(wzór do wklejenia | semestr / rok | IPET | kontrola)
Dlaczego ocena efektywności PPP przy ASD wymaga precyzji?
W przypadku ucznia z autyzmem lub Zespołem Aspergera dokumentacja nie może być opisem wrażeń. Musi być:
- oparta na danych,
- powiązana z celami z IPET,
- mierzalna,
- możliwa do obrony podczas kontroli (dyrektor, wizytator, organ prowadzący).
Zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz kształcenia specjalnego (m.in. rozporządzenia MEN w sprawie PPP i organizacji kształcenia specjalnego), szkoła ma obowiązek monitorować efektywność udzielanego wsparcia.
W praktyce oznacza to jedno:
👉 nie wystarczy napisać „nastąpiła poprawa”.
Potrzebne są wskaźniki.
👇 Zapoznaj się:
1️⃣ Czym jest ocena efektywności PPP przy ASD?
Ocena efektywności to:
- analiza realizacji celów z IPET,
- porównanie poziomu funkcjonowania ucznia „przed” i „po”,
- wskazanie, czy wsparcie:
- kontynuować,
- modyfikować,
- zakończyć,
- zwiększyć.
W przypadku ucznia ze spektrum autyzmu oceniamy najczęściej:
- komunikację społeczną,
- funkcjonowanie emocjonalne,
- zachowania trudne (funkcja zachowania),
- samodzielność,
- organizację pracy,
- relacje rówieśnicze.
2️⃣ Najczęstszy błąd w dokumentacji
❌ „Uczeń lepiej funkcjonuje.”
❌ „Widać postępy.”
❌ „Nadal wymaga wsparcia.”
To zapisy niemierzalne.
Podczas kontroli pojawia się pytanie:
Na podstawie jakich danych?
3️⃣ Wskaźniki efektywności PPP przy autyzmie – gotowa tabela
| Obszar | Wskaźnik początkowy | Wskaźnik po semestrze | Źródło danych |
|---|---|---|---|
| Inicjowanie kontaktu | 0–1 spontaniczne inicjacje dziennie | 3–4 inicjacje dziennie | obserwacja nauczyciela |
| Reakcja na polecenia | wykonuje po 3 przypomnieniach | wykonuje po 1 przypomnieniu | arkusz obserwacji |
| Regulacja emocji | 4 wybuchy tygodniowo | 1–2 epizody tygodniowo | karta ABC |
| Samodzielność pracy | kończy 30% zadań | kończy 70% zadań | analiza zeszytów |
To są dane, które „bronią się” same.
4️⃣ Gotowe zapisy do wklejenia – SEMESTR
🔹 Wariant 1 – postęp widoczny
W wyniku realizacji zaplanowanych działań w ramach PPP oraz zajęć rewalidacyjnych odnotowano wzrost liczby spontanicznych inicjacji kontaktu społecznego (z 1 do 3–4 dziennie). Uczeń wykazuje większą samodzielność w pracy zadaniowej (ukończenie 70% zadań w czasie lekcji wobec 30% na początku semestru). Częstotliwość zachowań trudnych uległa zmniejszeniu (z 4 do 1–2 epizodów tygodniowo). Cele uznaje się za częściowo zrealizowane – zaleca się kontynuację wsparcia z modyfikacją poziomu trudności.
🔹 Wariant 2 – postęp niewielki
Analiza wskaźników funkcjonowania ucznia wskazuje na utrzymujący się wysoki poziom trudności w zakresie regulacji emocjonalnej oraz inicjowania kontaktu. Pomimo wdrożonych działań liczba epizodów trudnych zachowań utrzymuje się na poziomie 3–4 tygodniowo. Wymagana modyfikacja strategii wsparcia (wzmocnienie pracy nad komunikacją funkcjonalną, większa strukturyzacja środowiska).
🔹 Wariant 3 – brak efektu
Nie odnotowano istotnej zmiany w analizowanych wskaźnikach funkcjonowania. Cele wymagają ponownego przeformułowania oraz dostosowania metod pracy. Zaleca się konsultację zespołu specjalistów oraz aktualizację IPET.
5️⃣ Roczna ocena efektywności – wzór dokumentacyjny
W ocenie rocznej powinny znaleźć się:
- Podsumowanie realizacji celów z IPET
- Dane porównawcze (wrzesień – czerwiec)
- Wnioski do dalszej pracy
🔹 Gotowy zapis roczny
W okresie roku szkolnego odnotowano systematyczny wzrost samodzielności ucznia w organizacji pracy oraz redukcję zachowań o charakterze impulsywnym (spadek z 5 do 2 epizodów tygodniowo). Uczeń lepiej reaguje na struktury wizualne i przewidywalność zajęć. Kontynuacja wsparcia w zakresie rozwijania kompetencji społecznych jest zasadna.
👇 Czytaj także:
6️⃣ Jak powiązać ocenę efektywności z IPET?
Ocena musi odpowiadać na pytania:
- Czy cel operacyjny został osiągnięty?
- W jakim stopniu?
- Jakie wskaźniki to potwierdzają?
Model:
Cel z IPET:
Uczeń zwiększy liczbę adekwatnych reakcji społecznych.
Wskaźnik:
Reaguje adekwatnie w 4/5 sytuacji społecznych.
Ocena:
Cel osiągnięty w 80% – zaleca się utrzymanie strategii.
7️⃣ Arkusz kontroli – checklista dla szkoły
✔ Czy każdy cel ma wskaźnik?
✔ Czy są dane liczbowe?
✔ Czy porównano „przed” i „po”?
✔ Czy wnioski wynikają z danych?
✔ Czy zapis jest spójny z WOPFU i IPET?
8️⃣ Najczęściej oceniane obszary przy ASD
Komunikacja społeczna
Wskaźniki:
- liczba inicjacji kontaktu,
- adekwatność reakcji,
- rozumienie poleceń.
Regulacja emocjonalna
Wskaźniki:
- liczba epizodów trudnych zachowań,
- czas powrotu do równowagi,
- samodzielne stosowanie strategii wyciszających.
Organizacja pracy
Wskaźniki:
- procent ukończonych zadań,
- liczba przypomnień,
- korzystanie z planu dnia.
👇 Czytaj również:
FAQ – najczęstsze pytania nauczycieli
Czy ocena efektywności PPP jest obowiązkowa?
Tak. Szkoła ma obowiązek monitorować skuteczność udzielanego wsparcia.
Czy musi być liczbowo?
Nie zawsze, ale wskaźniki mierzalne znacząco zwiększają jakość dokumentacji.
Czy można napisać „nastąpiła poprawa”?
Można – ale trzeba wskazać, na podstawie jakich danych.
Czy ocena musi być spójna z WOPFU?
Tak – w przeciwnym razie dokumentacja traci logiczną ciągłość.
Czy brak postępu to błąd szkoły?
Nie. Brak postępu oznacza konieczność modyfikacji strategii – i to również jest profesjonalna informacja.
Podsumowanie
Ocena efektywności PPP przy uczniu z autyzmem lub Zespołem Aspergera nie jest formalnością. To:
- narzędzie kontroli jakości,
- element ochrony nauczyciela,
- podstawa modyfikacji IPET,
- dowód profesjonalizmu szkoły.
Im bardziej konkretne wskaźniki – tym bezpieczniejsza dokumentacja.
🌐Powiązane artykuły
Poniżej znajdziesz bezpośrednie linki do wartościowych treści na smart-sens.org, które rozwijają tematy związane z dokumentacją szkolną, wsparciem uczniów z ASD / Zespołem Aspergera, IPET, WOPFU oraz efektywnością pomocy psychologiczno-pedagogicznej — idealne do pogłębienia wiedzy i wykorzystania w praktyce nauczyciela 👇 (smart-sens.org)
🔗 Powiązane artykuły:
(kliknij w link i przewijaj)
- 📄 Ocena efektywności PPP – wzór + gotowce dla SPE (ASD, afazja, NI, mutyzm) + wersje: semestr, rok, IPET – uniwersalny przewodnik z bankiem wskaźników i gotowymi ocenami efektywności, które możesz wykorzystać także przy uczniach z ASD/ZA. (smart-sens.org)
- 📄 Ocena efektywności PPP dla ucznia z ASD – wzór, gotowce i wersje: semestr, rok, IPET – szczegółowy artykuł z praktycznymi przykładami zapisów oceny efektywności pomocy psychologiczno-pedagogicznej ucznia ze spektrum autyzmu. (smart-sens.org)
- 📄 Autyzm / Zespół Aspergera w szkole – gotowy pakiet dla nauczyciela (IPET, WOPFU, ocenianie, dokumentacja, ocena efektywności PPP) – kompleksowy eBook z opisami do wklejenia, matrycami celów i wskaźnikami do IPET oraz narzędziami do dokumentacji ucznia z ASD/ZA. (smart-sens.org)
- 📄 Trening umiejętności społecznych (TUS) dla dzieci z zespołem Aspergera – jak uczyć współpracy i empatii – praktyczny scenariusz i wskazówki do prowadzenia TUS, który możesz powiązać z celami w IPET i ocenie efektywności. (smart-sens.org)
💎 Subskrypcja
💎 Subskrypcja miesięczna 9 zł umożliwia dostęp do:
📚 Opisów i narzędzi terapeutycznych: Terapii pedagogicznej oraz Zajęć specjalistycznych/rewalidacyjnych/Arkuszy i innych w górnych zakładkach strony.
🧩 gotowych scenariuszy lekcji i godzin wychowawczych
🎯 programów rozwojowych, TUS i narzędzi do pracy indywidualnej,
🧠 ciekawych materiałów o emocjach, komunikacji i profilaktyce.
W naszej Strefie Edukacji z Sensem znajdziesz również:
📖 eBooki z konkretnymi rozwiązaniami, przykładami, wzorami i ćwiczeniami (są formą wydłużonego wpisu i otwierają się na naszej stronie),
🗂️ scenariusze zajęć krok po kroku,
💬 narzędzia do pracy profilaktycznej i wychowawczej.
🔹 Codziennie wolne, nowe treści w artykułach na smart-sens.org. Kliknij i przewijaj.
👇 Przeczytaj:
smart-sens.org 