Percepcja słuchowa, aparat/implant, strategia klasy + checklista warunków akustycznych i komunikacyjnych
Edukacja włączająca w 2026 roku wymaga precyzyjnego, funkcjonalnego i mierzalnego opisu postępów ucznia z niedosłuchem lub słabosłyszeniem. Sprawozdanie z zajęć rewalidacyjnych nie może być ogólnikowe. Powinno obejmować:
- funkcjonowanie w zakresie percepcji słuchowej,
- korzystanie z aparatu słuchowego lub implantu ślimakowego,
- strategie komunikacyjne w klasie,
- warunki akustyczne środowiska szkolnego,
- realne wskaźniki postępu (IPET / WOPFU).
Ten artykuł stanowi gotowy, ekspercki wzór – zgodny z aktualną praktyką szkolną i podejściem funkcjonalnym (ICF).
🔎 1. Niedosłuch a funkcjonowanie szkolne – ujęcie praktyczne
Niedosłuch (przewodzeniowy, odbiorczy, mieszany) wpływa nie tylko na słyszenie dźwięku, ale przede wszystkim na:
- rozumienie mowy w hałasie,
- tempo przetwarzania informacji,
- różnicowanie fonemów,
- koncentrację uwagi,
- zmęczenie poznawcze,
- funkcjonowanie społeczne.
Uczeń może:
- słyszeć dźwięk, ale nie rozumieć treści,
- „gubić” końcówki wyrazów,
- mieć trudność z poleceniami wieloetapowymi,
- wycofywać się społecznie w hałaśliwym środowisku.
Sprawozdanie powinno odnosić się do realnych sytuacji klasowych, nie tylko do ćwiczeń gabinetowych.
👇 Przeczytaj:
🎧 Aparat słuchowy i implant ślimakowy – aspekty funkcjonalne
🔹 Aparat słuchowy
Aparat wzmacnia dźwięk, ale:
- nie eliminuje szumu tła,
- nie przywraca pełnego, naturalnego słyszenia,
- wymaga regularnej kontroli i adaptacji.
W sprawozdaniu warto odnotować:
- czy uczeń korzysta z aparatu systematycznie,
- czy zgłasza dyskomfort,
- czy reaguje na polecenia w pierwszym podaniu,
- czy potrzebuje powtórzenia.
🔹 Implant ślimakowy
Implant przekształca dźwięk w impulsy elektryczne stymulujące nerw słuchowy. Funkcjonowanie zależy od:
- czasu implantacji,
- rehabilitacji słuchowej,
- wsparcia językowego w domu,
- jakości środowiska akustycznego w klasie.
W sprawozdaniu należy uwzględnić:
- poziom rozumienia mowy w ciszy i w hałasie,
- reakcję na komunikaty grupowe,
- udział w dyskusjach klasowych,
- strategie kompensacyjne (czytanie z ruchu warg, obserwacja kontekstu).
👇 Przeczytaj także:
🧠 2. Percepcja słuchowa – co realnie opisywać?
W sprawozdaniu nie piszemy:
❌ „Uczeń ma trudności ze słuchem.”
Pisujemy funkcjonalnie:
✔ rozpoznaje dźwięki mowy w warunkach cichych,
✔ różnicuje głoski opozycyjne przy wsparciu wizualnym,
✔ wymaga powtórzenia poleceń w środowisku hałaśliwym,
✔ reaguje adekwatnie przy komunikacie skierowanym bezpośrednio.
Obszary do opisu:
- Lokalizacja źródła dźwięku
- Różnicowanie dźwięków mowy
- Rozumienie poleceń jedno- i wieloetapowych
- Rozumienie tekstu słuchanego
- Pamięć słuchowa
- Przetwarzanie informacji w tempie klasy
🏫 3. Strategia klasy – element obowiązkowy sprawozdania
Uczeń z niedosłuchem funkcjonuje w określonym środowisku akustycznym. Dokument powinien uwzględniać:
✔ Ustawienie w klasie
- pierwsza ławka,
- twarz nauczyciela dobrze widoczna,
- światło z przodu (nie zza pleców).
✔ Sposób komunikacji
- mówienie twarzą do ucznia,
- unikanie mówienia podczas chodzenia,
- jedno polecenie = jedna myśl,
- zapis kluczowych informacji na tablicy.
✔ Redukcja hałasu
- zamknięte okna przy ruchliwej ulicy,
- wyciszenie krzeseł,
- ograniczenie rozmów równoległych.
👇 Zapoznaj się:
📋 4. Checklista warunków akustycznych i komunikacyjnych (do IPET / WOPFU)
Można ją wkleić bezpośrednio do dokumentacji.
🔊 Warunki akustyczne
… Klasa nie generuje stałego szumu (wentylatory, ruch uliczny).
… Uczeń siedzi w strefie najlepszego odbioru mowy.
… Ograniczono echo i pogłos (zasłony, tablice korkowe).
… Nauczyciel nie mówi tyłem do klasy.
🗣 Warunki komunikacyjne
… Polecenia są krótkie i jednoznaczne.
… Kluczowe informacje zapisywane są wizualnie.
… Sprawdzane jest rozumienie polecenia.
… Uczeń ma możliwość dopytania bez presji.
… Tempo mówienia jest umiarkowane.
📝 5. Gotowy wzór fragmentu sprawozdania (semestr)
W okresie sprawozdawczym uczeń wykazywał poprawę w zakresie różnicowania głosek opozycyjnych w warunkach cichych (80% poprawnych odpowiedzi przy wsparciu wizualnym).
W środowisku o podwyższonym poziomie hałasu wymaga powtórzenia komunikatu.
Korzysta systematycznie z aparatu słuchowego.
Reaguje adekwatnie na komunikaty bezpośrednie.
W sytuacjach grupowych potrzebuje doprecyzowania polecenia.
Wprowadzona strategia wizualnego wspierania instrukcji zwiększyła samodzielność w realizacji zadań.
📊 6. Wskaźniki postępu – jak je mierzyć?
W sprawozdaniu powinny znaleźć się dane:
- % poprawnie wykonanych poleceń słuchowych
- liczba powtórzeń potrzebnych do realizacji zadania
- czas reakcji na polecenie
- poziom samodzielności (skala 1–4)
- liczba sytuacji wymagających wsparcia komunikacyjnego
To buduje rzetelność dokumentacji.
🧩 7. Najczęstsze błędy w sprawozdaniach
❌ Opisy ogólne bez wskaźników
❌ Brak odniesienia do warunków klasy
❌ Brak informacji o korzystaniu z aparatu/implantu
❌ Skupienie wyłącznie na ćwiczeniach gabinetowych
❌ Brak strategii środowiskowej
🎯 8. Rekomendacje do IPET (do wklejenia)
- Kontynuacja treningu percepcji słuchowej w warunkach kontrolowanych i półnaturalnych.
- Wzmocnienie strategii wizualnych (schematy, zapis poleceń).
- Utrzymanie miejsca w pierwszej ławce.
- Monitorowanie zmęczenia słuchowego.
- Systematyczna współpraca z rodzicami i protetykiem słuchu.
👇 Zapoznaj się:
📚 Podsumowanie
Sprawozdanie z zajęć rewalidacyjnych ucznia z niedosłuchem powinno:
✔ być funkcjonalne,
✔ zawierać mierzalne wskaźniki,
✔ odnosić się do realnych sytuacji klasowych,
✔ uwzględniać sprzęt wspomagający słyszenie,
✔ zawierać strategię środowiskową.
Tylko wtedy dokumentacja wspiera rzeczywistą edukację włączającą – a nie jest formalnością.
📌 Powiązane artykuły i materiały
(kliknij w link i przewijaj)
📎 Zajęcia rewalidacyjne – przewodnik praktyczny – omówienie celów, ewaluacji i roli rodzica w procesie rewalidacji. (smart-sens.org)
👉 https://smart-sens.org/2026/02/10/3️⃣-na-czym-polegaja-zajecia-rewalidacyjne/
📎 Przykładowe sprawozdanie z zajęć rewalidacyjnych – gotowy wzór gotowy do adaptacji dla różnych potrzeb edukacyjnych. (smart-sens.org)
👉 https://smart-sens.org/2023/05/19/przykladowe-sprawozdanie-z-zajec-rewalidacyjnych/
📎 Afazja i zaburzenia językowe – sprawozdanie z rewalidacji – jak opisywać proces komunikacji i dostosowania językowe w dokumentacji. (smart-sens.org)
👉 https://smart-sens.org/2026/01/23/afazja-i-zaburzenia-jezykowe-sprawozdanie-z-zajec-rewalidacyjnych-wzor-przyklady/
📎 Przykładowy Indywidualny Program Edukacyjno-Terapeutyczny (IPET) – struktura i wskazówki, jak tworzyć profesjonalne IPET zgodne z praktyką i standardami. (smart-sens.org)
👉 https://smart-sens.org/2023/01/04/przykladowy-indywidualny-program-edukacyjno-terapeutyczny-ipet/
📎 Ocena efektywności PPP dla ucznia z ASD – wzory i wskaźniki – przykłady ewaluacji wsparcia rewalidacyjnego w innym kontekście SPE. (smart-sens.org)
👉 https://smart-sens.org/2026/02/11/ocena-efektywnosci-ppp-dla-ucznia-z-asd-wzor-gotowce-i-wersje-semestr-rok-ipet/
💎 Subskrypcja
💎 Subskrypcja miesięczna 9 zł umożliwia dostęp do:
📚 Opisów i narzędzi terapeutycznych: Terapii pedagogicznej oraz Zajęć specjalistycznych/rewalidacyjnych/Arkuszy i innych w górnych zakładkach strony.
🧩 gotowych scenariuszy lekcji i godzin wychowawczych
🎯 programów rozwojowych, TUS i narzędzi do pracy indywidualnej,
🧠 ciekawych materiałów o emocjach, komunikacji i profilaktyce.
W naszej Strefie Edukacji z Sensem znajdziesz również:
📖 eBooki z konkretnymi rozwiązaniami, przykładami, wzorami i ćwiczeniami (są formą wydłużonego wpisu i otwierają się na naszej stronie),
🗂️ scenariusze zajęć krok po kroku,
💬 narzędzia do pracy profilaktycznej i wychowawczej.
🔹 Codziennie wolne, nowe treści w artykułach na smart-sens.org. Kliknij i przewijaj.
👇 Przeczytaj:
smart-sens.org 