Międzynarodowy Dzień Przyjaźni to doskonała okazja, aby pokazać dzieciom, że przyjaźń buduje się poprzez codzienne „małe działania” – wspólną zabawę, pomoc, słuchanie i akceptowanie różnic. W przedszkolu nie chodzi o naukę definicji przyjaźni, ale o tworzenie sytuacji, w których dzieci mogą jej doświadczyć.

Poniższy scenariusz został przygotowany z myślą o grupach przedszkolnych, również mieszanych wiekowo, podczas wakacyjnych dyżurów. Sprawdzi się także podczas zajęć integracyjnych z dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.


Scenariusz zajęć

Temat

Razem możemy więcej – Dzień Przyjaźni.

Wiek

4–7 lat

Czas

około 50 minut

Cele

Dziecko:

  • rozwija umiejętność współpracy,
  • ćwiczy komunikację,
  • uczy się dostrzegać mocne strony innych,
  • rozwija empatię,
  • doświadcza sukcesu grupowego,
  • wzmacnia poczucie bezpieczeństwa.

Potrzebne materiały

  • kolorowe chustki lub wstążki,
  • papier,
  • kredki,
  • duży karton,
  • papierowe koła wycięte z kolorowego papieru,
  • muzyka relaksacyjna.

Powitanie

Krąg dobrych emocji

Dzieci siedzą w kole.

Nauczyciel mówi:

“Dzisiaj będziemy odkrywać, jak wygląda prawdziwa przyjaźń.”

Każde dziecko kończy zdanie:

“Dzisiaj cieszę się, bo…”

Jeżeli ktoś nie chce mówić, może pokazać emocję miną lub gestem.


Zabawa 1

Wspólna budowla

Dzieci otrzymują klocki lub inne dostępne materiały.

Ich zadaniem jest wspólnie zbudować:

  • zamek,
  • most,
  • rakietę,
  • dom.

Nie ma lidera.

Każdy może dołożyć własny pomysł.

Po zakończeniu rozmowa:

  • Co pomogło nam współpracować?
  • Czy każdy miał swój udział?

Zabawa 2

Kolorowe wyspy

Na podłodze leżą kolorowe koła.

Gdy gra muzyka, dzieci spacerują.

Po zatrzymaniu muzyki prowadzący mówi:

“Na zielonej wyspie pomagamy.”

“Na czerwonej wyspie mówimy coś miłego.”

“Na żółtej wyspie witamy nowego kolegę.”

“Na niebieskiej wyspie współpracujemy.”

Dzieci odgrywają krótkie scenki.


Zabawa 3

Drzewo Przyjaźni

Na dużym arkuszu narysowane jest drzewo bez liści.

Każde dziecko otrzymuje papierowy listek.

Rysuje na nim:

  • dobry uczynek,
  • uśmiech,
  • wspólną zabawę,
  • pomoc.

Liście przyklejane są na drzewie.

Na końcu nauczyciel mówi:

“Tak właśnie rośnie przyjaźń.”


Zabawa 4

Tajemniczy pomocnik

Każde dziecko losuje obrazek przedstawiający kolegę lub numer.

Przez kilka minut stara się dyskretnie pomóc tej osobie.

Może:

  • podać kredkę,
  • zrobić miejsce,
  • powiedzieć coś miłego,
  • zaprosić do zabawy.

Na końcu dzieci próbują odgadnąć, kto był ich pomocnikiem.


Opowieść terapeutyczna

“Balonik”

Mały Balonik zawsze chciał wzlecieć najwyżej.

Myślał, że sam poradzi sobie najlepiej.

Pewnego dnia zerwał się silny wiatr.

Balonik przestraszył się.

Obok leciały inne baloniki.

Nie śmiały się.

Nie wyprzedzały go.

Po prostu leciały obok.

Razem było łatwiej.

Wiatr nadal wiał.

Ale już nie był taki straszny, kiedy był razem z innymi balonikami.

Bo przyjaciele nie sprawiają że trudności znikają.

Przyjaciele pomagają je przejść.


Rozmowa

  • Co pomogło Balonikowi?
  • Czy proszenie o pomoc jest czymś dobrym?
  • Jak możemy pomóc koledze w przedszkolu?

Praca plastyczna

Nasze wspólne niebo

Każde dziecko rysuje własny balonik.

Na baloniku umieszcza:

  • swoje imię,
  • ulubiony kolor,
  • to, co lubi robić.

Wszystkie baloniki zostają przyklejone na wspólnym plakacie.


Relaks

Dzieci leżą na dywanie.

Słuchają spokojnej muzyki.

Nauczyciel mówi:

“Wyobraź sobie, że obok ciebie siedzi dobry przyjaciel. Nic nie mówi. Po prostu jest.”

Kilka spokojnych oddechów.


Podsumowanie

Każde dziecko kończy zdanie:

“Dzisiaj mogę sprawić komuś radość, gdy…”


Dostosowanie dla dzieci z ASD i SPE

Podczas zajęć warto:

  • stosować krótkie komunikaty,
  • pokazywać kolejne etapy na obrazkach,
  • pozwalać odpowiadać gestem lub symbolem AAC,
  • umożliwić obserwowanie zabawy przed dołączeniem,
  • nie zmuszać do wypowiedzi na forum,
  • wzmacniać każdą próbę współpracy i komunikacji.

Warto pamiętać, że przyjaźń może wyglądać różnie. Dla jednych dzieci będzie to wspólna rozmowa, dla innych spokojna obecność obok siebie, dzielenie zainteresowań czy wspólne budowanie z klocków.


Dlaczego takie zajęcia są ważne?

Kompetencje społeczne rozwijają się przede wszystkim poprzez doświadczenie. Wspólne zabawy, rozwiązywanie prostych zadań i rozmowy o emocjach uczą dzieci współpracy, zaufania i wzajemnego szacunku. Badania pokazują, że pozytywne relacje rówieśnicze wspierają dobrostan psychiczny, zwiększają poczucie bezpieczeństwa oraz pomagają rozwijać umiejętności komunikacyjne. Szczególnie ważne jest tworzenie środowiska, w którym każde dziecko – niezależnie od swoich możliwości – może poczuć się częścią grupy.


Pomysł na rozszerzenie zajęć

Przez cały tydzień możecie prowadzić „Słoik Przyjaźni”. Za każdym razem, gdy dzieci zauważą życzliwy gest, wrzucają do słoika kolorowy pompon, patyczek lub papierowe serduszko. Pod koniec tygodnia wspólnie sprawdzają, ile dobrych uczynków udało się zebrać. To prosty sposób na wzmacnianie pozytywnych zachowań i budowanie atmosfery współpracy w grupie.


Bibliografia

  • WHO – Health Promoting Schools.
  • UNICEF – Learning through Play.
  • Barry M. Prizant – Uniquely Human.
  • Connie Kasari – badania dotyczące relacji rówieśniczych dzieci w spektrum autyzmu.
  • Tony Attwood – The Complete Guide to Asperger’s Syndrome.

Przyjaźń nie wymaga wielkich słów. Często zaczyna się od miejsca przy stoliku, wspólnie zbudowanej wieży z klocków albo prostego: „Chcesz pobawić się razem?”