📘 Wstęp – dlaczego ewaluacja IPET jest kluczowa
Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny (IPET) to dokument, który wspiera rozwój ucznia z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego — oparty na wielospecjalistycznej ocenie poziomu funkcjonowania (WOPFU) i dostosowany do jego indywidualnych potrzeb. 3. Z czego składa się dobry IPET?
Jednak sam plan to nie wszystko — dopiero jego ewaluacja, czyli ocena efektywności działań, pokazuje, czy wsparcie rzeczywiście działa i jakie trzeba wprowadzić zmiany.
🎯 Co to jest ewaluacja IPET i kiedy ją robić
Ewaluacja IPET oznacza analizę efektów wprowadzania programu — ocenę tego, co udało się osiągnąć, jakie metody były skuteczne i jakie działania trzeba zmodyfikować. Cele w IPET – 50 przykładów SMART do wykorzystania
📍 Kiedy?
✔ Co najmniej raz lub dwa razy w roku szkolnym (np. po każdym semestrze).
✔ Gdy potrzeby ucznia się zmieniają lub cele nie są realizowane.
📍 Kto ocenia?
Ewaluację przeprowadza zespół nauczycieli i specjalistów, który pracuje z uczniem — najlepiej z udziałem rodziców i samego ucznia, jeśli to możliwe.
👇 Przeczytaj:
📋 Kroki ewaluacji: stwórz realne dane, a nie „puste frazy”
Poniżej znajdziesz praktyczny proces oceny efektywności IPET, który zwiększa wiarygodność i użyteczność dokumentów:
1) Analiza stanu wyjściowego z WOPFU
Zacznij od porównania aktualnej ewaluacji z pierwotną wielospecjalistyczną oceną funkcjonowania ucznia — WOPFU. To daje Ci punkt odniesienia.
Co sprawdzać:
✔ Mocne strony i ograniczenia ucznia
✔ Diagnozy z różnych obszarów (motoryka, komunikacja, sfera społeczna, emocje) Ewaluacja IPET PDF
2) Wskaźniki postępu
Zamiast pisać „zajęcia przynoszą efekty”, opisz postępy konkretnie i mierzalnie:
✔ uczeń poprawił czytanie z X do Y słów na minutę
✔ zwiększył samodzielność w czynnościach z A do B
✔ zmniejszył częstotliwość zachowań trudnych
3) Co oceniać spójnie
Podczas ewaluacji rozważ:
✔ realizację celów edukacyjnych
✔ realizację celów terapeutycznych
✔ wykorzystane metody i narzędzia
✔ efekty współpracy z rodzicami i innymi specjalistami
📄 Gotowy wzór ewaluacji IPET – skopiuj i wypełnij
Poniżej możesz zacząć od szablonu oceny efektów, który łatwo wypełnić:
EWALUACJA IPET – FORMULARZ (skrót)
🔹 Dane ucznia: imię, klasa, okres oceny
🔹 Wielospecjalistyczna ocena poziomu funkcjonowania – podsumowanie
🔹 Ocena celów
- Cel 1 → wynik + dane + wnioski
- Cel 2 → wynik + dane + wnioski
🔹 Metody pracy – które działały najlepiej
🔹 Współpraca z rodzicami/uczniem
🔹 Wnioski i rekomendacje
🎓 Przykład ewaluacji – jak opisać realne wyniki
Przykład (skrócony):
Cel edukacyjny: poprawa umiejętności czytania ze zrozumieniem
Wskaźnik początkowy: 35% poprawnych odpowiedzi w zadaniach oceniających rozumienie tekstu
Wskaźnik końcowy: 70% poprawnych odpowiedzi
Wniosek: uczennica osiągnęła znaczący postęp w czytaniu, kontynuować działania z większym naciskiem na techniki wnioskowania z tekstu.
Poniżej znajduje się KOMPLETNIE WYPEŁNIONY, bezpieczny językowo przykład ewaluacji IPET, (kontrolny, konkretny, bez „pustych” fraz).
📄 EWALUACJA IPET – PRZYKŁADOWE WYPEŁNIENIE
(uczeń z ASD (spektrum autyzmu), edukacja wczesnoszkolna)
🔹 Dane ucznia
- Imię i nazwisko: Jan K.
- Klasa: II szkoły podstawowej
- Okres ewaluacji: I semestr roku szkolnego 2025/2026
- Podstawa: IPET opracowany na podstawie WOPFU z dnia 01.09.2025 r.
- Zespół: wychowawca, pedagog specjalny, psycholog szkolny
🔹 Wielospecjalistyczna ocena poziomu funkcjonowania – podsumowanie (WOPFU – skrót)
Uczeń funkcjonuje w normie intelektualnej. Wymaga wsparcia w zakresie komunikacji pragmatycznej, samoregulacji emocjonalnej oraz elastyczności zachowania. Preferuje zadania o jasnej strukturze i przewidywalnym przebiegu. Trudności pojawiają się w sytuacjach zmiany, pracy grupowej oraz przy zadaniach wymagających dłuższego skupienia uwagi. Mocną stroną ucznia jest dobra pamięć mechaniczna, zainteresowania tematyczne oraz chęć podejmowania zadań indywidualnych.
🔹 Ocena realizacji celów IPET
🎯 Cel 1 (komunikacja / funkcjonowanie społeczne)
Cel:
Uczeń inicjuje kontakt z nauczycielem lub rówieśnikiem w sytuacjach zadaniowych oraz w razie potrzeby komunikuje trudność w sposób akceptowalny społecznie.
Dane / wskaźniki:
- stan początkowy: inicjowanie kontaktu sporadyczne, głównie po bezpośredniej zachęcie dorosłego
- stan końcowy: inicjuje kontakt średnio 2–3 razy dziennie w sytuacjach edukacyjnych; potrafi zasygnalizować trudność werbalnie lub gestem
Wynik:
Cel osiągnięto częściowo.
Opis efektów:
Uczeń częściej podejmuje próby komunikacji w znanych i przewidywalnych sytuacjach. W dalszym ciągu trudność sprawia inicjowanie kontaktu w sytuacjach nowych lub wymagających szybkiej reakcji. Zauważalny jest spadek zachowań polegających na wycofaniu się z zadania bez komunikatu.
Wnioski do IPET:
Kontynuować działania wspierające komunikację funkcjonalną. Wprowadzić więcej ćwiczeń generalizujących umiejętność inicjowania kontaktu w pracy grupowej oraz w sytuacjach mniej strukturalnych.
🎯 Cel 2 (samoregulacja / zachowanie)
Cel:
Uczeń stosuje poznane strategie samoregulacji w sytuacjach trudnych (np. przerwanie zadania, sygnał stop, przerwa sensoryczna).
Dane / wskaźniki:
- stan początkowy: reakcje impulsywne, wydłużony czas wyciszenia (ok. 10 minut)
- stan końcowy: skrócenie czasu wyciszenia do ok. 4–5 minut, częstsze korzystanie z przerwy sensorycznej po przypomnieniu
Wynik:
Cel osiągnięto częściowo.
Opis efektów:
Uczeń coraz częściej reaguje na przypomnienie strategii i podejmuje próbę regulacji emocji. Wymaga jednak wsparcia dorosłego w momentach silnego przeciążenia bodźcami.
Wnioski do IPET:
Zmodyfikować cel poprzez dalsze utrwalanie jednej wybranej strategii regulacji. Zwiększyć przewidywalność sytuacji oraz stosować jasne sygnały zapowiadające zmianę aktywności.
🔹 Metody pracy – które działały najlepiej
- strukturyzacja zajęć (plan dnia, zapowiedzi zmian),
- komunikaty krótkie i jednoznaczne,
- wizualne wsparcie poleceń,
- przerwy sensoryczne w ustalonych momentach,
- pozytywne wzmocnienie zachowań pożądanych.
Zastosowane metody okazały się skuteczne w zakresie obniżania poziomu napięcia emocjonalnego oraz zwiększania samodzielności ucznia w zadaniach indywidualnych.
👇 Przeczytaj:
🔹 Współpraca z rodzicami / uczniem
Rodzice pozostają w stałym kontakcie ze szkołą, stosują spójne strategie wzmacniania zachowań pożądanych w domu. Informacje przekazywane są na bieżąco. Uczeń zna podstawowe cele pracy i w prosty sposób potrafi wskazać, co pomaga mu w trudnych sytuacjach.
🔹 Wnioski i rekomendacje (podsumowanie ewaluacji)
- Kontynuować realizację IPET z uwzględnieniem modyfikacji celów w obszarze samoregulacji.
- Rozszerzyć działania o ćwiczenia generalizujące umiejętności społeczne w małej grupie.
- Utrzymać współpracę z rodzicami oraz spójność oddziaływań dom–szkoła.
- Zaplanować kolejną ewaluację po zakończeniu II semestru.
🧩 Częste błędy przy ewaluacji – jak ich unikać
❌ Opisy typu „uczeń zrobił postęp” bez danych
❌ Brak jasnej relacji między WOPFU, celami IPET i wskaźnikami postępu
❌ Pomijanie opinii rodzica lub ucznia (jeśli możliwe)
✔ Zamiast tego napisz:
📍 ,,Uczestniczył w X godzinach zajęć tygodniowo”
📍 ,,Osiągnął Y% celów w zakresie samodzielności”
👇 Przeczytaj:
❓ FAQ – najczęstsze pytania o ewaluację IPET
1. Co to jest ewaluacja IPET i po co ją robić?
Ewaluacja IPET to okresowa ocena efektywności Indywidualnego Programu Edukacyjno-Terapeutycznego – analiza, czy zaplanowane cele i działania przynoszą realne efekty w funkcjonowaniu ucznia. Celem jest nie tylko formalne wypełnienie obowiązku, ale dostosowanie wsparcia do aktualnych potrzeb ucznia oraz wskazanie, które działania warto kontynuować lub zmodyfikować.
2. Kto i kiedy powinien przeprowadzić ocenę efektywności IPET?
Ewaluacja IPET jest wykonywana przez zespół nauczycieli i specjalistów, którzy pracują z uczniem (np. wychowawca, pedagog, psycholog, terapeuci). Zaleca się, aby ocenę efektywności dokonywać co najmniej dwa razy w roku szkolnym — zwykle po każdym semestrze.
3. Czy rodzice i uczeń powinni być zaangażowani w ewaluację?
Tak. Rodzice powinni mieć wgląd w wyniki oceny i być informowani o postępach ucznia, co wzmacnia współpracę szkoły z domem. W miarę możliwości starszy uczeń również może uczestniczyć w refleksji nad własnymi postępami.
4. Jak często trzeba oceniać efektywność IPET?
Najlepiej co pół roku (np. po I i II semestrze), ale ocena może być też przeprowadzana częściej w sytuacji istotnej zmiany funkcjonowania ucznia lub pojawienia się nowych diagnoz.
5. Jakie elementy powinny znaleźć się w ewaluacji?
W ocenie efektywności powinny znaleźć się m.in.:
✔ postępy ucznia względem celów IPET,
✔ ocena skuteczności zastosowanych metod i form wsparcia,
✔ identyfikacja trudności i barier,
✔ rekomendacje dotyczące kolejnych działań i ewentualnych modyfikacji IPET.
6. Czy ewaluacja IPET to tylko podsumowanie WOPFU?
Nie. Chociaż ewaluacja zaczyna się od porównania aktualnego stanu ucznia z WOPFU, to obejmuje też ocenę konkretnych celów, metod pracy, wskaźników sukcesu i wniosków praktycznych, które mogą prowadzić do modyfikacji programu.
7. Czy ewaluacja musi być sporządzona w określonej formie?
Nie ma jednej, obowiązkowej formy. Ważne, aby dokument zawierał czytelne dane, wskaźniki i wnioski, dzięki czemu będzie użyteczny dla zespołu szkolnego i rodziców. Struktura oparta na WOPFU → cele → wskaźniki → efekty → wnioski jest uważana za najlepszą praktykę.
8. Jakie wskaźniki powinny być wykorzystane przy ocenie?
Wskaźniki mogą być ilościowe (np. liczba samodzielnych prób wykonania zadania, % poprawnych odpowiedzi) lub jakościowe (opis zachowania ucznia, jego samodzielność, poziom zaangażowania). Kluczowe jest, aby były mierzalne i związane bezpośrednio z celami IPET.
9. Co zrobić, jeśli cele nie zostały osiągnięte?
Jeśli cel nie został osiągnięty, ewaluacja powinna zawierać konkretne wnioski – np. zmianę sposobu pracy, etapowanie zadań, zwiększenie częstotliwości wsparcia lub kontynuację pracy nad danym obszarem z modyfikacją wskaźników.
10. Czy ocena efektywności IPET jest obowiązkowa?
Tak — systematyczna analiza postępów i ewentualna modyfikacja IPET jest elementem pracy z uczniem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Chodzi o to, by dokument był żywym narzędziem wsparcia, a nie tylko formalnością.
11. Czy ewaluacja IPET jest podobna do ewaluacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej?
Tak, oba procesy odnoszą się do oceny działań wspierających ucznia i mają na celu sprawdzenie, czy wsparcie jest adekwatne do potrzeb. W obu przypadkach ważne są mierzalne wskaźniki i rekomendacje dalszych działań.
12. Jak dokumentować ewaluację, żeby była użyteczna?
Najlepiej w formie tabelarycznej z jasnymi kolumnami: cel → wskaźnik → stan początkowy → stan końcowy → opis efektów → wnioski. Dzięki temu ocena jest przejrzysta i służy realnej analizie działań.
👇 Przeczytaj:
📍 Podsumowanie
Ewaluacja IPET to nie tylko formalność — to narzędzie, które pozwala:
✔ zrozumieć, które działania działają
✔ realnie mierzyć postępy ucznia
✔ zaplanować kolejne kroki wsparcia
Z odpowiednim wzorem i podejściem językowym możesz łatwo uniknąć „pustych” opisów i pokazać konkretne efekty.
📚 Czytaj także:
🔗 Sprawozdanie z zajęć rewalidacyjnych – wzór / przykład
👉 https://smart-sens.org/2023/05/19/przykladowe-sprawozdanie-z-zajec-rewalidacyjnych/
🔗 IPET – co każdy nauczyciel powinien wiedzieć
👉 https://smart-sens.org/2023/08/02/ipet-co-kazdy-nauczyciel-powinien-wiedziec/
🔗 1. Co to jest IPET? – krótkie i jasne wyjaśnienie
👉 https://smart-sens.org/2025/12/10/%F0%9F%8E%93-1-co-to-jest-ipet-krotkie-i-jasne-wyjasnienie/
🔗 Przykładowy IPET dla ucznia z ADHD – gdyby istniał
👉 https://smart-sens.org/2023/09/15/indywidualny-program-edukacyjno-terapeutyczny-dla-ucznia-z-adhd/
🔗 Z czego składa się dobry IPET (w tym WOPFU)
👉 https://smart-sens.org/2025/12/19/%F0%9F%94%8D-3-z-czego-sklada-sie-dobry-ipet/
🔗 Orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego – jak je interpretować i wdrażać
👉 https://smart-sens.org/2025/06/24/%F0%9F%A7%BE-orzeczenia-o-potrzebie-ksztalcenia-specjalnego-jak-je-interpretowac-i-wdrazac/
🔗 Rewalidacja – co to jest i jaki ma cel
👉 https://smart-sens.org/2025/12/09/czym-jest-rewalidacja-definicja-cel-i-dla-kogo-jest-przeznaczona/
🔗 Kategoria: IPET – wszystkie artykuły i zasoby
👉 https://smart-sens.org/category/indywidualny-program-edukacyjno-terapeutyczny-ipet/
🔗 Tag: WOPFU – zestaw artykułów powiązanych z funkcjonalną oceną
👉 https://smart-sens.org/tag/wopfu/
💎 Subskrypcja
💎 Subskrypcja miesięczna 9 zł umożliwia dostęp do:
📚 Opisów i narzędzi terapeutycznych: Terapii pedagogicznej oraz Zajęć specjalistycznych/rewalidacyjnych/Arkuszy i innych w górnych zakładkach strony.
🧩 gotowych scenariuszy lekcji i godzin wychowawczych
🎯 programów rozwojowych, TUS i narzędzi do pracy indywidualnej,
🧠 ciekawych materiałów o emocjach, komunikacji i profilaktyce.
W naszej Strefie Edukacji z Sensem znajdziesz również:
📖 eBooki z konkretnymi rozwiązaniami i ćwiczeniami,
🗂️ scenariusze zajęć krok po kroku,
💬 narzędzia do pracy profilaktycznej i wychowawczej.
🔹 Codziennie wolne, nowe treści w artykułach na smart-sens.org.
👇 Przeczytaj:
smart-sens.org 