Czym jest ekologia?

Pierwsze lata życia to czas, gdy bardzo szybko przyswajamy nowe umiejętności i kształtujemy wzorce. Wiedza, którą zdobędziemy, rzutuje na później podejmowane decyzje i całe dorosłe życie. Warto uczyć dzieci już od najmłodszych lat ekologii i troski o środowisko. Jak wytłumaczyć maluchowi czym jest ekologia?

Ekologia – co to jest?

Termin „ekologia” to połączenie greckiego słowa oíkos, czyli określenia na „mieszkanie”, „gospodarstwo”, „środowisko” z lógos – „słowem”, „umysłem”, „rozprawą”, „wiedzą”. A zatem jest to jedna z nauk zajmujących się przyrodą i stanem naszego środowiska. Opisuje porządek i nieporządek w otaczającym świecie i wyjaśnia, jak dbać o planetę, która jest naszym domem.

Czym zajmuje się ekologia?

Ekolodzy zajmują się badaniem struktury i funkcjonowania przyrody. Obserwują zmiany zachodzące w ekosystemie i pomagają w opracowywaniu norm ochrony środowiska. Ekologia to szukanie powiązań między organizmami. Celem jest poczucie odpowiedzialności za stan planety i uświadomienie, że wszystko pochodzi od przyrody.

Jeśli chcemy nazwać swój styl życia ekologicznym, musimy dbać o środowisko, które jest naszym domem. Warto pielęgnować zwyczaje takie jak:

  • Segregacja śmieci, wyrzucanie ich do odpowiednich koszy na odpady,
  • rozsądne i przemyślane zakupy,
  • mycie owoców i warzyw przed spożyciem,
  • oszczędność prądu oraz wody,
  • sprzątanie psich odchodów.

Ekologia – moda czy konieczność?

W ostatnich latach można zauważyć, że podejście ekologiczne do różnych spraw stało się modą. Coraz więcej osób rezygnuje z kupowania plastikowych naczyń, popularne staje się noszenie odzieży używanej oraz tryb „zero waste”, czyli życie bez wytwarzania śmieci. Czy to chwilowy trend? A może troska o środowisko jest koniecznością?

Okazuje się, że obecnie nasza planeta znalazła się w tak krytycznym stanie, że zmiana trybu życia na bardziej ekologiczny jest wręcz koniecznością. Czy jest coś złego w modzie na bycie eko? Bynajmniej. Oczywiście nie powinniśmy skusić się na każdy produkt eko. Czasami to tylko chwyt marketingowy. Aby nasze działania przynosiły korzyść planecie, musimy być świadomymi konsumentami – czytać składy i sprawdzać pochodzenie wybieranych marek.

Jak wytłumaczyć dziecku czym jest ekologia?

Jak nauczyć dziecko żyć w zgodzie z naturą? Musimy przekazywać mu wiedzę stosownie do wieku. Nawet bardzo małe dzieci możemy nauczyć ekologicznych zachowań. Na przykład, jeśli nie bawi się już zabawką, warto zaproponować oddanie ją komuś innemu zamiast wyrzucania do śmietnika. Czego jeszcze warto nauczyć malucha?

#Zielone lekcje

  • Oszczędzanie wody – podczas mycia zębów dziecko powinno dokładnie zakręcać kran, gdy z niego nie korzysta.
  • Na spacerze z psem należy wspólnie z dzieckiem sprzątać odchody naszego czworonoga.
  • Przy okazji wspólnych zakupów możemy wytłumaczyć dziecku, dlaczego warto kupować warzywa i owoce oraz jak czytać skład poszczególnych produktów.
  • Sortowanie śmieci śmiało można zakwalifikować do dobrej zabawy!
  • Wybierajmy ekologiczne zabawki i ubrania.
  • Kanapkę do szkoły warto zapakować w śniadaniówkę, nie w jednorazowe papierki czy woreczki foliowe.
  • Mądrze gospodaruj jedzeniem. Postaraj się kupować tyle, ile potrzebujesz.
  • Zbieranie śmieci w lesie – to kolejny pomysł na świetną zabawę. Kto zbierze więcej, ten wygrywa!
  • Stwórz zabawki z kartonu, pudełka po butach i innych niepotrzebnych przedmiotów. W ten sposób rozwiniesz w dziecku kreatywność i zachęcisz do ponownego wykorzystania różnych rzeczy.
  • Spędzajcie czas na świeżym powietrzu na przykład w lesie lub własnym ogródku. Przy tej okazji ucz dziecko nazw roślin i zwierząt.

Lepszy przykład niż wykład? Z całą pewnością! Jeśli chcesz nauczyć dziecko ekologicznego stylu życia, musisz sam pielęgnować dobre zwyczaje pod tym względem. Maluchy są bacznymi obserwatorami. Gdy zauważą, że rodzic dba o planetę, z pewnością same też będą chciały to robić. Daj dobry przykład i regularnie rozmawiaj z dzieckiem o potrzebie dbania o środowisko.

źródło: esbud.pl

Program edukacji ekologicznej dla klas I-III

Wstęp

Jednym z najważniejszych problemów współczesnego świata jest postępująca degradacja środowiska naturalnego. Człowiek, wraz z rozwojem nauki i techniki zaczął je przekształcać, nierozważnie wykorzystywać zasoby przyrody, czyniąc przy tym poważne zagrożenie dla równowagi biologicznej oraz samego siebie. Postępująca degradacja przyrody spowodowała, iż podejmuje się coraz więcej działań w celu ochrony środowiska.
Edukacja ekologiczna odgrywa podstawową rolę w skutecznej ochronie środowiska. Począwszy od najmłodszych lat dzieci powinny nabywać doświadczeń w kontaktach ze środowiskiem. Aby jednak były one przekonane o konieczności ochrony przyrody, szanowały ją i doceniały, muszą ją poznawać przede wszystkim poprzez działanie. Edukacja ekologiczna to formowanie wiedzy, rozwijanie wrażliwości oraz chęci działania na rzecz kształtowania i ochrony środowiska. To stwarzanie takich sytuacji, by uczniowie samodzielnie dochodzili do określonych prawd i zasad, umieli wyciągać odpowiednie wnioski oraz myśleć perspektywicznie.

I. Charakterystyka programu
Prezentowany program ekologiczny przeznaczony jest dla uczniów edukacji wczesnoszkolnej. Dzieci w młodszym wieku szkolnym charakteryzują się dużą aktywnością poznawczą oraz zaangażowaniem, w związku z tym tematyka ekologiczna realizowana będzie w interakcji ze wszystkimi edukacjami poprzez różnorodną działalność praktyczną.

Program może być realizowany zarówno w ramach kształcenia zintegrowanego jak i podczas zajęć dodatkowych. Zadaniem programu jest kształtowanie postaw proekologicznych, zachęcanie uczniów do pogłębiania wiedzy o otaczającym je środowisku oraz wzbudzanie szacunku do świata przyrody. Treści zawarte w programie są ściśle związane z kalendarzem świąt ekologicznych i mogą być realizowane bez podziału na klasy I, II, III. Dobierane są w taki sposób, by były ciekawe, pobudzały do myślenia, poszukiwania, a przede wszystkim do działania.
Program ma charakter otwarty, jego treści mogą być rozszerzane w zależności od zainteresowań dzieci, inwencji nauczyciela oraz warunków i środków dydaktycznych, jakimi dysponuje nauczyciel.
Wprowadzanie i utrwalanie treści programu będzie odbywać się w ciągu całego roku szkolnego.
Program własny edukacji ekologicznej Z ekologią za pan brat jest zgodny z podstawą programową kształcenia ogólnego dla szkół podstawowych – I etap edukacyjny: klasy I-III. Zawarte w programie zagadnienia uwzględniają również realizację Programu Wychowawczego Szkoły i Szkolnego Programu Profilaktyki.

II. Cele programu:
Cel ogólny edukacji ekologicznej:
Wzrost świadomości ekologicznej uczniów oraz rozwijanie aktywnych postaw wobec przyrody i jej ochrony.
Cele szczegółowe:
• kształtowanie pozytywnych więzi ze środowiskiem i odpowiedzialności za jego stan;
• poznanie podstawowych pojęć ekologicznych;
• uwrażliwianie na piękno otaczającej przyrody;
• dostrzeganie zmian zachodzących w otaczającym środowisku;
• rozpoznawanie struktur i zależności występujących w środowisku przyrodniczym;
• ukazanie różnorodności zjawisk przyrodniczych;
• uczenie się mądrego korzystania z zasobów natury;
• umiejętność obserwacji środowiska naturalnego i samodzielnego wnioskowania;
• rozbudzenie świadomości ekologicznej i podnoszenie jej;
• czynna ochrona przyrody;
• wytworzenie mody na ekologiczny styl życia;
• umiejętność praktycznego wykorzystania zdobytej wiedzy;
• wyrabianie nawyku porządku, segregowania odpadów i oszczędnego korzystania z materiałów;
• kształtowanie postawy prozdrowotnej.

III. Treści programowe, tematyka, przewidywane osiągnięcia uczniów

  1. Czym jest warstwa ozonowa? (16 września -Międzynarodowy Dzień Ochrony Warstwy Ozonowej)
    Tematyka zajęć:
    • Czym jest tajemnicza dziura ozonowa i co wpływa na jej powstawanie?
    • Co grozi Ziemi?
    • Co mogą zrobić mali ekolodzy dla warstwy ozonowej?
    Przewidywane osiągnięcia uczniów:
    • Rozumie pojęcie „dziury ozonowej”.
    • Wie, co przyczynia się do powstawania ubytków w warstwie ozonowej i jakie są tego skutki dla życia ludzi, roślin i zwierząt.
    • Wie, że nie należy używać kosmetyków zawierających freon, a stare lodówki przekazywać do punktów zbiórki elektrośmieci.
  2. Sprzątamy świat (wrzesień – Międzynarodowa akcja „Sprzątanie Świata”)
    Tematyka zajęć:
    • Dbamy o czystość planety Ziemia.
    Przewidywane osiągnięcia uczniów:
    • Uczestniczy w akcji „Sprzątanie Świata”.
    • Rozumie potrzebę sprzątania ziemi nie tylko raz w roku.
  3. Zwierzęta – nasi przyjaciele (Październik – Miesiąc Dobroci Dla Zwierząt)
    Tematyka zajęć:
    • Czy zwierzę może być przyjacielem?
    • Zwierzęta w naszych domach.
    Przewidywane osiągnięcia uczniów:
    • Zna zasady opieki nad swoim zwierzęciem domowym.
    • Odczuwa szacunek i respekt w stosunku do zwierząt.
  4. Chronimy drzewa (10 października – Święto Drzewa)
    Tematyka zajęć:
    • Rola drzew w przyrodzie i życiu człowieka.
    • Sadzimy drzewa.

Przewidywane osiągnięcia uczniów:
• Zna budowę drzewa.
• Rozpoznaje i nazywa drzewa liściaste i iglaste w okolicy.
• Rozumie znaczenie drzew i lasów w przyrodzie i życiu człowieka.
• Wie, jak należy zachowywać się w lesie.
• Potrafi posadzić drzewo.

  1. Wolę mentosa od papierosa (18 listopada – Światowy Dzień Walki z Tytoniem)
    Tematyka zajęć:
    • Palenie szkodzi zdrowiu.
    • Mamo, tato, rzuć palenie!
    Przewidywane osiągnięcia uczniów:
    • Rozumie, jak szkodliwe jest palenie czynne i bierne.
    • Dostrzega związek między paleniem papierosów a chorobami.
  2. Pomagamy zwierzętom przetrwać zimę (grudzień, styczeń, luty).
    (11 lutego – Dzień Dokarmiania Zwierzyny Leśnej)
    Tematyka zajęć:
    • Czy zwierzęta przetrwają mroźną zimę bez naszej pomocy?
    • Przysmaki zwierząt i ptaków.
    Przewidywane osiągnięcia uczniów:
    • Rozpoznaje i nazywa zwierzęta i ptaki z najbliższego otoczenia.
    • Rozumie potrzebę dokarmiania zwierząt.
    • Wie, czym żywią się zwierzęta i ptaki.
  3. Na zakupy z torbą ekologiczną (23 stycznia- Dzień Bez Opakowań Foliowych)
    Tematyka zajęć:
    • Czy foliowe opakowania są przyjazne dla środowiska?
    • Mój pomysł na wykorzystanie foliowej torby.
    Przewidywane osiągnięcia uczniów:
    • Wie, że foliowe torebki szkodzą środowisku i zagrażają zdrowiu i życiu zwierząt.
    • Potrafi wykorzystać zbędne foliowe opakowania do różnych celów.
  4. Woda źródłem życia (22 marca -Światowy Dzień Wody)
    Tematyka zajęć:
    • Gdzie w przyrodzie znajduje się woda? (doświadczenia).
    • Czy możliwe jest życie bez wody?
    • Jak możemy oszczędzać wodę?
    Przewidywane osiągnięcia uczniów:
    • Rozumie znaczenie wody w życiu ludzi, roślin i zwierząt.
    • Zna sposoby oszczędzania wody.
    • Wykonuje doświadczenia związane z wodą.
  5. Jemy zdrowo i kolorowo (7 kwietnia – Światowy Dzień Zdrowia)
    Tematyka zajęć:
    • Jakich witamin potrzebuje nasz organizm?
    • Przyrządzamy witaminowe koktajle i sałatki.
    Przewidywane osiągnięcia uczniów:
    • Rozpoznaje i nazywa owoce i warzywa.
    • Rozumie znaczenie witamin dla zdrowia.
    • Przygotowuje proste posiłki z zachowaniem zasad higieny i bezpieczeństwa.
  6. Ziemia naszym domem (22-kwietnia Dzień Ziemi)
    Tematyka zajęć:
    • Skąd się biorą śmieci?
    • Wpływ zanieczyszczeń na zwierzęta, rośliny i ludzi.
    • Odpady – co z nimi robić?
    Przewidywane osiągnięcia uczniów:
    • Wie, dlaczego należy zbierać makulaturę, baterie, puszki aluminiowe i szkło.
    • Rozumie potrzebę oszczędzania papieru.
    • Zna pojęcia recykling, segregacja.
    • Potrafi powtórnie wykorzystać surowce w pracach ręcznych.
    • Bierze udział w akcjach związanych ze zbiórką makulatury, puszek i zużytych baterii.
    • Rozumie wpływ zanieczyszczeń na środowisko.
  7. Piękno ojczystych kwiatów (15 maja- Święto Polskiej Niezapominajki)
    Tematyka zajęć:
    • Kwiaty naszych lasów, pól i łąk.
    Przewidywane osiągnięcia uczniów:
    • Rozpoznaje i nazywa kwiaty z najbliższego otoczenia.
    • Dostrzega piękno ojczystych kwiatów.
    • Szanuje roślinność.
  8. Parki Narodowe i rezerwaty schronieniem dla zagrożonych gatunków (24 maja-Europejski Dzień Parków Narodowych)
    Tematyka zajęć:
    • Potrzeba zakładania parków narodowych i rezerwatów przyrody.
    • Zasady zachowania w parkach i rezerwatach.
    Przewidywane osiągnięcia uczniów:
    • Zna zasady, których należy przestrzegać na terenie parków narodowych i rezerwatów.
    • Przestrzega zasad postępowania w naturalnym środowisku.
    • Rozumie potrzebę ochrony przyrody.
    • Zna położenie na mapie Polski terenów parków narodowych i pobliskich rezerwatów przyrody.
  9. Zagrożenia dla środowiska (5 czerwca -Światowy Dzień Ochrony Środowiska Naturalnego)
    Tematyka zajęć:
    • Czym jest środowisko naturalne?
    • Jakie są zagrożenia dla środowiska naturalnego? (wypalanie traw, kłusownictwo, rośliny i zwierzęta zagrożone wyginięciem, trujące odpady, nadmierny hałas, itp.)
    Przewidywane osiągnięcia uczniów:
    • Wykazuje postawę szacunku wobec środowiska naturalnego.
    • Zna sposoby ochrony środowiska naturalnego.
    • Rozumie konieczność ochrony przyrody
    IV. Procedury osiągania celów
    • Odpowiednia organizacja procesu edukacyjnego i zapewnienie warunków do jego realizacji,
    • Tworzenie sytuacji umożliwiających zdobycie wiedzy i umiejętności w zakresie edukacji ekologicznej,
    • Dobór atrakcyjnych form i metod pracy opartych na różnorodnej działalności dziecka.
    Sposoby osiągania zamierzonych celów:
  • wycieczki i zajęcia w terenie;
  • projekcje filmów, prezentacje multimedialne;
  • gry i zabawy ekologiczne;
  • spotkania z ekspertami;
  • przedstawienia ekologiczne dla dzieci i/lub rodziców;
  • obserwacje, doświadczenia, eksperymenty;
  • fotografowanie obiektów przyrodniczych, wystawy fotografii;
  • wykonywanie gazetek prezentujących tematykę ekologiczną;
  • ekspozycje wydawnictw ekologicznych;
  • wykonywanie afiszy, plakatów, ogłoszeń, zaproszeń;
  • wykonanie prac plastycznych na określone tematy;
  • udział w konkursach;
  • gromadzenie naturalnych eksponatów do kącika ekologicznego;
  • uczestnictwo dzieci w akcjach, obchodach i świętach ekologicznych;
  • opieka nad zwierzętami w czasie zimy;
  • współpraca z fundacją „Nasza Ziemia” i organizacjami ekologicznymi na terenie gminy.
    V. Metody i formy pracy
    W edukacji ekologicznej uwzględnia się przede wszystkim metody praktycznego działania, aktywizujące i problemowe. Metody stosowane w pracy z uczniem powinny rozwijać jego samodzielność w rozwiązywaniu problemów, uczyć współdziałania w grupie, rozwijać kreatywność, systematyczność, wzmacniać wiarę we własne siły. Wymagają od uczniów myślenia, aktywności, umożliwiając im tym samym samodzielne dochodzenie do wiedzy. Metody praktycznego działania umożliwiają dzieciom eksperymentowanie, prowadzenie doświadczeń i obserwacji oraz inne przedsięwzięcia. Działając, dzieci uczą się projektowania, planowania, doboru narzędzi, posługiwania się nimi oraz podejmowania decyzji.
    Metody pracy:
    • praktycznego działania: wycieczki, spacery, doświadczenia, ćwiczenia, hodowla;
    • aktywizujące i problemowe: gry i zabawy dydaktyczne, metaplan, inscenizacja, drama, zabawa, burza mózgów, metoda projektu;
    • eksponujące: pokaz, prezentacja, film, ekspozycje materiałów przyrodniczych;
    • podające: pogadanka, rozmowa, wyjaśnienia, odczyt, opis;

Formy pracy:
• indywidualna (jednolita lub zróżnicowana)
• zbiorowa (jednolita lub zróżnicowana)

  • praca w zespołach,
  • praca całej grupy.

VI. Ewaluacja
Po realizacji powyższego programu uczniowie powinni podejmować działania proekologiczne we własnym życiu
i najbliższym otoczeniu. Powinni czuć się odpowiedzialni za środowisko, w którym żyją. Nabędą umiejętności obserwowania środowiska naturalnego. Będą umieli wykorzystać wiedzę zdobytą na zajęciach oraz umiejętnie dzielić się nią z innymi oraz ją wykorzystać w praktyce. Formami sprawdzania osiągnięć, umiejętności i wiadomości będą:

  • ankiety,
  • testy, karty pracy,
  • wytwory pracy dzieci,
  • samodzielne pisanie ulotek, artykułów do szkolnej gazetki,
  • obserwacja zachowań uczniów,
  • zabawy dydaktyczne,
  • udział w konkursach o tematyce ekologicznej.
    Wyniki ewaluacji posłużą usprawnieniu metod i form pracy z dziećmi oraz umożliwią dokładną analizę osiągnięć uczniów. Pozwolą też na sformułowanie wniosków i ewentualnych wskazówek do dalsze pracy.

    Opracowała: Anna Brodowska, Szkoła Podstawowa w Kowalach Oleckich

    #arkusze #autyzm #BożeNarodzenie #czytanie #edukacja #ekologia #emocje #godzinawychowawcza #grafomotoryka #integracja #jesień #kodowanie #kolorowanie #kolory #kreatywność #lato #lekcja #logiczne #logopedia #logorytmika #manualne #matematyka #metoda #mindfulness #motoryka #percepcja #przedszkole #psychologia #rewalidacja #rozwój #ruch #rytm #scenariusz #scenariusze #sensoryka #storytelling #szkoła #toksyczni #uwaga #uważność #zabawa #zabawy #zajęcia #zajęciaspecjalistyczne #zwierzęta

    Skomentuj

    Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

    Logo WordPress.com

    Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

    Zdjęcie z Twittera

    Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

    Zdjęcie na Facebooku

    Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

    Połączenie z %s