🧩 Niepełnosprawność intelektualna (lekka i umiarkowana) – sprawozdanie z zajęć rewalidacyjnych
Samoobsługa • Funkcje poznawcze • Motoryka
CYKL: Sprawozdania z zajęć rewalidacyjnych – gotowe wzory dla różnych uczniów
Dlaczego sprawozdanie przy niepełnosprawności intelektualnej wymaga innego podejścia?
W przypadku uczniów z niepełnosprawnością intelektualną (NI) sprawozdanie z zajęć rewalidacyjnych nie może być opisem „ile materiału zrealizowano”, lecz odpowiedzią na trzy kluczowe pytania:
- Co realnie się zmieniło w funkcjonowaniu ucznia?
- Czy umiejętność przenosi się poza salę terapeutyczną?
- Jakie warunki są potrzebne, by utrwalić efekt?
Tu postęp często nie jest spektakularny, ale jest funkcjonalny — i właśnie to musi znaleźć się w sprawozdaniu.
Złota zasada: małe kroki = realna efektywność
W dokumentacji dla ucznia z NI małe kroki są dużym sukcesem, jeśli:
- są powtarzalne,
- pojawiają się w różnych sytuacjach,
- zmniejszają poziom wsparcia dorosłego.
👉 Sprawozdanie nie opisuje „celów idealnych”, tylko rzeczywiste przyrosty kompetencji.
👇 Przeczytaj eBook:
📌 Obszary, które powinny znaleźć się w sprawozdaniu
1️⃣ Samoobsługa – fundament samodzielności
To jeden z najważniejszych obszarów rewalidacji u uczniów z NI.
Co opisujemy?
- stopień samodzielności,
- zakres pomocy (pełna → częściowa → werbalna → gest),
- utrwalanie w codziennych sytuacjach, nie tylko na zajęciach.
Przykładowe zapisy do sprawozdania:
- „Uczeń wykonuje czynności samoobsługowe według znanego schematu, z ograniczoną pomocą słowną nauczyciela.”
- „Nastąpił wzrost samodzielności w zakresie ubierania się – uczeń inicjuje czynność, wymaga wsparcia jedynie przy trudniejszych elementach.”
- „Umiejętności samoobsługowe są stopniowo generalizowane na inne sytuacje szkolne (szatnia, toaleta).”
Czego unikać?
❌ „Uczeń nadal nie potrafi…”
✔️ „Uczeń wykonuje czynność w sprzyjających warunkach, przy znanym schemacie działania.”
2️⃣ Funkcje poznawcze – nie „program”, lecz funkcja
W NI nie oceniamy tempa nauki, tylko funkcjonalne użycie umiejętności.
W sprawozdaniu warto uwzględnić:
- uwagę i jej czas trwania,
- rozumienie poleceń,
- pamięć operacyjną,
- myślenie przyczynowo-skutkowe,
- umiejętność wyboru.
Przykładowe bezpieczne sformułowania:
- „Uczeń skupia uwagę na zadaniu przez krótki czas, z możliwością wydłużenia przy wsparciu struktury i powtarzalności.”
- „Rozumie proste polecenia jednoczłonowe, reaguje adekwatnie w znanych sytuacjach.”
- „Wykazuje postępy w rozpoznawaniu i dopasowywaniu elementów według jednej cechy.”
👉 Kluczowe słowa: znane sytuacje, schemat, powtarzalność, wsparcie struktury.
3️⃣ Motoryka – precyzja ma znaczenie
Motoryka (duża i mała) często warunkuje samoobsługę i naukę funkcjonalną.
Co warto opisać?
- koordynację wzrokowo-ruchową,
- siłę i precyzję chwytu,
- planowanie ruchu,
- tempo i wytrwałość.
Przykładowe zapisy:
- „Uczeń wykonuje ćwiczenia grafomotoryczne z większą kontrolą ruchu i mniejszym napięciem mięśniowym.”
- „Nastąpiła poprawa koordynacji ruchowej w zadaniach wymagających obu rąk.”
- „Wydłużył się czas aktywnego uczestnictwa w ćwiczeniach ruchowych.”
🔁 Generalizacja – element, którego często brakuje w sprawozdaniach
Generalizacja to klucz do realnej efektywności rewalidacji.
W sprawozdaniu warto jasno zaznaczyć:
- czy umiejętność pojawia się tylko na zajęciach,
- czy przenosi się do innych przestrzeni,
- przy jakim poziomie wsparcia.
Przykład zapisu:
„Opanowane umiejętności są stopniowo generalizowane w innych sytuacjach szkolnych, jednak nadal wymagają przypominania i stałej struktury.”
To zdanie chroni nauczyciela, pokazuje proces i realizm.
🧠 Utrwalanie – nie „co dalej”, ale „jak dalej”
Dobre sprawozdanie zawsze zawiera informację o utrwalaniu, np.:
- „Zaleca się dalsze utrwalanie umiejętności poprzez codzienne sytuacje samoobsługowe.”
- „Wskazana jest kontynuacja ćwiczeń w stałej strukturze, z ograniczaniem pomocy dorosłego.”
🧾 Jak powinno brzmieć dobre podsumowanie?
✔️ opisowe,
✔️ procesowe,
✔️ pozbawione ocen wartościujących,
✔️ możliwe do obrony przy kontroli.
Przykładowe podsumowanie semestralne:
„Uczeń wykazuje postępy w zakresie samoobsługi, funkcji poznawczych oraz motoryki. Postępy mają charakter stopniowy i wymagają systematycznego utrwalania oraz pracy w stałej strukturze. Dalsze działania powinny koncentrować się na generalizacji umiejętności i zwiększaniu samodzielności ucznia.”
🔥 Najczęstsze błędy w sprawozdaniach (i jak ich uniknąć)
❌ Zbyt ogólne sformułowania
❌ Brak odniesienia do funkcjonowania
❌ Brak generalizacji
❌ Język oceniający
✔️ Zamiast tego:
- opis warunków,
- poziomu wsparcia,
- powtarzalności,
- utrwalania.
👇 Przeczytaj:
🎯 Wniosek
Sprawozdanie dla ucznia z niepełnosprawnością intelektualną to nie lista braków, lecz mapa rozwoju funkcjonalnego.
Jeśli dokument:
- pokazuje małe kroki,
- uwzględnia generalizację,
- opisuje utrwalanie,
👉 to jest rzetelny, bezpieczny i profesjonalny dokument rewalidacyjny.
Poniżej znajduje się gotowy WZÓR SPRAWOZDANIA z zajęć rewalidacyjnych dla ucznia z niepełnosprawnością intelektualną (lekka / umiarkowana).
👉 Tekst jest:
- formalnie poprawny,
- bezpieczny przy kontroli,
- gotowy do przeniesienia do Worda i PDF,
- oparty na małych krokach, generalizacji i utrwalaniu.
📄 WZÓR SPRAWOZDANIA Z ZAJĘĆ REWALIDACYJNYCH
Niepełnosprawność intelektualna – stopień lekki / umiarkowany
I. Dane podstawowe
- Imię i nazwisko ucznia: ………………………………………
- Klasa: ………………………………………
- Okres sprawozdawczy: ………………………………………
- Rodzaj zajęć: zajęcia rewalidacyjne
- Podstawa: IPET / orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego
II. Charakterystyka funkcjonowania ucznia (krótka)
Uczeń funkcjonuje na poziomie odpowiadającym niepełnosprawności intelektualnej w stopniu lekkim / umiarkowanym. Wymaga jasnej struktury zajęć, stałych schematów działania oraz systematycznego utrwalania nabywanych umiejętności. Najlepsze efekty osiąga w warunkach przewidywalności oraz przy ograniczonej liczbie bodźców rozpraszających.
III. Realizacja działań rewalidacyjnych – OBSZARY
1️⃣ Samoobsługa i samodzielność funkcjonalna
Zakres pracy:
- czynności higieniczne i porządkowe,
- ubieranie się / rozbieranie,
- organizacja miejsca pracy,
- reagowanie na codzienne polecenia.
Opis postępów (wzór):
Uczeń wykonuje znane czynności samoobsługowe według ustalonego schematu. Nastąpił stopniowy wzrost samodzielności – uczeń częściej inicjuje działanie i wymaga mniejszego zakresu pomocy dorosłego. Umiejętności są utrwalane w codziennych sytuacjach szkolnych.
Generalizacja:
Opanowane czynności pojawiają się również poza zajęciami rewalidacyjnymi (np. w szatni, sali lekcyjnej), jednak nadal wymagają przypominania i wsparcia słownego.
2️⃣ Funkcje poznawcze
Zakres pracy:
- koncentracja uwagi,
- rozumienie poleceń,
- pamięć,
- klasyfikowanie i dopasowywanie,
- myślenie przyczynowo-skutkowe.
Opis postępów (wzór):
Uczeń skupia uwagę na zadaniu przez krótki czas, z możliwością jej wydłużenia przy zastosowaniu powtarzalności i jasnej struktury. Rozumie proste polecenia jednoczłonowe, reaguje adekwatnie w znanych sytuacjach. Wykazuje postępy w zadaniach wymagających dopasowywania elementów według jednej cechy.
Generalizacja:
Umiejętności poznawcze są wykorzystywane głównie w znanych i przewidywalnych sytuacjach, wymagają dalszego utrwalania i pracy w stałych warunkach.
3️⃣ Motoryka (mała i duża)
Zakres pracy:
- koordynacja wzrokowo-ruchowa,
- grafomotoryka,
- sprawność manualna,
- ćwiczenia ogólnorozwojowe.
Opis postępów (wzór):
Uczeń wykonuje ćwiczenia motoryczne z większą kontrolą ruchu i lepszą koordynacją. Wydłużył się czas aktywnego uczestnictwa w ćwiczeniach. W zadaniach grafomotorycznych zauważalna jest poprawa precyzji i zmniejszenie napięcia mięśniowego.
Generalizacja:
Umiejętności motoryczne są stopniowo przenoszone na inne aktywności edukacyjne i samoobsługowe.
IV. Utrwalanie umiejętności
Zajęcia miały charakter systematyczny i opierały się na powtarzalności oraz pracy w stałej strukturze. Utrwalanie nabywanych umiejętności odbywało się poprzez codzienne sytuacje szkolne oraz zadania praktyczne.
V. Wnioski do dalszej pracy
- kontynuacja pracy metodą małych kroków,
- dalsze utrwalanie umiejętności w naturalnych sytuacjach,
- stopniowe ograniczanie pomocy dorosłego,
- wzmacnianie samodzielności i generalizacji umiejętności.
VI. Podsumowanie
Uczeń wykazuje stopniowe postępy w zakresie samoobsługi, funkcji poznawczych oraz motoryki. Postępy mają charakter procesowy i wymagają dalszej systematycznej pracy oraz utrwalania w różnych sytuacjach edukacyjnych.
Podpis nauczyciela / terapeuty: ………………………………………
Data: ………………………………………
📌 Powiązane artykuły
- Sprawozdanie z zajęć rewalidacyjnych – I semestr 2026: ocena efektywności i wnioski do IPET (gotowe wzory)
- Sprawozdanie z zajęć rewalidacyjnych, semestralne – uniwersalny wzór „do każdej diagnozy”
- ASD (autyzm) – sprawozdanie z rewalidacji
💎 Subskrypcja
💎 Subskrypcja miesięczna 9 zł umożliwia dostęp do:
📚 Opisów i narzędzi terapeutycznych: Terapii pedagogicznej oraz Zajęć specjalistycznych/rewalidacyjnych/Arkuszy i innych w górnych zakładkach strony.
🧩 gotowych scenariuszy lekcji i godzin wychowawczych
🎯 programów rozwojowych, TUS i narzędzi do pracy indywidualnej,
🧠 ciekawych materiałów o emocjach, komunikacji i profilaktyce.
W naszej Strefie Edukacji z Sensem znajdziesz również:
📖 eBooki z konkretnymi rozwiązaniami i ćwiczeniami (otwierają się na naszej stronie),
🗂️ scenariusze zajęć krok po kroku,
💬 narzędzia do pracy profilaktycznej i wychowawczej.
🔹 Codziennie wolne, nowe treści w artykułach na smart-sens.org. Kliknij i przewijaj.
👇 Przeczytaj:
smart-sens.org 