9 listopada 2026 r. | Wskazówki dla wychowawców, pedagogów i psychologów szkolnych

Po sobotnim ataku na Rynku Głównym w Krakowie część uczniów może przyjść do szkoły z pytaniami. Jedni słyszeli o wydarzeniu w domu, inni widzieli nagrania albo przeczytali sprzeczne informacje w Internecie. Niektórzy nie wiedzą, co się stało. Wychowawca nie musi zaczynać dnia od relacji z wydarzeń. Wystarczy dać uczniom znać, że mogą zapytać, i powiedzieć, gdzie znajdą pomoc, jeśli będą jej potrzebować.

Co mówią oficjalne komunikaty?

W komunikacie opublikowanym 8 listopada, skierowanym do dyrektorów krakowskich przedszkoli i szkół, minister edukacji poprosiła nauczycieli o spokojne, empatyczne rozmowy z uczniami, wysłuchanie ich i pomoc w oddzielaniu faktów od plotek. To apel o wsparcie, a nie nowy obowiązek przeprowadzenia specjalnej lekcji. Komunikat minister edukacji. kuratorium.krakow.pl

Miasto Kraków już 7 listopada zwróciło się do placówek o zwrócenie uwagi na samopoczucie uczniów i pracowników oraz o współpracę z pedagogami i psychologami szkolnymi. Od 9 listopada miasto zapowiedziało telefoniczne dyżury kryzysowe w dwóch krakowskich poradniach. portaledukacyjny.krakow.pl

Jak zacząć rozmowę w klasie?

Zacznij od pytania ucznia. Jeśli ktoś poruszy temat, zapytaj: „Co już o tym słyszałeś?” albo „Co najbardziej Cię teraz niepokoi?”. Za pytaniem o to, co się stało, może kryć się bardzo konkretna obawa: czy bliska osoba wróci dziś z pracy, czy odbędzie się wyjście klasy albo czy trzeba będzie oglądać nagrania. Odpowiedz na tę obawę krótko, bez przywoływania drastycznych szczegółów.

Oddziel to, co wiadomo, od tego, czego jeszcze nie wiadomo. Możesz powiedzieć: „Tego jeszcze nie wiemy. Jeśli pojawi się potwierdzona informacja ważna dla naszej klasy, powiem wam o tym”. Nie proś uczniów o pokazywanie nagrań ani odczytywanie wpisów z mediów społecznościowych. Jeśli rozmowa zaczyna krążyć wokół niesprawdzonych wersji, wróć do pytania: „Co potrzebujemy wiedzieć, żeby spokojnie przejść przez dzisiejszy dzień?”.

Daj wybór, jak porozmawiać. Uczeń może zadać pytanie przy klasie, zapisać je na kartce, podejść po lekcji albo na razie nic nie mówić. Jeśli wiesz, że ktoś był świadkiem zdarzenia lub dotknęło ono jego bliskich, zaproponuj kontakt indywidualny i uzgodnij dalsze wsparcie z pedagogiem lub psychologiem szkolnym. Nie proś ucznia o relację na forum klasy.

Możesz powiedzieć: „Jeśli dotarły do was wiadomości z Krakowa i macie pytania, możemy o nich spokojnie porozmawiać. Nie trzeba mówić przy całej klasie. Możecie podejść do mnie po lekcji albo poprosić o rozmowę z pedagogiem lub psychologiem. Teraz powiem wam, jak będzie wyglądał nasz dzień”.

Co może pomóc uczniom ze SPE?

Podaj plan dnia w formie, z której uczeń zwykle korzysta. Jeśli zmienia się apel, wyjście albo miejsce zajęć, powiedz konkretnie: co się zmieniło, co zostaje po staremu i kto będzie z uczniem. Zadbaj, by osoba korzystająca z komunikacji wspomagającej i alternatywnej (AAC) mogła na swój zwykły sposób powiedzieć: „nie rozumiem”, „chcę porozmawiać”, „potrzebuję przerwy” lub „nie chcę teraz o tym mówić”. Ustal z uczniem, dokąd może pójść na przerwę i do którego dorosłego się zwrócić.

Gdzie szukać wsparcia?

W szkole wskaż uczniom i rodzicom konkretną osobę, miejsce i porę kontaktu. Dla osób w Krakowie miasto wskazało dwie poradnie, w których od 9 listopada zapowiedziano dyżury telefoniczne:

• Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna nr 1: 12 430 50 52.
• Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna nr 4: 12 644 18 85.

Miasto przypomina również o całodobowym telefonie Ośrodka Interwencji Kryzysowej w Krakowie: 12 421 92 82. Komunikat miasta z danymi kontaktowymi. portaledukacyjny.krakow.pl

Materiały do dalszej pracy w szkole

Jeśli po pierwszej rozmowie chcesz wrócić z klasą do tematu trudnych wiadomości i proszenia o pomoc, skorzystaj ze scenariusza „Bezpieczeństwo w szkole — lekcja wychowawcza IV–VI i SPE”. To 45-minutowa lekcja z dostosowaniami dla uczniów ze SPE, w tym korzystających z AAC. Pełny scenariusz jest dostępny w subskrypcji. smart-sens.org

Jeśli zespół szkolny potrzebuje ustalić, kto i w jaki sposób wspiera konkretnego ucznia podczas alarmu lub ewakuacji, zobacz „Indywidualną kartę bezpieczeństwa ucznia ze SPE 2026 – PDF i Word”. To materiał Premium do planowania wsparcia, m.in. komunikacji AAC i pomocy w przemieszczaniu się. smart-sens.org

A co z obchodami 11 listopada? Żałoba narodowa została ogłoszona na 8–9 listopada. Jeśli szkoła planuje udział w uroczystości, przed przekazaniem informacji uczniom i rodzicom sprawdź aktualny komunikat organizatora. Dzieciom warto powiedzieć przede wszystkim, czy szkolny plan się zmienia i co to dla nich oznacza. Oficjalna informacja o żałobie narodowej. www.gov.pl