Pamięć robocza – scenariusz zajęć + ćwiczenia
Wprowadzenie: dlaczego pamięć robocza to klucz w ADHD?
Uczniowie z ADHD bardzo często mają trudności nie tylko z koncentracją, ale przede wszystkim z pamięcią roboczą – czyli zdolnością do:
✔ przechowywania informacji „na chwilę”
✔ manipulowania nimi (np. liczenie w głowie, zapamiętanie polecenia)
✔ wykonywania kilku kroków zadania po kolei
To właśnie deficyty pamięci roboczej powodują, że uczeń:
- „zapomina, co miał zrobić”
- gubi wątek
- nie kończy zadań
- ma trudność z poleceniami wieloetapowymi
👉 Dlatego trening pamięci roboczej to fundament skutecznej terapii pedagogicznej w ADHD.
🧠 Czym jest pamięć robocza?
Pamięć robocza to jeden z kluczowych elementów funkcji wykonawczych, opisywanych m.in. przez Alan Baddeley.
W modelu Baddeleya obejmuje ona m.in.:
- 🧩 pętlę fonologiczną (słowa, dźwięki)
- 🖼 szkicownik wzrokowo-przestrzenny (obrazy, układy)
- 🎯 centralny system wykonawczy (kontrola uwagi)
👉 U uczniów z ADHD szczególnie osłabiony jest centralny system wykonawczy – czyli zarządzanie informacją.
⚠️ Objawy deficytów pamięci roboczej u ucznia z ADHD
Zwróć uwagę, jeśli uczeń:
✔ zapomina instrukcje po kilku sekundach
✔ potrzebuje powtórzeń
✔ przerywa zadania
✔ myli kolejność działań
✔ ma trudności z czytaniem ze zrozumieniem
✔ gubi rzeczy i wątki
👉 To nie „lenistwo” – to realna trudność neuropsychologiczna.
👇 Przeczytaj również:
🎯 Cel terapii
Cel główny:
Wzmacnianie pamięci roboczej oraz zdolności utrzymywania informacji w trakcie działania.
Cele szczegółowe:
- wydłużenie czasu utrzymania informacji
- poprawa sekwencjonowania
- zwiększenie koncentracji
- rozwój strategii zapamiętywania
🧩 SCENARIUSZ ZAJĘĆ – trening pamięci roboczej (45 min)
🟡 1. ROZGRZEWKA – „Powtórz i dodaj” (5–10 min)
👉 Nauczyciel mówi:
„Powiem jedno słowo, Ty powtórzysz i dodasz swoje”
Przykład:
- nauczyciel: „kot”
- uczeń: „kot, pies”
- nauczyciel: „kot, pies, dom”
- uczeń: „kot, pies, dom, drzewo”
🎯 rozwija:
- pamięć słuchową
- sekwencje
- koncentrację
🟡 2. ĆWICZENIE GŁÓWNE – „Instrukcja w 3 krokach” (15 min)
👉 Nauczyciel daje polecenie:
„Weź czerwony klocek, połóż go na stole i klaśnij”
➡️ stopniowanie:
- 2 elementy
- 3 elementy
- 4 elementy
💡 modyfikacje:
✔ wizualne wsparcie (obrazki)
✔ powtarzanie na głos
✔ ruch + działanie
🎯 rozwija:
- pamięć roboczą
- planowanie
- wykonywanie sekwencji
🟡 3. ĆWICZENIE FUNKCJONALNE – „Zapamiętaj i zrób” (10 min)
👉 pokazujemy układ (np. 3 elementy):
🟦 🟥 🟨
➡️ uczeń odtwarza z pamięci
👉 trudniejsza wersja:
- zmiana kolejności
- dodanie elementu
- odtwarzanie po czasie
🎯 rozwija:
- pamięć wzrokową
- manipulowanie informacją
🟡 4. ĆWICZENIE RUCHOWE – „Ruchowy kod” (5–10 min)
👉 nauczyciel pokazuje sekwencję:
👏 – tup – obrót
➡️ uczeń powtarza
💡 wersja trudniejsza:
- odtwórz od końca
- zmień kolejność
🎯 rozwija:
- pamięć proceduralną
- integrację ruch + pamięć
🟡 5. WYCISZENIE – „Co zapamiętałem?” (5 min)
👉 pytania:
- co było łatwe?
- co było trudne?
- jak zapamiętałeś?
🎯 rozwija:
- metapoznanie
- świadomość strategii
🧠 Strategie wspierające pamięć roboczą (MUST HAVE 🔥)
✔ dzielenie poleceń na kroki
✔ powtarzanie (echo)
✔ wizualizacja (obrazy, symbole)
✔ ruch i działanie
✔ checklisty
✔ rytm i rymowanki
👉 to są strategie oparte m.in. na badaniach Russell Barkley.
👇 Przeczytaj również:
📊 Jak mierzyć postęp? (gotowiec do IPET/WOPFU)
Skala 0–3:
- 0 – nie wykonuje
- 1 – wykonuje z pomocą
- 2 – wykonuje częściowo samodzielnie
- 3 – wykonuje samodzielnie
Wskaźniki:
✔ liczba zapamiętanych elementów
✔ czas utrzymania uwagi
✔ liczba powtórzeń potrzebnych
✔ poprawność wykonania
🧾 Gotowiec do dokumentacji (do wklejenia)
Cel: rozwój pamięci roboczej
Działanie: ćwiczenia sekwencji słuchowych i wzrokowych
Wskaźnik: uczeń odtwarza 3-elementową sekwencję
Rezultat: poprawa pamięci krótkotrwałej
Decyzja: kontynuować + zwiększyć trudność
⚠️ Najczęstsze błędy nauczycieli
❌ za trudne polecenia
❌ brak wizualizacji
❌ brak powtórzeń
❌ zbyt szybkie tempo
❌ ocenianie zamiast wspierania
👉 pamiętaj: uczeń z ADHD potrzebuje struktury, nie presji
🔎 Zobacz także powiązane ćwiczenia i scenariusze
👉 Trening koncentracji uwagi – scenariusz zajęć korekcyjno-kompensacyjnych (gotowe ćwiczenia + materiały)
👉 Wiosenne ćwiczenia na koncentrację: „Trenujemy uwagę i pamięć roboczą” – scenariusz zajęć rewalidacyjnych
👉 10 ćwiczeń koncentracji dla ucznia z ADHD – scenariusz zajęć korekcyjno-kompensacyjnych
👉 „Myślenie w ruchu” – scenariusz zajęć rozwijających funkcje wykonawcze u dzieci
❓ FAQ – najczęściej wyszukiwane pytania
Czy pamięć roboczą można poprawić?
Tak – regularny trening i strategie kompensacyjne przynoszą realne efekty.
Jak często prowadzić trening?
Najlepiej 2–3 razy w tygodniu w krótkich sesjach.
Czy gry pomagają?
Tak – szczególnie gry sekwencyjne, pamięciowe i ruchowe.
📢 PODSUMOWANIE
Trening pamięci roboczej to nie „dodatek” – to rdzeń pracy z uczniem z ADHD.
👉 Dobrze prowadzona terapia:
✔ zwiększa samodzielność
✔ poprawia wyniki w nauce
✔ zmniejsza frustrację
✔ buduje poczucie sukcesu
💎 Subskrypcja
💎 Subskrypcja miesięczna 9 zł umożliwia dostęp do:
📚 Opisów i narzędzi terapeutycznych: Terapii pedagogicznej oraz Zajęć specjalistycznych/rewalidacyjnych/Arkuszy i innych w górnych zakładkach strony:
📚 Terapia pedagogiczna i zajęcia specjalistyczne
🧩 Scenariusze lekcji i godzin wychowawczych (krok po kroku)
🎯 Programy TUS i narzędzia do pracy indywidualnej
🧠 Materiały o emocjach, komunikacji i profilaktyce
W naszej Strefie Edukacji z Sensem znajdziesz również:
📖 eBooki z konkretnymi rozwiązaniami, przykładami, wzorami i ćwiczeniami (są formą wydłużonego wpisu i otwierają się na naszej stronie),
🚀 Co konkretnie dostajesz?
✔ gotowe wklejki do dokumentacji (IPET, WOPFU, oceny)
✔ scenariusze zajęć bez przygotowania
✔ rozwiązania zgodne z PPP i wymaganiami szkoły
✔ materiały, które naprawdę działają w klasie
🔹 Codziennie wolne, nowe treści w artykułach na smart-sens.org. Kliknij w link i przewijaj.
👇 Przeczytaj:
smart-sens.org 