Zajęcia rewalidacyjne dla uczniów wczesnoszkolnych z trudnościami w nauce, które rozwijają wyobraźnię, pamięć sekwencyjną, koncentrację uwagi, planowanie i opowiadanie.

Dziecko z trudnościami w nauce nie potrzebuje wyłącznie kolejnych kart pracy. Często bardziej potrzebuje zadań, które uruchomią uwagę, pamięć, ciekawość i poczucie: „umiem”. Właśnie dlatego kreatywne zajęcia rewalidacyjne oparte na wyobraźni stają się dziś jednym z najbardziej potrzebnych kierunków pracy z uczniami klas I–III

Kreatywne ćwiczenia na koncentrację, pamięć i myślenie

Laboratorium wyobraźni – scenariusz zajęć rewalidacyjnych

Dla kogo?

Uczniowie klas I–III z trudnościami w nauce, obniżoną koncentracją uwagi, słabszą pamięcią roboczą, trudnościami w organizacji wypowiedzi, analizie wzrokowej lub planowaniu działania.

Czas

45 minut

Forma

Zajęcia indywidualne lub w małej grupie 2–3 uczniów

Główny cel zajęć

Wspieranie ucznia w rozwijaniu koncentracji, pamięci roboczej, myślenia przyczynowo-skutkowego i ekspresji językowej poprzez twórcze zadania oparte na wyobraźni.

Cele szczegółowe

Uczeń:

skupia uwagę na zadaniu przez kilka minut, zapamiętuje i odtwarza kolejność elementów, tworzy proste skojarzenia i sekwencje, rozwija percepcję wzrokową, opowiada, przewiduje i nazywa, ćwiczy samodzielność i poczucie sprawstwa, doświadcza sukcesu w działaniu twórczym.

Co ćwiczymy?

Koncentrację uwagi, pamięć roboczą, percepcję wzrokową, planowanie, koordynację wzrokowo-ruchową, mowę narracyjną, elastyczność myślenia.

Metody

Elementy terapii pedagogicznej, nauka przez działanie, zabawa zadaniowa, ćwiczenia narracyjne, techniki polisensoryczne.

Materiały

Kolorowe obrazki, 6–8 kart z przedmiotami lub postaciami, kartki A4, kredki, klej, nożyczki, koperty, małe pudełko, karta „misji”, kostka obrazkowa lub zwykła kostka.

Temat zajęć

„Wymyślam, zapamiętuję, tworzę” – podróż do Laboratorium Wyobraźni

Przebieg zajęć

1. Powitanie i wejście w temat – „Dziś otwieramy laboratorium” (5 minut)

Nauczyciel pokazuje pudełko lub kopertę i mówi:

„Dziś zamienimy się w odkrywców wyobraźni. Będziemy szukać pomysłów, zapamiętywać tropy i tworzyć własne historie.”

Krótka rozmowa:

Co to jest wyobraźnia? Do czego jest nam potrzebna? Czy wyobraźnia pomaga tylko w rysowaniu, czy także w nauce?

Miniwykład dla dziecka

„Wyobraźnia pomaga mózgowi łączyć fakty, obrazy i słowa. Dzięki niej łatwiej coś zapamiętać, opowiedzieć i wymyślić rozwiązanie. Kiedy uczysz się przez obraz, ruch i zabawę, mózg pracuje chętniej.”

To dobrze spina zajęcia z obecnym podejściem edukacyjnym, które mocniej akcentuje doświadczenie, praktykę i rozwijanie kompetencji, a nie samo odtwarzanie informacji. 

2. Rozgrzewka uwagi – „Co zniknęło z laboratorium?” (7 minut)

Na stoliku układamy 5–7 przedmiotów lub obrazków. Uczeń ogląda je przez 20–30 sekund. Następnie zamyka oczy, a prowadzący zabiera jeden element.

Pytania:

Czego brakuje? Co stało obok? Jaki kolor miał ten przedmiot? Co było pierwsze, a co ostatnie?

Po co to ćwiczenie?

To prosty i bardzo skuteczny trening pamięci roboczej, koncentracji wzrokowej i analizy szczegółów — dokładnie takich obszarów, które często pojawiają się w scenariuszach terapii pedagogicznej i zajęć korekcyjno-kompensacyjnych. 

Wariant łatwiejszy: 3–4 elementy

Wariant trudniejszy: zmieniamy dwa elementy albo ich kolejność

3. Zadanie główne – „Maszyna do pomysłów” (10 minut)

Uczeń losuje 3 obrazki, na przykład:

klucz, chmura, kot.

Jego zadanie:

nazwać obrazki, zapamiętać ich kolejność, ułożyć z nich krótką historię.

Prowadzący pomaga pytaniami:

Kto jest bohaterem? Co się wydarzyło najpierw? Co było potem? Jak skończyła się historia?

Przykład:

„Kot znalazł klucz. Potem zobaczył chmurę, która zasłoniła słońce. Klucz otworzył skrzynię z parasolem.”

To ćwiczenie łączy pamięć sekwencyjną, mowę, wyobraźnię i logiczne porządkowanie zdarzeń. Takie łączenie funkcji jest dziś szczególnie wartościowe, bo edukacja wczesnoszkolna ma coraz bardziej zintegrowany charakter. 

4. Twórcze zadanie stolikowe – „Narysuj wynalazek, który pomaga w nauce” (10 minut)

Uczeń projektuje własny wynalazek, na przykład:

ołówek, który podpowiada, okulary do skupienia, plecak pamięci, robot do porządkowania liter.

Polecenie:

„Narysuj coś, co mogłoby pomóc dziecku w nauce. Potem powiedz, jak to działa.”

Pytania pomocnicze:

Jak nazywa się twój wynalazek? Komu pomaga? Co robi? Czy pomaga w czytaniu, liczeniu, pisaniu, zapamiętywaniu?

To zadanie świetnie wzmacnia sprawczość, kreatywność i język funkcjonalny. Właśnie takie elementy — twórczość, działanie, samodzielne projektowanie — są dziś mocno podkreślane w zmianach programowych i w nowym myśleniu o edukacji. 

5. Ćwiczenie na planowanie – „Misja: zbuduj drogę do celu” (8 minut)

Uczeń dostaje kartę z prostym zadaniem, np.:

„Miś musi dojść do biblioteki. Po drodze ma przejść:

przez czerwone pole, obok drzewa, na końcu skręcić w lewo.”

Uczeń:

słucha instrukcji, zapamiętuje ją, rysuje drogę lub układa ją z kart.

To ćwiczenie wspiera planowanie, słuchanie poleceń, orientację przestrzenną i pamięć roboczą. Taki typ zadań regularnie pojawia się w materiałach dotyczących terapii pedagogicznej, koordynacji wzrokowo-ruchowej i percepcji. 

6. Wyciszenie i podsumowanie – „Co dziś odkrył mój mózg?” (5 minut)

Krótka rozmowa:

Co było dziś najłatwiejsze? Co było trudne? Z czego jesteś dumny? Które zadanie chcesz powtórzyć następnym razem?

Na koniec uczeń kończy zdanie:

„Dziś moja wyobraźnia pomogła mi…”

To zamknięcie buduje poczucie skuteczności i wzmacnia motywację, a właśnie wzmacnianie wiary we własne możliwości i sprawczości jest jednym z ważnych kierunków obecnych zmian. 

Dostosowanie dla uczniów z większymi trudnościami

skróć liczbę bodźców, dawaj jedno polecenie naraz, stosuj podpórki wizualne, pozwól odpowiadać gestem, obrazkiem lub wyborem, ogranicz hałas i nadmiar materiałów na stoliku, chwal za wysiłek, nie tylko za poprawność.

📘 Siła wyobraźni – 50 zabaw i ćwiczeń twórczych dla dzieci eBook 19 zł