Ćwiczenie łączące słowo, ruch i obraz
🌼 Wstęp
Arteterapia to nie tylko rysowanie czy malowanie. To język serca, który pozwala dziecku wyrazić to, czego czasem nie potrafi opowiedzieć słowami. W świecie pełnym bodźców, hałasu i pośpiechu dzieci coraz częściej potrzebują przestrzeni, w której mogą zatrzymać się, posłuchać siebie i poczuć. Twórcze działanie – szczególnie takie, które łączy obraz, słowo i ruch – wspiera rozwój emocjonalny, poznawczy, społeczny oraz sensoryczny.
Zajęcia arteterapeutyczne pomagają dziecku:
- nazywać emocje poprzez symbole i kolory,
- budować odwagę wyrażania siebie,
- ćwiczyć uważność i autoregulację,
- rozwijać wyobraźnię i myślenie metaforyczne,
- doświadczyć radości ze wspólnego tworzenia, bez oceniania i porównywania.
W arteterapii nie ma „ładnie” i „brzydko”.
Nie chodzi o efekt – chodzi o doświadczenie.
O to, co dzieje się w dziecku, kiedy tworzy.
Właśnie dlatego zajęcia „Bukiet słów” zostały zaplanowane tak, aby:
- połączyć słowo (myśl i znaczenie),
- z ruchem (doświadczenie ciała),
- oraz obrazem (wyrażenie siebie).
To niezwykle ważne połączenie.
Dziecko, które porusza się, rysuje i wypowiada słowa, angażuje obydwie półkule mózgu, co wzmacnia:
- pamięć,
- koncentrację,
- spójność emocjonalną,
- i zdolność komunikacji.
Podczas zajęć każde dziecko losuje trzy słowa: emocję, element natury i ruch.
Z tych słów tworzy swój własny, niepowtarzalny „bukiet” – rysunek, gest, opowieść.
To zaproszenie do świata, w którym:
- radość może mieć kolor pomarańczowy,
- tęsknota może wyglądać jak cienka linia,
- a wiatr może tańczyć jak miękkie, długie ręce.
Dziecko nie musi tłumaczyć – może poczuć.
A my możemy być towarzyszami jego drogi – uważnymi, spokojnymi i otwartymi.
Te zajęcia są szczególnie wartościowe dla dzieci:
- które mają trudność z wyrażaniem uczuć,
- które boją się mówić na forum grupy,
- które szybko się pobudzają lub wycofują,
- które potrzebują poczucia sprawstwa i bezpieczeństwa.
Tu każde dziecko ma przestrzeń, aby być sobą.
I to jest najważniejsza część terapii.
Grupa: przedszkole / klasy 1-3 / zajęcia rewalidacyjne / TUS
Czas: 35–45 minut
Miejsce: sala z przestrzenią do ruchu
Metody: arteterapia, drama, ruch kreatywny, praca indywidualna i grupowa
👉 Przeczytaj również:
🎯 Cele zajęć
- rozwijanie wyobraźni i ekspresji twórczej poprzez słowo i obraz,
- ćwiczenie odwagi wyrażania siebie poprzez ruch, kolor i metaforę,
- wspieranie regulacji emocjonalnej przez kontakt z własnymi emocjami,
- budowanie poczucia sprawstwa („To, co tworzę, ma znaczenie”),
- rozwijanie języka emocji i opowiadania o swoich odczuciach.
🧩 Potrzebne materiały
- arkusze papieru A3 lub brystol,
- kolorowe kredki, pastele, markery,
- nożyczki i klej (opcjonalnie),
- koszyczek z karteczkami (w których zapisane będą słowa):
- słowa emocji: radość, spokój, tęsknota, siła, odwaga, zachwyt…
- słowa przyrody: liść, wiatr, rzeka, księżyc, mgła, słońce, drzewo…
- słowa ruchu: płynę, skaczę, rosnę, wędruję, oddycham, wiruję…
🌱 Wprowadzenie dla dzieci
„Dzisiaj będziemy tworzyć Bukiet słów – taki bukiet, który nie składa się z kwiatów, lecz z emocji, kolorów i naszych własnych myśli.
Każdy z nas ma w sobie słowa, które chcą zostać wypowiedziane i narysowane.
Możemy je wydobyć, kiedy słuchamy swojego oddechu i tego, co czujemy w środku.”
Chwila ciszy — 15 sekund.
🌀 Krótka rozgrzewka ruchowa (2 min)
Prowadzący mówi powoli:
- „Wyobraź sobie, że twoje ręce są wstążkami – miękkimi, lekkimi.”
- „Teraz są gałęziami drzewa – długimi i mocnymi.”
- „A teraz dłonie zbierają światło i kładą je na sercu.”
To pomaga przejść do pracy twórczej w stanie spokoju i otwartości.
🌼 Etap 1: Losujemy słowa
Dzieci losują po 3 karteczki:
→ 1 słowo emocji
→ 1 słowo natury
→ 1 słowo ruchu
Np.: radość – wiatr – rosnę
Pytanie prowadzącego:
„Jak te trzy słowa mogą razem żyć? Co widzisz, kiedy je połączysz?”
Nie poprawiamy. Przyjmujemy każdą odpowiedź.
Tu ważna jest symboliczna swoboda.
🎨 Etap 2: Tworzymy obraz – „Bukiet słów”
Dzieci na dużej kartce rysują kompozycję, która jest interpretacją ich trzech słów.
Nie musi być realistyczna — może być abstrakcyjna, kolorowa, symboliczna.
Zadanie frazowe, które pomaga:
- „Jak wygląda radość w kolorze?”
- „Jak narysowałbyś wiatr, gdyby miał kształt?”
- „Jak wygląda rosnące uczucie?”
🤲 Etap 3: Krótka prezentacja – „Opowiedz jednym zdaniem”
Każde dziecko kończy zdanie:
„Mój bukiet mówi o…”
Można dodać gest lub ruch, który pasuje do jego słów.
(Np. płynne ramiona, skok, przytulenie, wirowanie).
🫧 Uważne zakończenie (1 min)
Wszyscy kładą dłoń na sercu i prowadzący mówi:
„Każde słowo, które wypowiadamy i tworzymy, jest jak mały kwiat w naszym ogrodzie.
Możemy dbać o niego, wracać do niego i pozwolić mu rosnąć.”
👉 Przeczytaj również:
💬 Pytania do rozmowy na koniec
- Które słowo było dziś dla ciebie najważniejsze?
- Co czułeś/czułaś podczas rysowania?
- Czy któreś słowo chciałbyś zapamiętać na dłużej?
✨ Dlaczego to działa?
- arteterapia uwalnia napięcie emocjonalne,
- pozwala mówić o uczuciach bez presji językowej,
- wspiera regulację układu nerwowego,
- rozwija poczucie wartości i pewności siebie,
- pobudza wyobraźnię i kreatywność, kluczowe w rozwoju poznawczym.
📌 Powiązane
- Emocje w ruchu – jak połączyć taniec, rysunek i oddech w pracy terapeutycznej
- Arteterapia: Koło uczuć – ćwiczenia dla ciebie
- Bukiet słów. Arteterapia w twórczym rozwoju – scenariusz zajęć dla uczniów
- Zajęcia arteterapeutyczne dla seniorów – jak twórczość wpływa na pamięć, nastrój i relacje?
- Uzdrawiające symbole – arteterapia dla Ciebie
🌟 Dołącz do społeczności smart-sens.org i korzystaj z gotowych materiałów!
💎 Subskrypcja miesięczna 9 zł to dostęp do:
📚 Opisów i narzędzi terapeutycznych: Terapii pedagogicznej oraz Zajęć specjalistycznych/rewalidacyjnych/Arkuszy itp.
🧩 gotowych scenariuszy lekcji i godzin wychowawczych,
🎯 programów rozwojowych, TUS i narzędzi do pracy indywidualnej,
🧠 ciekawych materiałów o emocjach, komunikacji i profilaktyce.
W naszej Strefie Edukacji z Sensem znajdziesz również:
📖 eBooki z konkretnymi rozwiązaniami i ćwiczeniami,
🗂️ scenariusze zajęć krok po kroku,
💬 narzędzia do pracy profilaktycznej i wychowawczej.
🔹 Codziennie wolne, nowe treści w artykułach na smart-sens.org.
👉 Przeczytaj również:
smart-sens.org 