Wstęp
Rozwój inteligencji emocjonalnej (IE) w edukacji wczesnoszkolnej jest jednym z kluczowych czynników wpływających na sukces dziecka w nauce, funkcjonowanie społeczne oraz zdrowie psychiczne. Badania Daniela Golemana, a także współczesnych neuropsychologów (m.in. Lisa Feldman Barrett, Mary Helen Immordino-Yang) pokazują, że zdolność rozpoznawania emocji, nazywania ich i regulowania stanowi fundament dla umiejętności poznawczych, takich jak koncentracja, pamięć robocza i rozwiązywanie problemów.
W pierwszych latach edukacji dzieci dopiero uczą się rozumieć własne reakcje oraz sygnały płynące z ciała: przyspieszone bicie serca, napięte mięśnie czy „ścisk w brzuchu”. To właśnie te sygnały neurofizjologiczne, zgodnie z teorią interocepcji, stanowią podstawowy mechanizm powstawania emocji. Dlatego wprowadzanie ćwiczeń, które łączą obserwację mimiki, ruch, oddech i aktywności sensoryczne, jest zgodne z aktualną wiedzą o rozwoju mózgu dziecka.
Wspieranie inteligencji emocjonalnej w klasie 1 ma również wymiar społeczny. Umiejętność rozpoznawania i wyrażania uczuć zmniejsza liczbę konfliktów, obniża poziom frustracji oraz poprawia komunikację rówieśniczą. Badania nad regulacją emocjonalną wskazują, że dzieci, które od najmłodszych lat uczą się strategii radzenia sobie (np. oddechu, sygnalizowania potrzeby pomocy, przerwy sensorycznej), są bardziej odporne na stres szkolny i mają lepsze wyniki edukacyjne.
Scenariusz zajęć przedstawiony poniżej został opracowany w oparciu o te założenia. Łączy on elementy inteligencji emocjonalnej, integracji sensorycznej, obserwacji mimiki oraz techniki wyciszające, aby w naturalny i bezpieczny sposób wspierać rozwój emocjonalny dzieci w wieku 6–7 lat. Zajęcia mają charakter praktyczny — bazują na ruchu, dramie, obrazach i pracy z ciałem, a nie wyłącznie na rozmowie, co jest zgodne z potrzebami rozwojowymi najmłodszych uczniów.
Scenariusz zajęć inteligencja emocjonalna klasa 1
Grupa: klasa I SP
Czas: 45 minut
Cele: rozwijanie świadomości emocji, rozpoznawanie sygnałów z ciała, regulacja emocjonalna
Metody: elementy arteterapii, sensoryki, praca z obrazem, ruch, drama
Materiały: karty emocji, lustra, kredki, duże kartki A3, piktogramy „oddech”, mata wyciszenia, małe lustereczka
1. Wstęp – 5 minut
Nauczyciel pokazuje cztery obrazki z twarzami: radość, smutek, złość, strach.
Pytanie:
– Czy wszyscy czasem czujemy te emocje? Jak poznajemy, co czujemy?
Krótka rozmowa o tym, że:
- emocje nie są „złe” – wszystkie są potrzebne,
- emocje pokazują nam, czego potrzebujemy,
- ciało daje sygnały (serce, brzuch, napięcie, mina).
Wprowadzenie terminu: inteligencja emocjonalna – czyli umiejętność rozpoznawania swoich uczuć i mówienia o nich.
👇 Przeczytaj:
2. Ruchowa rozgrzewka emocji – 7 minut
Zabawa „Emocje w ruchu”:
Nauczyciel pokazuje gest, a dzieci wykonują ruch w rytmie 1–2 (low-noise):
- 🌞 radość – lekkie podskoki, otwarte ręce
- 🌧️ smutek – powolne kroki, zwieszenie głowy
- 🔥 złość – napinanie dłoni i rozluźnianie
- 🌬️ strach – cichy szybki kroczek i zatrzymanie
Cel: rozpoznanie emocji po ruchu, osadzenie ich w ciele.
3. Lustro emocji – praca indywidualna (10 minut)
Każde dziecko dostaje małe lusterko.
Trafne pytania nauczyciela:
- Jak wygląda Twoja twarz, gdy jesteś radosny?
- Jak wyglądają brwi, gdy się boisz?
- Co robią usta, gdy jesteś zły?
Dzieci wykonują miny i rysują na kartce A3 „Moja twarz, gdy czuję…”.
Wersja sensoryczna: dzieci mogą dotknąć twarzy, policzków, brwi – aby poczuć napięcie/rozluźnienie.
4. Drama „Balonik emocji” – 10 minut
Dzieci stoją w kole.
Instrukcja:
– Wyobraź sobie, że w Twoim brzuchu mieszka balonik. Kiedy czujesz dużą emocję – balonik się napełnia. Zróbmy razem powolny oddech, żeby go zmniejszyć.
- Wdech nosem – „balonik rośnie”
- Wydech ustami – „balonik maleje”
Powtarzamy 5 razy.
Dlaczego działa:
– to technika proprioceptywno-oddechowa dająca realne wyciszenie w klasie.
5. Ćwiczenie: „Co mi pomaga, gdy…?” – 8 minut
Nauczyciel prezentuje 4 sytuacje z życia klasy:
- ktoś zabrał mi kredkę,
- ktoś mnie popchnął,
- nie potrafię zrobić zadania,
- tęsknię za domem.
Dzieci wybierają z kart:
- „mówię pani”,
- „biorę oddech”,
- „idę na chwilkę na matę wyciszenia”,
- „mówię: potrzebuję pomocy”,
- „liczę do 5”,
- „rysuję, żeby się uspokoić”.
Cel: budowanie katalogu strategii regulacji.
👇 Przeczytaj:
6. Praca plastyczna: „Moja karta emocji” – 10 minut
Każde dziecko tworzy jedną kartę emocji w formacie A5:
- rysuje swoją twarz,
- obok dopisuje (lub nauczyciel dopisuje):
„Co czuję, gdy jestem…?”
„Co mi pomaga?”
Karta będzie używana przez dziecko podczas lekcji i przerw.
7. Zakończenie i rytuał wyciszenia – 5 minut
Dzieci leżą lub siedzą na matach.
Ćwiczenie „Ciężkie ciało – lekkie ciało”
- napnij ręce (2 sek) – rozluźnij,
- napnij ramiona – rozluźnij,
- napnij palce nóg – rozluźnij.
Nauczyciel kończy zdaniem:
„Każda emocja coś nam mówi. Dzisiaj nauczyliście się je zauważać i nimi się opiekować”.
🧩Powiązane
- Kształcenie emocjonalne w szkołach: Kluczowa rola inteligencji emocjonalnej u dzieci. Przykładowe zajęcia
- WSTYD – scenariusz zajęć dla klasy zerowej oparty na elementach zrozumienia i radzenia sobie z emocjami
- Czym jest życzliwość? Zajęcia mindfulness rozwijające emocjonalną inteligencję w przedszkolu
- Kolorowe emocje – zabawy plastyczne rozwijające inteligencję emocjonalną u dzieci
- Bezczelność: Zajęcia edukacyjno-terapeutyczne dla uczniów ze spektrum autyzmu
💎 Subskrypcja
💎 Subskrypcja miesięczna 9 zł to dostęp do:
📚 Opisów i narzędzi terapeutycznych: Terapii pedagogicznej oraz Zajęć specjalistycznych/rewalidacyjnych/Arkuszy i innych w górnych zakładkach strony.
🧩 gotowych scenariuszy lekcji i godzin wychowawczych
🎯 programów rozwojowych, TUS i narzędzi do pracy indywidualnej,
🧠 ciekawych materiałów o emocjach, komunikacji i profilaktyce.
W naszej Strefie Edukacji z Sensem znajdziesz również:
📖 eBooki z konkretnymi rozwiązaniami i ćwiczeniami,
🗂️ scenariusze zajęć krok po kroku,
💬 narzędzia do pracy profilaktycznej i wychowawczej.
🔹 Codziennie wolne, nowe treści w artykułach na smart-sens.org.
👇 Przeczytaj:
smart-sens.org 