Wstęp dla dzieci – Kim są Muchy Grajki?
Czy wiecie, że w świecie przyrody mieszkają mali muzycy, którzy potrafią grać… bez instrumentów? To muchówki – czyli owady takie jak mucha, komar czy bzyg. One nie potrzebują skrzypiec ani pianina – ich muzyką jest bzyczenie.
Każdy z tych owadów ma swój własny „głos”:
- Mucha domowa bzyczy spokojnie, jakby leniwie krążyła w kółko.
- Komar ma cienki, wysoki głos, który brzmi jak szybkie piszczenie – zupełnie jak miniaturowa trąbka.
- Bzyg brzmi głośno i mocno, a jego dźwięk faluje, gdy kręci się w powietrzu.
Dziś poznamy te dźwięki, nauczymy się je rozróżniać i naśladować, a także zamienimy bzyczenie w prawdziwą muzykę. Będziemy bzykać głosem, grać na bębenkach, grzechotkach i tamburynach, a nawet tańczyć tak, jak latają muchówki. Na chwilę zamienimy się w małą orkiestrę owadów, w której każdy ma swoje zadanie i swój rytm.
Podczas naszej muzycznej przygody odkryjemy, że nawet takie maleńkie stworzenia jak muchy, komary i bzygi potrafią wnieść swój dźwięk do wielkiej symfonii przyrody.
Przygotowanie
Cele:
- Rozpoznanie i naśladowanie dźwięków muchówek.
- Rozróżnienie tempa i wysokości dźwięków.
- Poznanie ciekawostek o owadach.
Materiały:
- Nagrania dźwięków much, komarów i bzygów.
- Tamburyna, bębenki i grzechotki.
- Kolorowe apaszki i skrzydełka.
- Odtwarzacz nagrań muchówek.
- Pluszak i ilustracje muchówek.
Miejsce:
- Dowolne.
Wprowadzenie
W rozedrganym powietrzu sali przedszkolnej unosi się ciepłe bzyczenie – miękkie, falujące, czasem ostre jak szpilka komara. Dzieci uczą się słyszeć świat nie oczami, lecz uchem i ciałem.
Zmysł słuchu staje się główną bramą poznania. Każde dziecko wsłuchuje się w różnicę między niskim, jednostajnym buczeniem muchy a przenikliwym, cienkim piskiem komara. Dźwięk staje się ruchem, oddechem, zabawą. Brzęczenie przechodzi w taniec, a taniec w rytm, który można poczuć w stopach i dłoniach. Przedszkolaki dotykają muzyki przez drgania tamburynów, przez rezonans bębenka i przez szelest grzechotki. Każdy dźwięk ma swoje ciało i swoją teksturę. Ślizga się po skórze lub łaskocze wnętrze dłoni. Owad staje się doświadczalnym bytem nie z książki, lecz z gestu i dźwięku.
W tej lekcji nie chodzi o wiedzę, lecz o odczuwanie. Brzęk jest jak kolor, rytm jak zapach. Owady wdzierają się w świat dzieci nie obrazem, lecz obecnością jak drganie powietrza, które porusza firanką, jak letni dźwięk, który tańczy na granicy ciszy.
Zajęcia Właściwe
1. Rozpoczęcie:
Dzieci siadają w kręgu, a nauczycielka prezentuje pacynkę „Muchę Melodię”.
Mówi szeptem, przeciągle, udając brzęczenie muchy: Bzzzz, witam was, dzieci! Lubię muzykę, a wy? Potraficie bzyczeć jak ja? Przedszkolaki naśladują dźwięki bzykania.
2. Bzycząca Rozgrzewka:
Nauczycielka puszcza nagrania dźwięków muchówek, a dzieci odgadują, który to owad i próbują go naśladować. Następnie przyporządkowują do każdego owada odpowiedni ruch.
Psotni Śpiewacy:
- mucha domowa – monotonne brzęczenie i spokojne kołowanie
- komar – wysokie piszczenie i nerwowe latanie
- bzyg – szybkie buczenie i wolne zawijasy
3. Koncert Właściwy:
Każde dziecko wybiera instrument, a nauczyciel mówi: „Gdy zabrzęczy komar – gramy cicho i szybko. Gdy bzyg – głośno i falująco. A jak mucha – wolno i miarowo.” Przedszkolaki uczą się reagować na dźwięki i gesty prowadzącego.
3 dodatkowe zabawy, które wzmocnią element muzyczno-ruchowy i sensoryczny:
1. „Wyścigi Much” – zabawa ruchowa z rytmem
Cel: rozwijanie koordynacji ruchowej, poczucia rytmu i reakcji na zmianę tempa.
Przebieg:
- Nauczyciel włącza nagrania much, komarów lub bzygów.
- Dzieci „latają” po sali, machając rękami jak skrzydełkami.
- Gdy tempo dźwięku jest wolne (mucha) – poruszają się powoli.
- Gdy tempo przyspiesza (bzyg) – robią zygzaki i fikołki w powietrzu.
- Gdy słychać wysoki pisk (komar) – dzieci „lądują” i siadają w kucki, machając skrzydełkami.
2. „Owadzie Echo” – muzyczna powtarzanka
Cel: ćwiczenie pamięci słuchowej, koncentracji i poczucia rytmu.
Przebieg:
- Nauczyciel wykonuje krótką sekwencję bzyczenia lub stukania w bębenek (np. bzz-bzz, przerwa, bzz).
- Dzieci powtarzają dokładnie to samo („echo owada”).
- Stopniowo rytmy stają się trudniejsze lub szybsze.
- Można użyć różnych instrumentów, a nawet połączyć bzyczenie głosem z grą na tamburynie.
3. „Polowanie na Dźwięk” – zabawa sensoryczna
Cel: rozwijanie umiejętności nasłuchiwania i orientacji przestrzennej.
Przebieg:
- Jedno dziecko jest „słuchaczem” – ma zamknięte oczy.
- Nauczyciel lub inne dziecko bzyczy w określonym miejscu sali (lub używa małego głośnika z nagraniem).
- Zadaniem „słuchacza” jest wskazanie kierunku, skąd dobiega dźwięk.
- Można utrudnić, dodając dwa źródła dźwięku (np. bzyk i pisk komara jednocześnie).
4. Podsumowanie:
Nauczyciel dziękuje uczestnikom zajęć za wspólną pracę i mówi: Choć czasem nas denerwują, to muchówki są ważne! Pomagają w przyrodzie i są naturalną częścią muzyki świata!
Propozycje źródeł dźwięków
- Pixabay – ogromna biblioteka z royalty-free efektami dźwiękowymi, w tym setki „fly buzz sound effects” i „mosquito sound effects” soundsnap.com+15Pixabay+15Storyblocks+15.
(Wskazówka: wpisz w wyszukiwarkę strony „fly buzz” lub „mosquito” — znajdziesz krótkie nagrania idealne do edukacji.) - Freesound.org – platforma z dźwiękami udostępnianymi na licencjach Creative Commons. Przykładowo, nagranie muchy domowej znajdziesz dzięki zapytaniu „house fly” Freesound.
- Motion Array – oferuje pakiet „Big Buzzing House Fly SFX Pack” z wysokiej jakości efektami buzzingu muchy, dostępny royalty-free po zapisaniu się na platformie soundsnap.com+6Motion Array+6Storyblocks+6.
Rekomendowane szybkie linki do odtwarzania / pobrania (przykładowe wyszukiwania):
- Muchy: wpisz na Pixabay “fly buzz” → uzyskasz dostęp do wielu krótkich nagrań brzęczenia muchy
- Komary: na Pixabay szukaj “mosquito sound effects” → znajdziesz dźwięki charakterystycznych wysokich piszczeń Reddit+3Pixabay+3sound.stackexchange.com+3
- Bzygi (hoverflies): mogą być trudniejsze do znalezienia jako konkretne nagrania, ale możesz wzmocnić efekt, łącząc dźwięki muchy z krótkim opisem zachowania tych owadów – bzyganie często przypomina szybki, ciągły buzz (podobnie jak u muchy, lecz z inną dynamiką), warto opisać to dziecku werbalnie […]
źródło: Opracowanie własne
smart-sens.org 
