Zajęcia logopedyczne – Mowa i komunikacja

🗣️ „Mówię, żeby mnie zrozumiano” – ćwiczenia budowania komunikatu

🟡 CEL ZAJĘĆ

Celem zajęć jest rozwijanie u dziecka umiejętności świadomego i funkcjonalnego komunikowania swoich potrzeb, myśli i emocji.

Uczeń:
✔ podejmuje próby komunikacji (werbalnej lub niewerbalnej)
✔ buduje prosty komunikat (słowo / gest / obraz / zdanie)
✔ rozumie, że komunikacja służy osiągnięciu celu

WPROWADZENIE (5–7 min)

Nauczyciel rozpoczyna krótką rozmowę:

👉 „Czy zawsze inni wiedzą, czego chcesz?”
👉 „Co możesz zrobić, żeby ktoś Cię zrozumiał?”

💡 Mini-wykład (bardzo ważny przy ASD):

„Mówienie to nie tylko słowa. Możemy mówić też gestem, obrazkiem, spojrzeniem. Najważniejsze jest to, żeby druga osoba zrozumiała, o co nam chodzi.”

🎯 ĆWICZENIE 1: „POKAŻ MI, CZEGO CHCESZ”

Cel: inicjowanie komunikatu

Przebieg:

Na stole:
✔ ulubione przedmioty (np. kredki, zabawki, przekąski – jeśli możliwe)

Uczeń:
👉 wskazuje / pokazuje / wybiera przedmiot

Nauczyciel modeluje komunikat:
👉 „Chcę kredki”
👉 „Daj mi auto”

💡 Wersja dla uczniów niemówiących:
✔ wskazanie
✔ karta obrazkowa
✔ system AAC

🎯 ĆWICZENIE 2: „DOKOŃCZ KOMUNIKAT”

Cel: budowanie wypowiedzi

Nauczyciel zaczyna zdanie:

👉 „Chcę…”
👉 „Daj mi…”
👉 „Lubię…”

Uczeń:
✔ kończy zdanie (słowo / obraz / gest)

💡 Stopniowanie trudności:

jedno słowo
dwa słowa
pełne zdanie

👇 Przeczytaj:

📘 Wczesne Wspomaganie Rozwoju w praktyce – przewodnik dla nauczycieli, terapeutów i rodziców eBook 22 zł

🎯 ĆWICZENIE 3: „ZGADNIJ, CO MAM NA MYŚLI”

Cel: precyzowanie komunikatu

Uczeń opisuje przedmiot / potrzebę, a nauczyciel zgaduje.

👉 „To jest czerwone”
👉 „Służy do rysowania”

➡️ nauczyciel:
„Czy chodzi o kredkę?”

💡 Uczy:
✔ doprecyzowania
✔ rozwijania wypowiedzi
✔ myślenia komunikacyjnego

🎯 ĆWICZENIE 4: „SŁOWO + GEST + OBRAZ”

Cel: łączenie kanałów komunikacji

Uczeń:
✔ mówi słowo
✔ pokazuje gest
✔ wskazuje obrazek

👉 np.: „pić” + gest picia + obraz kubka

💡 Idealne dla:
✔ dzieci z ASD
✔ dzieci z opóźnionym rozwojem mowy
✔ komunikacji alternatywnej

🎯 ĆWICZENIE 5: „POWIEDZ TO INACZEJ”

Cel: elastyczność językowa

Nauczyciel daje sytuację:

👉 „Chcesz wyjść na przerwę”

Uczeń próbuje powiedzieć to na różne sposoby:
✔ „Chcę przerwę”
✔ „Mogę iść?”
✔ „Chcę wyjść”

💡 To rozwija:
✔ różne formy komunikatu
✔ adaptację społeczną

🎯 ĆWICZENIE 6: „KOMUNIKAT W DZIAŁANIU”

Cel: przeniesienie umiejętności do realnych sytuacji

Scenki:

✔ proszenie o pomoc
✔ odmowa („nie chcę”)
✔ wybór („to czy to?”)

👉 nauczyciel wspiera, modeluje, podpowiada

🧩 DOSTOSOWANIE (ASD / afazja / NI)

✔ ASD:

brak presji na mowę
komunikacja funkcjonalna (ważniejsza niż poprawność)
wykorzystanie AAC

✔ Afazja:

powtarzalność
krótkie komunikaty
wspomaganie obrazem

✔ NI:

proste struktury
więcej czasu
konkret + działanie

📄 GOTOWIEC DO DOKUMENTACJI (IPET / dziennik / PPP)

👉 Cel:
Uczeń rozwija umiejętność budowania komunikatu adekwatnego do sytuacji.

👉 Działania:
Ćwiczenia inicjowania komunikacji, budowania wypowiedzi oraz stosowania komunikacji wspomagającej.

👉 Wskaźnik:
Uczeń podejmuje próbę komunikacji (werbalnej lub niewerbalnej) min. 3 razy w trakcie zajęć.

👉 Efekt:
Uczeń komunikuje potrzeby w sposób bardziej zrozumiały i adekwatny.

PRO TIP (praktyka nauczyciela)

👉 Jeśli dziecko:
❌ powtarza (echolalia)
❌ nie mówi
❌ mówi mało

➡️ NIE poprawiaj od razu
➡️ NIE zmuszaj do mówienia

✔ modeluj
✔ pokazuj
✔ dawaj wybór

👉 komunikacja = funkcja, nie perfekcja

DLACZEGO TO DZIAŁA

✔ oparte na realnych sytuacjach
✔ rozwija komunikację funkcjonalną
✔ działa przy ASD, afazji i ORM (ORM = Opóźniony Rozwój Mowy)
✔ gotowe do użycia od razu

👇 Przeczytaj również:

📘 Zajęcia rewalidacyjne dla ucznia z niepełnosprawnością intelektualną (NI) – 40 gotowych scenariuszy + wskaźniki PPP i arkusze monitorowania eBook 22 zł

🔗 📚 POWIĄZANE ARTYKUŁY (czytaj dalej – rozwijaj warsztat)

👉 Jeśli pracujesz nad komunikacją, mową i rewalidacją – koniecznie zobacz te materiały: (kliknij w link i przewijaj)

🧠 Podstawy i sens rewalidacji

➡️ Czym jest rewalidacja? Definicja, cel i dla kogo jest przeznaczona
👉 aktualne, eksperckie wyjaśnienie – czym naprawdę są zajęcia rewalidacyjne i dlaczego są fundamentem wsparcia ucznia (smart-sens.org)

➡️ Na czym polegają zajęcia rewalidacyjne? Praktyka, metody, przykłady
👉 konkret: jak prowadzić zajęcia, jakie metody działają w praktyce szkolnej (smart-sens.org)

➡️ Od czego rozpocząć rewalidację? Jak zbudować relację z uczniem
👉 kluczowe szczególnie przy ASD i trudnościach komunikacyjnych (smart-sens.org)

Zajęcia logopedyczne

Zajęcia specjalistyczne

💎 Subskrypcja

💎 Subskrypcja miesięczna 9 zł umożliwia dostęp do:
📚 Opisów i narzędzi terapeutycznych: Terapii pedagogicznej oraz Zajęć specjalistycznych/rewalidacyjnych/Arkuszy i innych w górnych zakładkach strony:
📚 Terapia pedagogiczna i zajęcia specjalistyczne
🧩 Scenariusze lekcji i godzin wychowawczych (krok po kroku)
🎯 Programy TUS i narzędzia do pracy indywidualnej
🧠 Materiały o emocjach, komunikacji i profilaktyce

W naszej Strefie Edukacji z Sensem znajdziesz również:
📖 eBooki z konkretnymi rozwiązaniami, przykładami, wzorami i ćwiczeniami (są formą wydłużonego wpisu i otwierają się na naszej stronie),
🚀 Co konkretnie dostajesz?

✔ gotowe wklejki do dokumentacji (IPET, WOPFU, oceny)
✔ scenariusze zajęć bez przygotowania
✔ rozwiązania zgodne z PPP i wymaganiami szkoły
✔ materiały, które naprawdę działają w klasie

🔹 Codziennie wolne, nowe treści w artykułach na smart-sens.org. Kliknij w link i przewijaj.

👇 Przeczytaj:

📘 Rewalidacja dla ucznia z Zespołem Aspergera – Nowoczesne scenariusze zajęć wspierających rozwój eBook 19 zł

📘 Scenariusze zajęć rewalidacyjnych dla przedszkolaków z afazją eBook 22 zł

Posted by:

Sylwia Merchut (Iwan)

Piszę artykuły i fotografuję zarządzam swoimi stronami Kingfisher.page, autyzmwszkole.com, autyzm.life i Neuroróżnorodni, smart-sens.org. Ekonomistka, absolwentka: WSB we Wrocławiu oraz UO na Wydziale Ekonomicznym