Zajęcia o emocjach i kolorach z elementami mindfulness
Wstęp: Kolory mówią więcej niż słowa
Dzieci nie zawsze potrafią nazwać swoje emocje, ale potrafią je pokazać.
W ruchu, w napięciu ciała, w spojrzeniu… i przede wszystkim w kolorach.
Arteterapia i mindfulness tworzą naturalny duet:
- mindfulness uczy zauważania emocji,
- twórczość pomaga je wyrazić.
„Maluję to, co czuję” to zajęcia, które łączą rozpoznawanie emocji, swobodną ekspresję artystyczną i uważność, tworząc bezpieczną przestrzeń do mówienia o tym, co dziecko naprawdę przeżywa — bez presji, ocen i testów.
Cele zajęć
Cele emocjonalno-społeczne
- rozpoznawanie oraz nazywanie podstawowych emocji,
- rozwijanie świadomości ciała i sygnałów emocjonalnych,
- bezpieczne wyrażanie uczuć w formie plastycznej,
- wzmacnianie poczucia sprawczości i akceptacji.
Cele edukacyjne
- trening koncentracji poprzez krótkie ćwiczenia uważności,
- poznanie symboliki kolorów w emocjach,
- rozwijanie kreatywności i myślenia metaforycznego.
Cele terapeutyczne
- regulacja napięcia,
- wsparcie procesów samowyciszenia,
- otwieranie emocji przez ruch koloru.
Materiały
- arkusze A4 / A3,
- farby tempery lub akryle,
- kredki, pastele suche lub olejne,
- pędzle o różnych grubościach, gąbki, patyczki,
- kartoniki z podstawowymi emocjami (radość, smutek, złość, strach, spokój),
- mata lub koc do ćwiczeń mindfulness,
- muzyka relaksacyjna (opcjonalnie).
👇 Przeczytaj:
Przebieg zajęć (45–60 min)
1. Ćwiczenie mindfulness – „Jaki kolor jest w moim brzuchu?” (5 min)
Dzieci siadają wygodnie, zamykają oczy (jeśli chcą).
Prowadzący mówi cicho i powoli:
„Weź głęboki oddech…
Poczuj swoje ciało.
Pomyśl, jaki kolor jest dziś w twoim brzuchu?
A w klatce piersiowej?
A w głowie?
Ten kolor coś mówi… może o tym, co czujesz.”
Krótki moment na obserwację bez oceniania.
2. Rozmowa o emocjach i kolorach (5–7 min)
Prowadzący pokazuje kartoniki:
Radość → żółty, pomarańczowy
Smutek → niebieski, granatowy
Złość → czerwony, czarny
Strach → szary, fioletowy
Spokój → zielony, błękitny
Nie chodzi o narzucenie schematu, lecz o inspirację.
Dziecko może mieć własne skojarzenia — i to jest właściwe.
3. Główne zadanie: „Maluję to, co czuję” (20–25 min)
Dziecko wybiera:
- 1 emocję, którą czuje teraz,
- 1 emocję, o której chce opowiedzieć kolorem,
- lub maluje spontanicznie, podążając za ruchem pędzla.
Propozycje instrukcji:
- „Pomaluj kartkę tak, jak teraz oddycha twoje ciało.”
- „Zastanów się, czy twoje uczucie porusza się szybko, czy powoli.”
- „Czy twoja emocja jest gruba jak plama farby, czy cienka jak kreska?”
Dzieci mogą użyć:
- pędzli (spokojne, miękkie emocje),
- gąbki (rozproszone emocje),
- palców (emocje impulsywne, silne).
Nie oceniamy prac.
Każda emocja jest adekwatna. Każda praca jest właściwa.
4. Mini-galeria emocji (5–8 min)
Prace układamy na podłodze lub wieszamy.
Dzieci mogą — jeśli chcą — powiedzieć:
- „To moja emocja i ma kolor…”
- „Ten kolor robi tak…”
- „Kiedy tak malowałem, czułem…”
Jeśli nie chcą mówić — wystarczy wskazanie koloru lub emocji.
5. Ćwiczenie wyciszające na zakończenie – „Kolor spokoju” (3–5 min)
Dzieci wybierają jeden spokojny kolor (np. zielony, błękit).
Dotykając kartki, prowadzący mówi:
„Pomyśl o czymś, co daje ci spokój.
Ten kolor może zostać z tobą przez resztę dnia.”
Krótka chwila uważności.
👇 Przeczytaj:
Efekty zajęć
- lepsze rozumienie emocji,
- nauka samoregulacji poprzez sztukę,
- uwalnianie napięcia,
- bezpieczne wyrażanie trudnych emocji,
- większa samoświadomość.
Wskazówki dla nauczyciela / terapeuty
- Nie oceniaj estetyki. Skupiaj się na procesie.
- Jeśli dziecko przeżywa silne emocje — pozwól mu malować ruchem, plamą, chaosem.
- Zostaw miejsce na ciszę. Mindfulness działa najlepiej, gdy nic nie trzeba mówić.
- Nie zmuszaj do dzielenia się wnioskami — to możliwość, nie obowiązek.
- Powtarzaj zajęcia raz w tygodniu — efekty kumulują się.
Propozycje rozszerzeń
- „Karty kolorów emocji” – przykładowe
- Mandale emocji – rysowanie po oddechu
- Emocje w ruchu – malowanie całym ciałem (duże formaty)
- Kolaż emocji – wycinanki z kolorowych gazet
- „Dziennik emocji i barw” – mały zeszyt pracy na 14 dni
👇 Przeczytaj:
📘 Dziennik emocji i barw – 14-dniowy zeszyt pracy
Uważność • Kolory • Emocje • Samoregulacja
Dlaczego „Dziennik emocji i barw”?
Dzieci uczą się regulować emocje poprzez:
- zauważanie sygnałów z ciała,
- nazywanie emocji,
- nadawanie im koloru i formy,
- wyrażanie ich w bezpieczny sposób (rysunek, kolor, ruch).
„Dziennik emocji i barw” to codzienna, 5-minutowa rutyna, która rozwija samoświadomość, kreatywność i spokój wewnętrzny.
Można stosować w:
✔ rewalidacji
✔ zajęciach TUS
✔ arteterapii
✔ pracy domowej
✔ pracy indywidualnej w szkole
✔ pracy z dzieckiem wysoko wrażliwym
Jak korzystać z dziennika?
Każdego dnia dziecko:
- Zatrzymuje się na 3 oddechy – krótkie ćwiczenie mindfulness.
- Zaznacza swoją emocję (kolorem, twarzą, symbolem).
- Wybiera kolor emocji.
- Rysuje mini-mandalę lub plamę koloru oddającą to, co czuje.
- Zapisuje lub opowiada, co mu pomogło dziś poczuć się lepiej lub co było trudne.
📒 DZIENNIK – 14 DNI
Dzień 1
Moja emocja dnia:
⬜ radość ⬜ spokój ⬜ smutek ⬜ złość ⬜ strach ⬜ inne: ………
Kolor mojej emocji: …………………
Mini-rysunek (plama koloru, kreski, mandala):
(puste pole)
Co najbardziej czuło moje ciało?
⬜ szybkie bicie serca ⬜ napięte ramiona ⬜ zimne dłonie ⬜ lekkość ⬜ spokój
Co mi dzisiaj pomogło?
…………………………………………………………………………
Dzień 2
Moja emocja dnia: …………
Kolor emocji: …………
Rysunek emocji: (miejsce na kolor)
Moje ciało mówiło mi, że…
………………………………………………………………………
Co chcę zapamiętać z dziś?
………………………………………………………………………
Dzień 3
Emocja:
Kolor:
Rysunek:
Gdzie czułem to w ciele? (brzuch / głowa / klatka / ramiona)
Mój mały sukces dnia:
………………………………………………
Dzień 4
Emocja:
Kolor:
Rysunek:
Co było trudne?
Jak sobie z tym poradziłem?
Dzień 5
Emocja:
Kolor:
Rysunek:
Moje myśli były dziś:
⬜ spokojne ⬜ szybkie ⬜ chaotyczne ⬜ smutne ⬜ radosne
Co mi pomogło?
Dzień 6
Emocja:
Kolor:
Rysunek:
Jak oddychałem dziś?
⬜ szybko ⬜ wolno ⬜ trudno ⬜ spokojnie
Czego potrzebowałem?
……………………………………………
Dzień 7
Emocja tygodnia:
Kolor przewodni:
Rysunek-mandala:
Co chciałbym, żeby było inaczej?
Dzień 8
Moja emocja:
Kolor:
Rysunek:
Co dziś poprawiło mi humor?
……………………………………
Dzień 9
Moja emocja:
Kolor:
Rysunek:
Co dziś zrobiłem dobrze?
……………………………………
Dzień 10
Moja emocja:
Kolor:
Rysunek:
Czy czułem spokój? Tak / Nie
Kiedy?
…………………………………
Dzień 11
Moja emocja:
Kolor:
Rysunek:
Jak moje ciało mi dziś mówiło, że coś czuję?
…………………………………
Dzień 12
Moja emocja:
Kolor:
Rysunek:
Za co jestem dziś wdzięczny?
…………………………………
Dzień 13
Moja emocja:
Kolor:
Rysunek:
Moja dobra myśl dnia:
…………………………………
Dzień 14 (Podsumowanie)
Kolor całych dwóch tygodni: …………
Najczęstsza emocja: …………
Największa zmiana:
…………………………………………………
Co najbardziej mi pomaga regulować emocje:
⬜ rysowanie ⬜ kolory ⬜ oddech ⬜ rozmowa
⬜ ruch ⬜ muzyka ⬜ przerwa sensoryczna
Moje zdanie o sobie dziś:
…………………………………………………
👇 Przeczytaj:
📌 Powiązane
- Bukiet słów – arteterapia w twórczym rozwoju
- Emocje w ruchu – jak połączyć taniec, rysunek i oddech w pracy terapeutycznej
- Zimowe emocje: Jak rozpoznać i wyrażać uczucia podczas świąt?
- Warsztat: Pęknięta filiżanka – o niedoskonałości, która czyni nas wyjątkowymi
Najczęściej zadawane pytania
1. Dlaczego praca z emocjami przez sztukę jest skuteczna?
Bo dzieci łatwiej wyrażają uczucia poprzez kolor, ruch i formę niż słowa. Arteterapia odciąża system nerwowy i wspiera regulację.
2. Czy zajęcia mogą prowadzić osoby bez kursu arteterapii?
Tak — wystarczy przestrzeń, akceptacja i nieskrępowana twórczość.
Nie chodzi o technikę, lecz o ekspresję.
3. Czy mindfulness działa w grupie dzieci?
Tak — krótkie formy 1–3 minutowe znacząco poprawiają koncentrację i wyciszają układ nerwowy.
4. Dla jakiego wieku nadają się te zajęcia?
Dla przedszkolaków, dzieci szkolnych i młodzieży — wystarczy dostosować skalę trudności.
🌟 Subskrybuj
📌 Subskrypcja – 9 zł miesięcznie.
👉 Subskrybuj i zyskaj dostęp do Terapii pedagogicznej oraz Zajęć specjalistycznych/rewalidacyjnych/Arkuszy oraz do 🔹 wolnych, nowych treści co tydzień.
📚 eBooki dla nauczycieli, terapeutów i wychowawców
W naszej Strefie Edukacji z Sensem znajdziesz:
📖 eBooki z konkretnymi rozwiązaniami i ćwiczeniami,
🗂️ scenariusze zajęć krok po kroku,
💬 narzędzia do pracy profilaktycznej i wychowawczej.
👉 Czytaj, pobieraj i wykorzystuj na zajęciach — bez marnowania czasu na szukanie w internecie.
👇 Przeczytaj:
smart-sens.org 
