🌍 Wstęp do zajęć: Kapryśna Ziemia – co robi woda, kiedy spotyka piasek, ziemię i glinę?

Cześć dzieci! 😊

Dzisiaj spotkamy się z trzema bardzo ciekawymi rzeczami: ziemią, piaskiem i gliną. Wszystkie wyglądają trochę inaczej i zachowują się inaczej, kiedy spotkają się z wodą. Zastanowimy się razem, która z nich lubi wodę najbardziej, a która mówi: „Nie, nie! Ja nie chcę pić tej wody!”

Czy wiecie, że pod naszymi stopami zawsze coś jest? Czasem to miękka, ciemna ziemia, którą widać w ogrodzie 🌱, czasem jasny piasek, jak na plaży 🏖, a czasem twarda glina, z której robi się kubki i garnki 🏺. Każda z nich jest inna i każda ma swoje zadanie w przyrodzie.

Dzisiaj będziemy mali naukowcy i sprawdzimy, która ziemia szybko pije wodę, a która zatrzymuje ją na powierzchni. Będziemy nalewać wodę przez lejek, patrzeć, co się dzieje i mówić, co widzimy. Zrobimy prawdziwy eksperyment przyrodniczy! 🔍💧

Będziemy pracować razem w grupach – pomagając sobie nawzajem, ucząc się czekać na swoją kolej i mówić, co czujemy i widzimy. To będą zajęcia dla dzieci bardzo uważnych i ciekawych świata.

Na końcu zrobimy porządek w naszych odkryciach – ułożymy obrazki i zastanowimy się: Kto był najszybszy w piciu wody – piasek, ziemia czy glina? Może któraś z tych gleb okaże się naprawdę… kapryśna?

Gotowi na przygodę z ziemią? 🌍🔬

Kto pije wodę najszybciej?

Przygotowanie

Cele:

• Rozwijanie koncentracji i umiejętności obserwacji.
• Poznawanie znaczenia gleby dla środowiska.
• Wspieranie rozwoju mowy przez opisywanie zjawisk.
• Kształtowanie kompetencji społecznych przez współpracę w grupie,
• Stymulacja sensoryczna z użyciem naturalnych materiałów.

Materiały:

• 3 przezroczyste plastikowe pojemniki z dziurkami na dnie.
• Tacki do zbierania wody.
• Lejek lub butelka z dzióbkiem.
• Kubeczki z wodą.
• Ziemia, piasek, glina w workach lub wiaderkach.
• Etykiety obrazkowe z symbolami piasku, ziemi, gliny.
• Fartuszki i ręczniki papierowe.
• Obrazki pokazujące kolejność działań.
• Klepsydra lub zegar obrazkowy.

Miejsce:

• Sala lub ogród przedszkolny ze stołem eksperymentalnym.

Wprowadzenie

Zajęcia nie służą tylko do przekazania wiedzy, ale przede wszystkim do zapewnienia efektywnego spełnienia potrzeb: zaciekawienia, zainteresowania, tym co się dzieje w przyrodzie np.: po deszczu. Klasa sprawdza, która gleba najlepiej przepuszcza wodę i wszystkie czynności podporządkowane są temu celowi.

Dzieci mają do czynienia z trzema prostymi materiałami i jednym typem działania, co zapobiega przeciążeniu sensorycznemu i poznawczemu. Nauczyciel wspiera dzieci w przechodzeniu od obserwacji do wnioskowania. Pomoc wizualna oraz uprzednie zapowiedzenie każdego kroku umożliwiają dzieciom utrzymanie koncentracji i osiągnięcie zamierzonego wyniku. Współpraca wzmacnia integrację społeczną oraz uczy działania zespołowego w warunkach kontrolowanej aktywności.

Zajęcia budują podstawowe kompetencje wykonawcze (planowanie, przewidywanie skutków działania, wnioskowanie) oraz wspierają rozwój emocjonalny dzieci przez jasną strukturę, powtarzalność i poczucie bezpieczeństwa.

Zajęcia Właściwe

1. Rozpoczęcie:

Nauczyciel pokazuje trzy pojemniki z różną glebą i prowadzi krótką rozmowę wspieraną obrazkami: „Co to jest?” (pokazuje ziemię, piasek, glinę) „Gdzie widzieliście wodę?” (staw, kałuża, kran).

2. Krótki Instruktaż:

Nauczyciel pokazuje, jak nalać wodę przez lejek na piasek i mówi: „Widzicie, co się dzieje?” „Czy woda znika?” . Dzieci obserwują, jak woda przelatuje przez piasek i kapie na tackę, a następnie otrzymują grafiki z krokami eksperymentu.

3. Eksperyment Ekologiczny:

Dzieci w grupkach wlewają wodę kolejno do trzech pojemników (z piaskiem, ziemią i gliną) oraz obserwują i porównują, gdzie woda wsiąka szybko, a gdzie stoi na powierzchni. Nauczyciel cały czas pomaga dzieciom moderując działanie i wspierając komunikację. Może powiedzieć: „Co się dzieje z wodą w piasku?” „Czy glina pije wodę szybko?” „W której ziemi woda stoi?”

4. Podsumowanie:

Dzieci układają obrazki w kolejności: „co się działo najpierw – potem – na końcu”. Nauczyciel pyta: „Która ziemia wypiła wodę najszybciej?” „Gdzie ta woda została?” Dzieci wybierają obrazek z odpowiedzią (np. piasek = szybko, glina = wolno).

🌱 Wnioski po eksperymencie: Co się stało z wodą?

Brawo, mali odkrywcy! 🧪💧

Dziś zrobiliście prawdziwy eksperyment – sprawdziliście, jak zachowuje się woda, kiedy spotyka się z piaskiem, ziemią i gliną. Każdy z tych materiałów okazał się inny, trochę jak ludzie – każdy ma swój charakter.

🟡 Piasek – bardzo szybko wypił wodę! Woda przeszła przez niego jak przez sitko. To dlatego, że piasek ma dużo wolnego miejsca między ziarenkami.

🟤 Ziemia – wypiła wodę trochę wolniej. To taka ziemia jak w ogrodzie – miękka i wilgotna. Zatrzymuje wodę, żeby rośliny mogły z niej korzystać.

🔴 Glina – prawie wcale nie chciała wypić wody. Woda została na wierzchu. Glina jest bardzo zbita i nie lubi się dzielić!

🔍 Dzięki temu eksperymentowi nauczyliśmy się, że:
– każda gleba jest inna,
– nie każda przepuszcza wodę tak samo,
– rośliny rosną lepiej w ziemi, która zatrzymuje wodę, ale nie za długo,
– możemy obserwować i wyciągać wnioski, jak prawdziwi naukowcy!

Dziękujemy Ziemi za ten eksperyment – choć czasem bywa kapryśna, to wciąż uczy nas bardzo dużo. 🌍💚

🔍 Co to znaczy: przepuszczalność?

Wyobraź sobie, że woda chce przejść przez jakiś materiał – na przykład przez piasek, ziemię albo glinę.

🧺 Jeśli materiał szybko przepuszcza wodę, to znaczy, że woda przez niego przechodzi jak przez sitko – kap, kap, kap! Mówimy wtedy, że ten materiał ma dużą przepuszczalność.

🪨 Jeśli woda nie może przejść, bo materiał jest twardy i zbity (jak glina), to mówimy, że ma małą przepuszczalność – woda nie może przez niego przeskoczyć.

💧 Przepuszczalność to więc takie czary materiału, które mówią wodzie: „Wejdź!” albo „Zatrzymaj się!”

Można też pokazać dzieciom porównanie:
– sitko z wodą (przepuszcza)
– miseczka bez dziurek (nie przepuszcza)

źródło: Opracowanie własne