Dysleksja na maturze i egzaminie ósmoklasisty 2026 – jakie dostosowania naprawdę przysługują i na jakich zasadach?
📌 Czym jest dysleksja w kontekście egzaminów?
Dysleksja (w tym dysgrafia, dysortografia, dyskalkulia) to specyficzne trudności w uczeniu się, które wpływają przede wszystkim na:
- czytanie i rozumienie tekstu
- tempo pracy
- poprawność zapisu
- analizę poleceń
👉 I to właśnie TE obszary są podstawą do przyznania dostosowań.
🎓 2026: Co mówi CKE o dostosowaniach dla ucznia z dysleksją?
Zgodnie z komunikatami Centralnej Komisji Egzaminacyjnej na rok szkolny 2025/2026:
👉 dostosowania obejmują:
- formę egzaminu (np. arkusz, sposób zapisu)
- warunki przeprowadzania (czas, sala, organizacja) (IV Liceum Ogólnokształcące w Tarnowie)
👉 a podstawą jest:
- opinia poradni psychologiczno-pedagogicznej o specyficznych trudnościach w uczeniu się (Publiczna Szkoła Podstawowa w Suchej)
📌 To kluczowe: bez opinii PPP → brak dostosowań.
⚙️ Najważniejsze dostosowania dla ucznia z dysleksją (2026)
⏱️ 1. Wydłużony czas – najważniejsze wsparcie
To absolutna podstawa.
W praktyce:
- egzamin ósmoklasisty:
- język polski → do ok. 195 minut
- matematyka → do ok. 165 minut
- język obcy → do ok. 140–145 minut (sp6kwidzyn.pl)
- matura:
- najczęściej +30 minut lub więcej (indywidualnie) (Collegium Novum)
👉 Dlaczego?
Bo dysleksja = wolniejsze tempo czytania i przetwarzania informacji.
📖 2. Czytanie poleceń i tekstów
W przypadku głębokiej dysleksji:
- nauczyciel może jednorazowo odczytać polecenia
- uczeń pracuje jednocześnie z tekstem
👉 To ogromne wsparcie przy długich tekstach (np. język polski) (OKE Kraków)
✍️ 3. Zmiana sposobu zapisu odpowiedzi
Możliwe rozwiązania:
- brak konieczności przenoszenia odpowiedzi na kartę
- zaznaczanie w arkuszu
- pisanie na komputerze (w uzasadnionych przypadkach) (sp6kwidzyn.pl)
👉 Kluczowe przy dysgrafii.
🧠 4. Dostosowanie oceniania
To jeden z najczęściej pomijanych, a najważniejszych elementów.
Dla ucznia z dysleksją:
- błędy ortograficzne NIE są oceniane standardowo
- oceniana jest treść, nie forma
- możliwe są specjalne kryteria oceniania
👉 dotyczy:
- języka polskiego
- języków obcych
- matematyki (np. zapis) (pppzdwola.pl)
🧩 5. Organizacja egzaminu
Możliwe:
- osobna sala
- mniejsza grupa
- spokojniejsze środowisko
👉 szczególnie przy dużych trudnościach w koncentracji.
📊 Matura vs egzamin ósmoklasisty – różnice
🧠 Egzamin ósmoklasisty
- bardziej „szkolny” charakter
- częściej stosowane:
- czytanie poleceń
- praca na arkuszu
- pomoc nauczyciela
🎓 Matura
- bardziej sformalizowana
- nacisk na:
- czas
- ocenianie dostosowane
- warunki pracy
👉 ALE: zasada jest ta sama – wyrównywanie szans, nie obniżanie poziomu.
🧾 Jak uzyskać dostosowania? (procedura 2026 krok po kroku)
✔️ Krok 1 – dokument
- opinia PPP o dysleksji
✔️ Krok 2 – złożenie w szkole
- zwykle do 15 października 2025 (ósmoklasista) (sp6kwidzyn.pl)
✔️ Krok 3 – decyzja szkoły
- rada pedagogiczna przyznaje dostosowania (chmurkopedia.szkolawchmurze.org)
✔️ Krok 4 – informacja dla ucznia
- do ok. 10 lutego 2026 (matura) (loiv.torun.pl)
✔️ Krok 5 – oświadczenie ucznia
- czy korzysta z dostosowań (do lutego) (Studniówka Maturalna)
🚨 Najczęstsze błędy (i dlaczego szkoły
❌ brak aktualnej opinii PPP
❌ kopiowanie dostosowań „z głowy”
❌ brak powiązania z terapiami w szkole
❌ wpis „wydłużenie czasu” bez uzasadnienia
❌ brak zgodności z tym, co uczeń miał na co dzień
👉 CKE jasno wskazuje:
dostosowanie musi wynikać z realnej pracy ucznia w szkole, a nie „na egzamin”.
Najważniejsza zasada 2026
👉 Dostosowanie to NIE przywilej.
To:
✔ obowiązek szkoły
✔ element wyrównywania szans
✔ prawo ucznia
💡 Wniosek (ważny dla nauczycieli i rodziców)
Uczeń z dysleksją:
👉 nie potrzebuje łatwiejszego egzaminu
👉 potrzebuje uczciwych warunków
Czyli:
- więcej czasu
- mniej barier
- sprawiedliwego oceniania
🔥 FAQ
Czy dysleksja daje więcej czasu na maturze?
Tak – najczęściej ok. +30 minut lub więcej, w zależności od potrzeb ucznia. (Collegium Novum)
Czy błędy ortograficzne są liczone?
Nie w standardowy sposób – oceniana jest przede wszystkim treść wypowiedzi. (pppzdwola.pl)
Czy można pisać na komputerze?
Tak – w uzasadnionych przypadkach (np. dysgrafia). (sp6kwidzyn.pl)
Czy potrzebna jest opinia PPP?
Tak – to podstawowy dokument do uzyskania dostosowań. (Publiczna Szkoła Podstawowa w Suchej)
👉 Uczeń z dysleksją nie posiada IPET, ponieważ nie ma orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Podstawą dostosowań są zalecenia zawarte w opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej oraz dokumentacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej realizowanej w szkole.
🧩 Powiązane artykuły: Dysleksja
- Terapia pedagogiczna dla dzieci z dysleksją – jak rozwijać umiejętność czytania i pisania?
- Dysleksja a ADHD: Jakie są podobieństwa i co je łączy?
- Terapia pedagogiczna dla dzieci z dysleksją – jak rozwijać umiejętność czytania i pisania?
💎 Subskrypcja
💎 Subskrypcja miesięczna 9 zł umożliwia dostęp do:
📚 Opisów i narzędzi terapeutycznych: Terapii pedagogicznej oraz Zajęć specjalistycznych/rewalidacyjnych/Arkuszy i innych w górnych zakładkach strony:
📚 Terapia pedagogiczna i zajęcia specjalistyczne
🧩 Scenariusze lekcji i godzin wychowawczych (krok po kroku)
🎯 Programy TUS i narzędzia do pracy indywidualnej
🧠 Materiały o emocjach, komunikacji i profilaktyce
W naszej Strefie Edukacji z Sensem znajdziesz również:
📖 eBooki z konkretnymi rozwiązaniami, przykładami, wzorami i ćwiczeniami (są formą wydłużonego wpisu i otwierają się na naszej stronie),
🚀 Co konkretnie dostajesz?
✔ gotowe wklejki do dokumentacji (IPET, WOPFU, oceny)
✔ scenariusze zajęć bez przygotowania
✔ rozwiązania zgodne z PPP i wymaganiami szkoły
✔ materiały, które naprawdę działają w klasie
🔹 Codziennie wolne, nowe treści w artykułach na smart-sens.org. Kliknij w link i przewijaj.
👇 Przeczytaj:
smart-sens.org 