wdech — wyobrażam sobie, że czuję zapach morza.
- Wydech — wydycham zmęczenie i stres.
4. Relaksacja przy dźwiękach morza (10 minut)
- Leżenie na kocu lub macie, zamknięte oczy.
- W tle — odgłosy fal, ptaków.
- Delikatne głaskanie dłoni dziecka muszlą lub piórkiem — stymulacja dotykowa.
5. Zakończenie (5 minut)
- Powolne „powrót” z plaży: przeciąganie się jak po drzemce na słońcu.
- Rozmowa: Co najbardziej podobało się na naszej plaży? Jak się teraz czuję?
🌞 Wskazówki terapeutyczne:
- Nie zmuszaj dzieci do dotykania piasku czy muszli — zaproponuj alternatywę, np. rysowanie patykiem w piasku.
- Dostosuj długość sesji do możliwości dzieci — krótsze dla dzieci wrażliwych sensorycznie.
- Podkreślaj przyjemność płynącą z relaksu, a nie efekt końcowy.
🌟 Dlaczego warto?
Zajęcia Plaża na dywanie uczą dzieci, że relaksacja jest czymś naturalnym i przyjemnym. W świecie pełnym pośpiechu i bodźców, takie doświadczenie staje się nie tylko chwilą wytchnienia, ale i ważną lekcją troski o własne emocje.
Tworząc dla dzieci przestrzeń do odpoczynku, pomagamy im rozwijać wewnętrzną równowagę, samopoczucie emocjonalne i umiejętność radzenia sobie ze stresem — kompetencje, które będą procentować przez całe życie.
smart-sens.org 