Uczeń z ADHD w szkole często słyszy, że „musi się bardziej postarać”. W rzeczywistości problem nie polega na braku chęci, lecz na trudnościach z koncentracją, impulsywnością i organizacją pracy. Wiele osób nie wie jednak, że szkoła ma obowiązek zapewnić takim uczniom konkretne formy wsparcia.
Sprawdź, jakie zajęcia, dostosowania edukacyjne i formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej naprawdę przysługują uczniowi z ADHD w polskiej szkole.
ADHD (zespół nadpobudliwości psychoruchowej z deficytem uwagi) jest jednym z najczęściej diagnozowanych zaburzeń neurorozwojowych u dzieci. Szacuje się, że objawy ADHD występują u około 5–7% uczniów, co oznacza, że w wielu klasach znajduje się przynajmniej jedno dziecko z trudnościami w koncentracji, impulsywności i nadruchliwości. (OurKids)
Jednak w polskiej szkole pojawia się pewien paradoks: uczeń z ADHD często potrzebuje intensywnego wsparcia edukacyjnego, ale nie zawsze otrzymuje je w takim zakresie jak uczniowie z innymi specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Wiele zależy od dokumentów z poradni, organizacji szkoły i kompetencji nauczycieli.
W tym artykule wyjaśniamy:
- jakie wsparcie naprawdę przysługuje uczniowi z ADHD,
- jakie zajęcia szkoła może mu zapewnić,
- jakie prawa mają uczniowie i rodzice,
- oraz jak w praktyce wygląda pomoc psychologiczno-pedagogiczna.
ADHD w szkole – z jakimi trudnościami mierzy się uczeń?
Uczniowie z ADHD często mają trudności w kilku kluczowych obszarach funkcjonowania szkolnego:
koncentracja uwagi
- szybkie rozpraszanie się
- trudność w kończeniu zadań
- „odpływanie myślami”
impulsywność
- odpowiadanie bez zastanowienia
- przerywanie wypowiedzi innych
- trudności z czekaniem na swoją kolej
nadruchliwość
- wiercenie się
- chodzenie po klasie
- trudność w siedzeniu przez dłuższy czas
Nauczyciele często opisują takie zachowania jako „brak dyscypliny” lub „nieposłuszeństwo”, jednak w rzeczywistości wynikają one z zaburzeń funkcjonowania uwagi i kontroli impulsów. (ore.edu.pl)
Dlatego uczeń z ADHD potrzebuje specyficznych metod pracy oraz wsparcia ze strony szkoły.
👇 Przeczytaj:
Czy uczeń z ADHD ma orzeczenie o kształceniu specjalnym?
To jedno z najczęstszych pytań nauczycieli i rodziców.
W większości przypadków uczeń z ADHD nie otrzymuje orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Takie orzeczenia dotyczą głównie uczniów z:
- autyzmem
- niepełnosprawnością intelektualną
- niepełnosprawnością ruchową
- zaburzeniami słuchu lub wzroku. (Prawo.pl)
W przypadku ADHD podstawowym dokumentem jest zazwyczaj opinia z poradni psychologiczno-pedagogicznej, która zawiera opis trudności ucznia oraz zalecenia dotyczące pracy w szkole. (sensosenso.pl)
Orzeczenie może pojawić się tylko wtedy, gdy ADHD współwystępuje z innymi poważnymi trudnościami, np. zagrożeniem niedostosowaniem społecznym. (sensosenso.pl)
Jaką pomoc szkoła powinna zapewnić uczniowi z ADHD?
Nawet bez orzeczenia uczeń z ADHD ma prawo do pomocy psychologiczno-pedagogicznej organizowanej przez szkołę.
Może ona obejmować różne formy wsparcia.
1. Indywidualizacja pracy na lekcji
Podstawową formą pomocy jest dostosowanie metod pracy przez nauczyciela.
Może to oznaczać m.in.:
- krótsze polecenia
- dzielenie zadań na etapy
- częste sprawdzanie postępów
- możliwość ruchu podczas lekcji
- dodatkowe wskazówki i przypomnienia
Indywidualizacja jest jednym z podstawowych obowiązków szkoły w pracy z uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. (psychiatria.com.pl)
2. Zajęcia korekcyjno-kompensacyjne
To jedna z najczęściej organizowanych form wsparcia dla uczniów z trudnościami w uczeniu się.
Podczas takich zajęć rozwijane są:
- koncentracja uwagi
- pamięć robocza
- percepcja wzrokowa i słuchowa
- umiejętności szkolne
Zajęcia te mogą być prowadzone indywidualnie lub w małych grupach.
3. Terapia pedagogiczna
Terapia pedagogiczna jest bardziej ukierunkowaną formą pracy, której celem jest rozwijanie funkcji poznawczych i strategii uczenia się.
Podczas terapii pedagogicznej pracuje się m.in. nad:
- treningiem uwagi
- organizacją pracy
- planowaniem działania
- pamięcią roboczą
- kontrolą impulsów
To właśnie w ramach takich zajęć stosuje się ćwiczenia koncentracji, gry poznawcze i trening funkcji wykonawczych.
👇 Przeczytaj również:
4. Zajęcia rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne
Uczniowie z ADHD często mają trudności w relacjach z rówieśnikami.
Dlatego szkoły mogą organizować zajęcia rozwijające:
- umiejętności społeczne
- kontrolę emocji
- komunikację
- współpracę w grupie.
Takie zajęcia często przyjmują formę treningu umiejętności społecznych (TUS).
5. Wsparcie specjalistów w szkole
Uczeń z ADHD może korzystać także z pomocy specjalistów szkolnych:
- pedagoga
- psychologa
- terapeuty pedagogicznego
- logopedy (jeśli występują trudności językowe).
Pomoc psychologiczno-pedagogiczna powinna być organizowana jak najbliżej ucznia – czyli w szkole, do której uczęszcza. (psychiatria.com.pl)
6. Dostosowania podczas sprawdzianów i egzaminów
W przypadku uczniów z opinią poradni szkoła może wprowadzić różne dostosowania.
Najczęściej są to:
- wydłużony czas pracy
- zmniejszona liczba zadań
- oddzielne miejsce pracy
- jasne instrukcje do zadań.
Celem takich dostosowań jest umożliwienie uczniowi pokazania rzeczywistego poziomu wiedzy, a nie tylko radzenia sobie z trudnościami koncentracji.
Dlaczego wsparcie uczniów z ADHD wciąż budzi kontrowersje?
Mimo że system edukacji przewiduje pomoc psychologiczno-pedagogiczną, wielu ekspertów podkreśla, że wsparcie dla uczniów z ADHD jest niewystarczające.
Rzecznik Praw Obywatelskich zwracał uwagę, że obecne przepisy nie zawsze odpowiadają potrzebom tej grupy uczniów i wymagają zmian systemowych. (Infor.pl)
Problem polega na tym, że:
- ADHD jest bardzo częste,
- ale nie daje takich uprawnień jak np. autyzm czy niepełnosprawność.
W efekcie wiele zależy od zaangażowania szkoły i nauczycieli.
👇 Przeczytaj także:
Jak nauczyciel może najlepiej wspierać ucznia z ADHD?
Najskuteczniejsze strategie pracy to m.in.:
jasna struktura lekcji
uczeń powinien wiedzieć, co będzie się działo po kolei
krótkie zadania
długie polecenia warto dzielić na etapy
częsta informacja zwrotna
krótkie pochwały i wskazówki pomagają utrzymać motywację
aktywizujące metody pracy
np. zadania ruchowe, gry edukacyjne, praca w parach
system motywacyjny
np. system punktowy lub żetonowy.
Podsumowanie
Uczeń z ADHD ma prawo do wsparcia w szkole, nawet jeśli nie posiada orzeczenia o kształceniu specjalnym. Najczęściej pomoc ta realizowana jest w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej, która może obejmować:
- indywidualizację pracy na lekcji
- zajęcia korekcyjno-kompensacyjne
- terapię pedagogiczną
- zajęcia rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne
- wsparcie psychologa i pedagoga szkolnego.
Kluczowe znaczenie ma jednak świadomość nauczycieli oraz odpowiednia organizacja pracy szkoły. Właściwe wsparcie może znacząco poprawić funkcjonowanie ucznia z ADHD i pomóc mu osiągać sukcesy edukacyjne.
👇 Przeczytaj:
FAQ Najczęstsze pytania – Uczeń z ADHD w szkole
Czy uczeń z ADHD ma prawo do specjalnego wsparcia w szkole?
Tak. Uczeń z ADHD może otrzymać różne formy wsparcia w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Szkoła ma obowiązek dostosować metody pracy do jego potrzeb oraz zapewnić odpowiednie formy pomocy, takie jak zajęcia specjalistyczne, wsparcie psychologiczne lub dostosowanie wymagań edukacyjnych.
Czy uczeń z ADHD ma zajęcia rewalidacyjne?
Nie.
Zajęcia rewalidacyjne przysługują uczniom posiadającym orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. ADHD samo w sobie najczęściej nie jest podstawą do takiego orzeczenia.
Dlatego uczniowie z ADHD najczęściej korzystają z:
- zajęć korekcyjno-kompensacyjnych,
- terapii pedagogicznej,
- wsparcia psychologa lub pedagoga szkolnego.
Czy uczeń z ADHD może mieć dostosowania edukacyjne?
Tak.
Uczeń z ADHD może mieć dostosowania edukacyjne, jeśli posiada:
- opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej
- lub diagnozę specjalistyczną.
Dostosowania mogą obejmować m.in.:
- wydłużony czas pracy
- krótsze polecenia
- podział zadań na etapy
- możliwość pracy w spokojnym miejscu.
Jakie zajęcia specjalistyczne pomagają uczniowi z ADHD?
Najczęściej stosowane formy wsparcia to:
- terapia pedagogiczna
- zajęcia korekcyjno-kompensacyjne
- trening umiejętności społecznych (TUS)
- trening koncentracji uwagi
- zajęcia rozwijające funkcje poznawcze.
Takie zajęcia pomagają rozwijać m.in. koncentrację, pamięć roboczą i samokontrolę.
Czy uczeń z ADHD może mieć indywidualne podejście nauczyciela?
Tak – i jest to bardzo ważne.
W pracy z uczniem z ADHD stosuje się m.in.:
- krótkie polecenia
- podział zadań na etapy
- częste przerwy ruchowe
- wizualne instrukcje
- pozytywne wzmacnianie zachowań.
Takie strategie znacząco poprawiają funkcjonowanie ucznia w klasie.
Czy uczeń z ADHD może mieć problemy z nauką mimo wysokiej inteligencji?
Tak.
ADHD nie jest związane z poziomem inteligencji. Uczeń może mieć bardzo dobre zdolności poznawcze, ale jednocześnie doświadczać trudności w:
- koncentracji uwagi
- organizacji pracy
- kończeniu zadań.
Dlatego odpowiednie wsparcie szkolne jest kluczowe dla jego rozwoju.
Czy szkoła musi wspierać ucznia z ADHD?
Tak.
Szkoła ma obowiązek zapewnić uczniowi pomoc psychologiczno-pedagogiczną, jeśli jego trudności wpływają na funkcjonowanie w nauce lub w relacjach społecznych.
Wsparcie to powinno być dostosowane do indywidualnych potrzeb ucznia i obejmować zarówno działania edukacyjne, jak i terapeutyczne.
👇 Przeczytaj:
🔎 Powiązane artykuły – wsparcie ucznia z ADHD w szkole
(kliknij w link i przewijaj)
👉 Jak pomóc dziecku z ADHD w szkole?
Praktyczne strategie pracy z uczniem nadpobudliwym – jak organizować lekcję, dostosować polecenia i wspierać koncentrację uwagi.
➡️ https://smart-sens.org/2025/06/13/jak-pomoc-dziecku-z-adhd-w-szkole/ (smart-sens.org)
👉 Jak uczyć pisać dziecko z ADHD – skuteczne strategie i praktyczne wskazówki
Sprawdzone metody rozwijania umiejętności pisania u uczniów z trudnościami koncentracji oraz zaburzeniami uwagi.
➡️ https://smart-sens.org/2024/09/13/jak-uczyc-pisac-dziecko-z-adhd-skuteczne-strategie-i-praktyczne-wskazowki/ (smart-sens.org)
👉 Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny (IPET) dla ucznia z ADHD
Przykładowy IPET z celami terapeutycznymi, strategiami pracy oraz działaniami wspierającymi koncentrację i samokontrolę ucznia.
➡️ https://smart-sens.org/2023/09/15/indywidualny-program-edukacyjno-terapeutyczny-dla-ucznia-z-adhd/ (smart-sens.org)
👉 Nasze zmysły – zajęcia dla uczniów z ADHD
Przykładowe ćwiczenia sensoryczne rozwijające koncentrację, percepcję wzrokową i koordynację podczas zajęć terapeutycznych.
➡️ https://smart-sens.org/2024/02/18/nasze-zmysly-zajecia-rewalidacyjne-dla-uczniow-z-adhd/ (smart-sens.org)
👉 Jak napisać sprawozdanie z zajęć rewalidacyjnych – poradnik dla nauczycieli
Gotowe wskazówki i przykłady dokumentacji pokazującej postępy ucznia oraz ocenę efektywności działań terapeutycznych.
➡️ https://smart-sens.org/2025/01/16/jak-napisac-sprawozdanie-z-zajec-rewalidacyjnych/ (smart-sens.org)
👉 Sprawozdanie roczne z zajęć rewalidacyjnych 2026 – wzór i ocena efektywności
Gotowy schemat dokumentacji dla nauczycieli i pedagogów specjalnych z wnioskami do IPET i przykładami zapisów.
➡️ https://smart-sens.org/2026/01/12/%F0%9F%A7%BE-sprawozdanie-roczne-z-zajec-rewalidacyjnych-2026-wzor-ocena-efektywnosci-wnioski-do-ipet/ (smart-sens.org)
💎 Subskrypcja
💎 Subskrypcja miesięczna 9 zł umożliwia dostęp do:
📚 Opisów i narzędzi terapeutycznych: Terapii pedagogicznej oraz Zajęć specjalistycznych/rewalidacyjnych/Arkuszy i innych w górnych zakładkach strony.
🧩 gotowych scenariuszy lekcji i godzin wychowawczych
🎯 programów rozwojowych, TUS i narzędzi do pracy indywidualnej,
🧠 ciekawych materiałów o emocjach, komunikacji i profilaktyce.
W naszej Strefie Edukacji z Sensem znajdziesz również:
📖 eBooki z konkretnymi rozwiązaniami, przykładami, wzorami i ćwiczeniami (są formą wydłużonego wpisu i otwierają się na naszej stronie),
🗂️ scenariusze zajęć krok po kroku,
💬 narzędzia do pracy profilaktycznej i wychowawczej.
🔹 Codziennie wolne, nowe treści w artykułach na smart-sens.org. Kliknij w link i przewijaj.
👇 Przeczytaj:
smart-sens.org 