Dlaczego kreatywne zabawy są skuteczne w treningu uwagi?
Trening uwagi w terapii pedagogicznej i rewalidacji nie musi polegać na siedzeniu przy stoliku i rozwiązywaniu kart pracy. W rzeczywistości najnowsze badania (m.in. Child Neuropsychology, 2024; Frontiers in Human Neuroscience, 2023) podkreślają, że:
- dzieci rozwijają koncentrację najlepiej w ruchu i działaniu,
- aktywności multisensoryczne zwiększają zaangażowanie i czas utrzymania uwagi,
- zadania kreatywne aktywują obszary mózgu odpowiedzialne za planowanie, pamięć roboczą i wnioskowanie,
- zabawy grupowe rozwijają także uwagę społeczną i słuchanie innych.
Dlatego w terapii i rewalidacji doskonale sprawdzają się aktywności, które łączą ruch, twórczość, eksplorację, sensorykę i elementy zabawy.
Poniżej znajdziesz gotowe scenariusze zabaw – zarówno dla zajęć grupowych, jak i indywidualnych. Każde ćwiczenie zawiera cel, przebieg i możliwe modyfikacje.
1. Zajęcia grupowe rozwijające uwagę
1.1. „Kto zmienił miejsce?” – gra na spostrzegawczość i koncentrację społeczną
Cel: uwaga wzrokowa, przewidywanie, pamięć operacyjna.
Przebieg:
Dzieci stoją w kręgu. Jedno wychodzi na chwilę z sali. W tym czasie 2–3 osoby zamieniają się miejscami. Zadaniem dziecka jest odgadnąć, co się zmieniło.
Modyfikacje:
- dla młodszych – zamienia się tylko jedna osoba;
- dla starszych – można zmienić więcej elementów (ktoś siada, ktoś zmienia czapkę, ktoś trzyma inny przedmiot).
👇 Przeczytaj:
1.2. „Echo ruchowe” – uważne naśladowanie
Cel: koncentracja na bodźcu, koordynacja, uwaga naprzemienna.
Przebieg:
Prowadzący wykonuje serię ruchów (np. klaśnięcie, obrót, dotknięcie kolan). Grupa powtarza jak echo.
Modyfikacje:
- liderem może być dziecko,
- zabawę można prowadzić w rytmie muzyki,
- można dodawać stopniowo więcej elementów (3 → 4 → 5 ruchów).
1.3. „Kolorowe kierunki” – gra uważno-ruchowa
Cel: selektywna uwaga + szybka reakcja.
Przebieg:
Prowadzący trzyma trzy kartki: czerwoną, żółtą i niebieską.
- czerwony = skok,
- żółty = przysiad,
- niebieski = obrót.
Dzieci reagują na kolor, a nie na głos (to ważne, bo trenuje uwagę wzrokową).
Modyfikacje:
- utrudnienie: prowadzący wprowadza „kolor-pułapkę”, na który dzieci mają stać nieruchomo.
1.4. „Mapa dźwięków sali”
Cel: koncentracja słuchowa, różnicowanie dźwięków.
Przebieg:
W sali ustawione są różne źródła dźwięku (grzechotka, tamburyn, dzwonek, woreczek z ryżem). Terapeuta wydaje dźwięk, a dzieci pokazują kartę z symbolem odpowiadającym odgłosowi.
1.5. „Wspólne budowanie historii” – uwaga językowa i kreatywna
Cel: uwaga słuchowa i logiczne myślenie.
Przebieg:
Pierwsza osoba mówi: „Pewnego dnia w lesie…”. Kolejna dodaje zdanie, ale musi powtórzyć poprzednie. Historia rośnie, a dzieci muszą skupić się na ciągu zdarzeń.
2. Zajęcia indywidualne wspierające koncentrację
2.1. „Polowanie na detale”
Cel: uwaga wzrokowa, analiza bodźców.
Przebieg:
Dziecko wyszukuje określone elementy na ilustracjach, „ukryte przedmioty”, literki lub cyfry.
Wskazówka terapeutyczna:
Zawsze zaczynamy od 3–5 elementów i stopniowo zwiększamy poziom trudności.
2.2. „Sekwencje ruchowe – Powtórz za mną”
Cel: pamięć robocza + uwaga wykonawcza.
Przebieg:
Terapeuta wykonuje sekwencję ruchów (np. klaszcz – dotknij głowy – tupnij).
Dziecko powtarza.
Utrudnienia:
- odtworzenie sekwencji od końca,
- dodanie elementu, który należy pominąć (hamowanie reakcji).
2.3. „Śledzenie markera / światła”
Cel: śledzenie wzrokowe (bardzo ważne dla nauki czytania).
Przebieg:
Na dużej kartce prowadzimy wolno markerem linię, a dziecko idzie wzrokiem za ruchem.
Można używać też latarki na ścianie.
2.4. „Znikające przedmioty”
Cel: uwaga selektywna i pamięć operacyjna.
Przebieg:
Na stoliku leży 6 przedmiotów. Dziecko patrzy 10 sekund, po czym zamyka oczy. Terapeuta zabiera jeden przedmiot.
Zadanie brzmi: „Co zniknęło?”.
2.5. „Zatrzymaj rytm” (uwaga STOP)
Cel: hamowanie impulsów + uwaga słuchowa.
Przebieg:
Terapeuta wystukuje rytm lub gra na bębenku. Dziecko porusza się zgodnie z tempem.
Na sygnał STOP – zatrzymuje się jak „zamrożony”.
👇 Przeczytaj:
3. Kreatywne zabawy plastyczne rozwijające uwagę
3.1. „Kolor według instrukcji”
Cel: analiza instrukcji, koncentracja, pamięć.
Przebieg:
Dziecku dajemy prosty rysunek (dom, drzewo, miś) i polecenie:
„Pokoloruj okno na żółto, trawę na zielono, a komin na czerwono.”
Badania 2024 pokazują, że kolorowanie według instrukcji świetnie trenuje uwagę selektywną.
3.2. „Mozaiki z papieru”
Cel: koordynacja wzrokowo-ruchowa.
Przebieg:
Dziecko układa obrazek z malutkich karteczek (kwadraty, trójkąty, kółka).
Zadania te wymagają wyciszenia, skupienia i precyzji.
3.3. „Rysunkowe domino”
Cel: logiczne myślenie + przewidywanie.
Przebieg:
Terapeuta rysuje pierwszy element (np. kółko).
Dziecko rysuje element, który ma wspólną cechę (np. koło – oponę, a potem rower).
4. Pomysły sensoryczne na poprawę uwagi
✔ Przerwy proprioceptywne
Dociski, ciężkie koce, praca z masą plastyczną.
✔ Zabawy w piasku kinetycznym
Ukrywanie i wyszukiwanie figurek.
✔ Labirynt dotykowy
Dziecko wodzi palcem po wytłaczanym labiryncie – badania pokazują poprawę koncentracji o 20–30%.
5. Mini-scenariusz zajęć 25-minutowych (gotowy do użycia)
1. Rozgrzewka uwagowa – 3 min
Śledzenie wzrokowe + echo ruchowe.
2. Zadanie główne – 12 min
Zabawa: „Polowanie na detale” (indywidualnie) lub „Kolorowe kierunki” (grupowo).
3. Aktywność sensoryczna – 5 min
Dociski + piasek kinetyczny.
4. Ćwiczenie podsumowujące – 5 min
„Co zapamiętałeś?” – wybór obrazka, narysowanie 1 rzeczy.
6. Co daje regularny trening uwagi? – efekty potwierdzone badaniami
Badania z lat 2023–2025 wskazują na:
- wzrost wytrzymałości uwagi o 25–40%,
- poprawę zachowań zadaniowych,
- lepsze funkcjonowanie szkolne,
- redukcję impulsywności,
- większą samodzielność w pracy przy stoliku,
- poprawę pamięci roboczej i przetwarzania wzrokowego.
👇 Przeczytaj:
Poniżej znajduje się gotowy, profesjonalny, terapeutyczno-rewalidacyjny scenariusz zajęć 45-minutowych. Scenariusz rozwija koncentrację, uwagę słuchową i wzrokową, pamięć roboczą oraz spostrzegawczość. Nadaje się zarówno do zajęć indywidualnych, jak i małych grup (2–4 dzieci).
📌 Scenariusz zajęć 45 minut: „Kreatywne zabawy rozwijające uwagę”
(terapia pedagogiczna / rewalidacja)
1. Informacje ogólne
Cel główny:
Rozwijanie koncentracji uwagi poprzez aktywności ruchowe, wzrokowe, słuchowe i zadaniowe.
Cele szczegółowe:
Uczeń/uczestnik:
- ćwiczy utrzymanie uwagi na zadaniu,
- doskonali śledzenie wzrokowe i analizę wzrokową,
- rozwija pamięć operacyjną,
- ćwiczy hamowanie reakcji,
- doskonali uważne słuchanie,
- uczy się kończyć zadania w wyznaczonym czasie,
- rozwija elastyczność poznawczą i koncentrację na poleceniu.
Metody:
- elementy treningu uwagi,
- metoda zabawowa,
- metoda stacji zadaniowych,
- elementy TUS (uwaga społeczna),
- sensoryka (przerwy proprioceptywne).
Formy pracy:
- indywidualna,
- małe grupy (2–4 osoby).
Pomoce:
timer wizualny, kolorowe kartki, markery, puzzle, piasek kinetyczny, małe przedmioty (figurki, klocki), obrazki do wyszukiwania detali, taśma papierowa na podłogę, latarka lub wskaźnik.
2. Przebieg zajęć (45 minut)
⏱ 1. Powitanie i rytuał startowy – 3 min
- Uczestnicy witają się prostym ruchem (np. przybicie piątki, machnięcie dłonią).
- Krótkie wyjaśnienie: „Dzisiaj bawimy się tak, żeby nasz mózg pracował jak superdetektyw!”
- Dzieci patrzą na timer: „Pracujemy 3 minuty → przerwa 1 minuta → zadanie.”
Cel: przewidywalność, obniżenie napięcia, przygotowanie do pracy.
⏱ 2. Rozgrzewka uważno-ruchowa – 5 min
„Echo ruchowe”
Prowadzący pokazuje ruchy, dzieci powtarzają (klaśnięcie, obrót, dotknięcie głowy, tupnięcie).
Utrudnienie:
Na ruch „podskok” dzieci mają… nie ruszać się (hamowanie impulsów).
Cele: aktywizacja ciała, uwaga naprzemienna, hamowanie reakcji.
⏱ 3. Aktywność 1 – „Śledzenie światła” (uwaga wzrokowa) – 7 min
- Prowadzący przesuwa światło latarki/marker po kartce lub ścianie.
- Dziecko/dzieci podążają wzrokiem.
- Następnie prowadzący tworzy proste „ścieżki”: góra–dół, zakręty, fale.
Modyfikacje:
- dla młodszych: wolne tempo, proste ruchy,
- dla starszych: szybkie zmiany kierunku + przerwy STOP.
Cele: śledzenie wzrokowe, kontrola gałek ocznych (ważne w czytaniu), koncentracja.
⏱ 4. Aktywność 2 – „Polowanie na detale” – 10 min
Dzieci otrzymują obrazki typu „znajdź 5 różnic”, „ukryte przedmioty”, „wyszukaj literki”.
Zadania:
- Wyszukaj 3 elementy → zakreśl na kartce.
- Dopasuj znaleziony obrazek do koloru.
- Opowiedz: „Co znalazłeś jako pierwsze?”
Utrudnienia:
- timer 1–2 minuty (zarządzanie czasem),
- praca bez mówienia,
- praca parami (jedno szuka, drugie pilnuje czasu).
Cele: analiza wzrokowa, spostrzegawczość, praca w skupieniu.
⏱ 5. Przerwa sensoryczno-proprioceptywna – 3 min
- dociski do rąk,
- przeciąganie,
- głęboki oddech „nadmuchiwanie balonu”.
Cel: reset pobudzenia i przygotowanie do kolejnego zadania.
👇 Przeczytaj:
⏱ 6. Aktywność 3 – „Sekwencje ruchowe i dźwiękowe” – 8 min
Przebieg:
Terapeuta/ nauczyciel wykonuje sekwencję:
- klaśnięcie → kolano → obrót
Dzieci powtarzają.
Następnie:
- dodajemy dźwięki (bębenek, grzechotka),
- dzieci mają powtórzyć w odpowiedniej kolejności.
Poziomy trudności:
- 2-3 elementy,
- 4-5 elementów,
- sekwencja do odtworzenia „od końca”.
Cele: pamięć robocza, uwaga słuchowa, koncentracja na poleceniu.
⏱ 7. Aktywność 4 – „Znikające przedmioty” – 7 min
Przebieg:
Na tacy leży 6 przedmiotów (np. samochodzik, klocek, gumka, figurka).
Dzieci patrzą przez 10 sekund → zamykają oczy → jeden przedmiot znika.
Dziecko/uczestnik mówi:
„Zniknął… (nazwa przedmiotu)”
Utrudnienie:
Zmiana 2–3 elementów, zamiana miejsc przedmiotów.
Cele: pamięć krótkotrwała, detekcja zmian, koncentracja.
⏱ 8. Podsumowanie i wyciszenie – 5 min
„Co dziś najbardziej lubiłem?”
Dzieci wybierają obrazek lub pokazują gestem, które ćwiczenie było najfajniejsze.
„Oddech kończący” – 3 głębokie oddechy
z rękami na brzuchu → wydech jak „dmuchanie świeczki”.
Cel: zamknięcie zajęć, wyciszenie, przygotowanie do powrotu do klasy/ domu.
📝 Karta pracy: „Polowanie na detale„
Obejrzyj uważnie oba obrazki. Znajdź wszystkie różnice między nimi. Zaznacz je kółkiem lub zakreślaczem.
📝 Karta pracy: „Kolor według instrukcji”
👇 Przeczytaj:
📌 Powiązane
- Wyprawa do Krainy Skupienia – kreatywne zajęcia rewalidacyjne dla uczniów z trudnościami z uwagą
- Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne dla dziecka z trudnościami z uwagą i pamięcią
- Scenariusze Terapii Pedagogicznej: Praktyczne plany zajęć korekcyjno-kompensacyjnych
- Maluję to, co czuję – emocje w kolorach
- Jak Rozwijać Percepcję Wzrokową i Słuchową? Praktyczne Zajęcia Terapii Pedagogicznej
- Zajęcia specjalistyczne
Podsumowanie
Kreatywne zabawy to jeden z najskuteczniejszych sposobów rozwijania koncentracji – zarówno w terapii pedagogicznej, rewalidacji, jak i w codziennych zajęciach w domu. Dziecko, które działa, tworzy, rusza się i eksploruje, uczy się szybciej, łatwiej i z większą motywacją.
💎 Subskrypcja
💎 Subskrypcja miesięczna 9 zł to dostęp do:
📚 Opisów i narzędzi terapeutycznych: Terapii pedagogicznej oraz Zajęć specjalistycznych/rewalidacyjnych/Arkuszy i innych w górnych zakładkach strony.
🧩 gotowych scenariuszy lekcji i godzin wychowawczych
🎯 programów rozwojowych, TUS i narzędzi do pracy indywidualnej,
🧠 ciekawych materiałów o emocjach, komunikacji i profilaktyce.
W naszej Strefie Edukacji z Sensem znajdziesz również:
📖 eBooki z konkretnymi rozwiązaniami i ćwiczeniami,
🗂️ scenariusze zajęć krok po kroku,
💬 narzędzia do pracy profilaktycznej i wychowawczej.
🔹 Codziennie wolne, nowe treści w artykułach na smart-sens.org.
👇 Przeczytaj:
smart-sens.org 
