Ocena efektywności pomocy psychologiczno-pedagogicznej (PPP) to jeden z najważniejszych dokumentów w pracy szkoły z uczniem ze spektrum autyzmu (ASD). Nie jest formalnością ani „dodatkową kartką do teczki”. To narzędzie, które pokazuje, czy udzielane wsparcie realnie działa, czy wymaga modyfikacji oraz jak planować dalsze oddziaływania w ramach IPET.
Poniżej znajdziesz aktualny, praktyczny przewodnik wraz z gotowymi wzorami zapisów – w wersji semestralnej, rocznej oraz powiązanej z IPET.
Czym jest ocena efektywności PPP ucznia z ASD?
Ocena efektywności PPP to podsumowanie działań podejmowanych wobec ucznia w określonym czasie (najczęściej po I półroczu oraz na koniec roku szkolnego).
W przypadku ucznia z ASD obejmuje ona przede wszystkim analizę:
- funkcjonowania społecznego,
- komunikacji (werbalnej i niewerbalnej),
- regulacji emocji,
- adaptacji do zmian,
- samodzielności w pracy szkolnej,
- realizacji celów zawartych w IPET.
Dokument powinien odpowiadać na trzy pytania:
- Czy wsparcie było adekwatne do potrzeb ucznia?
- Czy cele zostały zrealizowane (w jakim stopniu)?
- Co należy zmienić lub kontynuować?
👇 Przeczytaj:
Struktura poprawnej oceny efektywności PPP (ASD)
1. Dane formalne
- imię i nazwisko ucznia,
- klasa,
- podstawa objęcia pomocą (orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego),
- okres objęty oceną,
- formy udzielanej pomocy (np. zajęcia rewalidacyjne, TUS, konsultacje psychologiczne, dostosowania w klasie).
2. Analiza realizowanych celów
Kluczowe jest odniesienie się do konkretnych celów z IPET.
Zapis nie powinien być ogólny.
Zamiast:
Uczeń zrobił postępy w relacjach społecznych.
Lepiej:
Uczeń zwiększył liczbę inicjowanych interakcji z rówieśnikami z 1–2 tygodniowo do 4–5 tygodniowo. W sytuacjach konfliktowych częściej korzysta z pomocy nauczyciela zamiast wycofywać się z aktywności.
3. Wskaźniki efektywności
W przypadku uczniów z ASD warto stosować mierzalne kryteria, np.:
- czas utrzymania koncentracji,
- liczba sytuacji konfliktowych w miesiącu,
- czas potrzebny na wyciszenie po sytuacji trudnej,
- stopień samodzielności (pełne wsparcie / częściowe / minimalne),
- liczba samodzielnych zgłoszeń potrzeby przerwy.
Wskaźniki pozwalają uniknąć subiektywnych ocen i pokazują proces rozwojowy.
4. Wnioski i rekomendacje
To najważniejsza część dokumentu.
Powinna zawierać:
- decyzję o kontynuacji lub modyfikacji form pomocy,
- wskazanie nowych kierunków pracy,
- ewentualne propozycje zmian w IPET.
Gotowe wzory zapisów – uczeń z ASD
🧩 Wersja semestralna
W okresie od września do stycznia uczeń objęty był zajęciami rewalidacyjnymi w wymiarze 2 godzin tygodniowo oraz Treningiem Umiejętności Społecznych.
Zaobserwowano poprawę w zakresie regulacji emocji – czas wyciszania po sytuacjach trudnych skrócił się z ok. 20 minut do 8–10 minut. Uczeń częściej zgłasza potrzebę przerwy zamiast reagować impulsywnie.
W obszarze komunikacji społecznej nadal występują trudności w interpretowaniu intencji rówieśników oraz w rozumieniu żartów i metafor.
Wniosek: pomoc przynosi efekty w zakresie regulacji emocji.
Rekomendacja: kontynuacja TUS oraz wprowadzenie wizualnych scenariuszy sytuacji społecznych.
🧩 Wersja roczna
W roku szkolnym 2025/2026 uczeń realizował cele IPET w zakresie rozwoju kompetencji społecznych i zwiększania elastyczności poznawczej.
Odnotowano spadek liczby sytuacji konfliktowych z 6–7 miesięcznie do 2–3. Uczeń chętniej podejmuje pracę w parach i akceptuje zmiany w planie dnia przy wsparciu wizualnym.
Cele zostały zrealizowane częściowo – w zakresie inicjowania kontaktów społecznych widoczny jest postęp, natomiast nadal wymaga wsparcia w rozumieniu perspektywy innych osób.
Rekomendacja: utrzymanie dotychczasowych form wsparcia, rozszerzenie pracy nad teorią umysłu i treningiem rozwiązywania konfliktów.
🧩 Wersja łączona: PPP + IPET
Analiza realizacji IPET wskazuje na systematyczny wzrost samodzielności ucznia w zadaniach wymagających pracy grupowej.
Zastosowanie przewidywalnej struktury zajęć oraz planu dnia w formie wizualnej znacząco ograniczyło poziom napięcia w sytuacjach zmian.
W obszarze komunikacji społecznej postęp jest umiarkowany – uczeń nadal wymaga modelowania zachowań i podpowiedzi werbalnych.
Wniosek: zastosowane strategie są adekwatne i powinny być kontynuowane z jednoczesnym wzmocnieniem pracy nad rozumieniem emocji innych osób.
👇 Przeczytaj również:
Jak rzetelnie mierzyć efektywność wsparcia?
W pracy z uczniem z ASD warto stosować:
- arkusze obserwacji zachowań,
- skalę regulacji emocji (np. 1–5),
- miesięczne podsumowania sytuacji trudnych,
- checklisty kompetencji społecznych,
- analizę częstotliwości określonych zachowań.
Systematyczna dokumentacja pozwala uniknąć ogólników i pokazuje rzeczywisty rozwój ucznia.
Najczęstsze błędy w ocenie efektywności PPP
- brak odniesienia do celów IPET,
- ogólne, niemierzalne sformułowania,
- brak rekomendacji,
- kopiowanie poprzednich zapisów bez aktualizacji,
- ocenianie ucznia zamiast analizowania działań pomocowych.
Ocena efektywności dotyczy skuteczności udzielanego wsparcia, a nie „oceny dziecka”.
Model bezpiecznego zapisu
Dobrym schematem jest:
Cel → Działania → Wskaźnik → Efekt → Rekomendacja
Przykład:
Celem było ograniczenie reakcji impulsywnych.
Zastosowano wizualne przypomnienia zasad i trening odraczania reakcji.
Liczba wybuchów złości zmniejszyła się z 5 tygodniowo do 1–2.
Strategia przynosi efekty.
Rekomenduje się jej kontynuację.
O czym pamiętać przy uczniu z ASD?
- Postęp bywa nierównomierny – regres w okresach przeciążenia nie oznacza braku efektów.
- Zmiana środowiska (nowa klasa, nauczyciel) wpływa na funkcjonowanie.
- Wsparcie powinno być elastyczne i dostosowane do aktualnego poziomu funkcjonowania.
Ocena efektywności PPP nie powinna być wyłącznie podsumowaniem – to narzędzie planowania dalszej pracy.
Podsumowanie
Rzetelna ocena efektywności PPP dla ucznia z ASD:
- opiera się na danych i obserwacji,
- odnosi się do celów IPET,
- zawiera konkretne wskaźniki,
- kończy się jasną rekomendacją,
- pokazuje proces rozwojowy ucznia.
Dobrze przygotowany dokument chroni szkołę formalnie, ale przede wszystkim wspiera ucznia – pozwala zobaczyć realne postępy i świadomie planować kolejne etapy pracy.
📌 Powiązane artykuły
- Sprawozdanie z zajęć rewalidacyjnych – I semestr 2026: ocena efektywności i wnioski do IPET (gotowe wzory)
- Ocena efektywności PPP – wzór + gotowce dla SPE (ASD, afazja, NI, mutyzm) + wersje: semestr, rok, IPET
- Ocena Efektywności Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej dla dziecka ze spektrum autyzmu
💎 Subskrypcja
💎 Subskrypcja miesięczna 9 zł umożliwia dostęp do:
📚 Opisów i narzędzi terapeutycznych: Terapii pedagogicznej oraz Zajęć specjalistycznych/rewalidacyjnych/Arkuszy i innych w górnych zakładkach strony.
🧩 gotowych scenariuszy lekcji i godzin wychowawczych
🎯 programów rozwojowych, TUS i narzędzi do pracy indywidualnej,
🧠 ciekawych materiałów o emocjach, komunikacji i profilaktyce.
W naszej Strefie Edukacji z Sensem znajdziesz również:
📖 eBooki z konkretnymi rozwiązaniami, przykładami, wzorami i ćwiczeniami (są formą wydłużonego wpisu i otwierają się na naszej stronie),
🗂️ scenariusze zajęć krok po kroku,
💬 narzędzia do pracy profilaktycznej i wychowawczej.
🔹 Codziennie wolne, nowe treści w artykułach na smart-sens.org. Kliknij i przewijaj.
👇 Przeczytaj:
smart-sens.org 