Praktyka, metody, przykłady
HUB: Rewalidacja w szkole i przedszkolu – kompletny przewodnik dla nauczycieli, specjalistów i rodziców
smart-sens.org

Zajęcia rewalidacyjne to celowe, systematyczne i indywidualnie planowane oddziaływania terapeutyczno-edukacyjne, których zadaniem jest wspieranie rozwoju dziecka z trudnościami rozwojowymi, edukacyjnymi lub emocjonalnymi. W praktyce szkolnej i przedszkolnej nie są „dodatkowymi lekcjami”, lecz rdzeniem realnego wsparcia, opartym na diagnozie funkcjonalnej i jasno określonych celach.


🎯 Główne zadania rewalidacji – co naprawdę robimy na zajęciach?

🧠 1. Wzmacnianie funkcji poznawczych

Uwaga, pamięć, percepcja, myślenie

  • ćwiczenia koncentracji (krótkie zadania, stopniowanie trudności),
  • pamięć robocza i sekwencyjna (rytmy, wzory, instrukcje krok po kroku),
  • percepcja wzrokowa i słuchowa (różnicowanie bodźców, analiza–synteza).

Dlaczego to ważne?
Bez stabilnych funkcji poznawczych dziecko szybko się męczy, traci motywację i „wypada” z procesu uczenia się.


🗣️ 2. Rozwijanie kompetencji językowych i komunikacyjnych

  • rozumienie poleceń i pytań,
  • budowanie wypowiedzi (od gestu → słowa → zdania),
  • pragmatyka języka: proszenie, odmawianie, wyrażanie potrzeb.

Efekt: dziecko zaczyna być rozumiane – a to obniża frustrację i trudne zachowania.


✋ 3. Trening motoryki i integracji sensorycznej

  • motoryka mała (chwyt, nacisk, koordynacja ręka–oko),
  • motoryka duża (równowaga, planowanie ruchu),
  • regulacja sensoryczna (dotyk, propriocepcja, przedsionek).

W praktyce: tory przeszkód, masy plastyczne, ćwiczenia oporowe, zabawy ruchowe – zawsze z celem, nie „dla zabawy”.


❤️ 4. Wspieranie emocji i samoregulacji

  • rozpoznawanie stanów emocjonalnych,
  • nauka strategii wyciszania i pobudzania,
  • praca z napięciem, lękiem, frustracją.

Klucz: dziecko uczy się co się z nim dzieje i co może z tym zrobić.


🏠 5. Uczenie samodzielności i funkcjonowania dnia codziennego

  • organizacja miejsca pracy,
  • plan dnia, przechodzenie między aktywnościami,
  • czynności samoobsługowe (na miarę wieku i możliwości).

Rewalidacja przygotowuje do życia – nie tylko do sprawdzianów.


👥 6. Rozwijanie relacji społecznych

  • naprzemienność,
  • współpraca i czekanie na swoją kolej,
  • rozumienie zasad i granic.

To fundament późniejszego funkcjonowania w klasie i grupie rówieśniczej.

👇 Przeczytaj:


🧩 Przykładowe typy zajęć rewalidacyjnych (z praktyki)

🔹 Rewalidacja indywidualna (1:1)

  • precyzyjna praca nad deficytami,
  • tempo dostosowane do dziecka,
  • możliwość regulacji emocji „tu i teraz”.

Dla kogo? dzieci z ASD, afazją, znacznymi trudnościami regulacyjnymi.


🔹 Rewalidacja grupowa (2–5 uczniów)

  • trening społeczny w bezpiecznych warunkach,
  • nauka zasad i ról,
  • generalizacja umiejętności.

🔹 Zajęcia usprawniające percepcję wzrokową i słuchową

  • analiza i synteza,
  • różnicowanie dźwięków i kształtów,
  • przygotowanie do czytania i pisania.

🔹 Zajęcia orientacji przestrzennej

  • schemat ciała,
  • relacje przestrzenne (lewo–prawo, nad–pod),
  • orientacja na kartce i w przestrzeni.

🔹 Trening Umiejętności Społecznych (TUS)

  • emocje, relacje, normy społeczne,
  • odgrywanie ról, scenki, rozmowy kierowane,
  • budowanie poczucia sprawczości.

🔹 Ćwiczenia grafomotoryczne i funkcji ręki

  • przygotowanie do pisania,
  • poprawa czytelności i płynności,
  • praca nad napięciem mięśniowym.

🔹 Programy komunikacji alternatywnej i wspomagającej (AAC, PECS)

  • wsparcie dzieci niemówiących lub słabo mówiących,
  • tablice wyboru, symbole, gesty,
  • komunikacja zamiast zachowań trudnych.

👇 Przeczytaj:


📌 Jak wygląda dobra rewalidacja w praktyce?

✔️ oparta na diagnozie funkcjonalnej,
✔️ z jasno określonym celem (nie „ćwiczymy wszystkiego”),
✔️ systematyczna i monitorowana,
✔️ elastyczna – dostosowana do dnia, stanu i możliwości dziecka,
✔️ spójna z działaniami nauczycieli i rodziców.


🎓 Dla kogo jest ten HUB?

  • nauczycieli i pedagogów specjalnych,
  • terapeutów i psychologów,
  • dyrektorów szkół i przedszkoli,
  • rodziców szukających konkretów, nie ogólników.

👉 Kolejne części HUB-u na smart-sens.org:

  • jak planować cele rewalidacyjne,
  • przykładowe scenariusze zajęć,
  • IPET i rewalidacja w praktyce,
  • najczęstsze błędy i mity.

📚 Czytaj także

📘 Sprawozdania z zajęć rewalidacyjnych w praktyce nauczyciela i terapeuty – wzory, wskazówki, przykłady (eBook 18 zł)
Profesjonalny e-book z gotowymi wzorami sprawozdań z zajęć rewalidacyjnych — szablony, checklisty i praktyczne przykłady dla nauczycieli i terapeutów.
👉 https://smart-sens.org/2025/06/12/%F0%9F%93%98-sprawozdania-z-zajec-rewalidacyjnych-w-praktyce-nauczyciela-i-terapeuty-wzory-wskazowki-przyklady-ebook-18-zl/ smart-sens.org

✍️ Przykładowe sprawozdanie z zajęć rewalidacyjnych – jak pisać dokumentację profesjonalnie i z empatią?
Praktyczny przewodnik krok po kroku: struktura, przykłady, język empatyczny i wskazówki dla pedagogów specjalnych.
👉 https://smart-sens.org/2025/06/12/%E2%9C%8D%EF%B8%8F-przykladowe-sprawozdanie-z-zajec-rewalidacyjnych-jak-pisac-dokumentacje-profesjonalnie-i-z-empatia/ smart-sens.org

📝 Jak napisać sprawozdanie z zajęć rewalidacyjnych?
Kompletny artykuł o kluczowych elementach sprawozdania, metodyce jego tworzenia oraz praktycznych wskazówkach dla nauczycieli i terapeutów.
👉 https://smart-sens.org/2025/01/16/jak-napisac-sprawozdanie-z-zajec-rewalidacyjnych/ smart-sens.org

📚 Zajęcia rewalidacyjne – przykłady i cele zajęć
Podstawowa lista artykułów i inspiracji związanych z praktycznymi zajęciami rewalidacyjnymi (cele, metody, przykłady).
👉 https://smart-sens.org/category/zajecia-rewalidacyjne/ smart-sens.org


👉 Czytaj dalej: #zajęcia rewalidacyjne (przewijaj po kliknięciu)

💎 Subskrypcja

💎 Subskrypcja miesięczna 9 zł umożliwia dostęp do:
📚 Opisów i narzędzi terapeutycznych: Terapii pedagogicznej oraz Zajęć specjalistycznych/rewalidacyjnych/Arkuszy i innych w górnych zakładkach strony.
🧩 gotowych scenariuszy lekcji i godzin wychowawczych
🎯 programów rozwojowych, TUS i narzędzi do pracy indywidualnej,
🧠 ciekawych materiałów o emocjach, komunikacji i profilaktyce.

W naszej Strefie Edukacji z Sensem znajdziesz również:
📖 eBooki z konkretnymi rozwiązaniami i ćwiczeniami,
🗂️ scenariusze zajęć krok po kroku,
💬 narzędzia do pracy profilaktycznej i wychowawczej.

🔹 Codziennie wolne, nowe treści w artykułach na smart-sens.org.

👇 Przeczytaj: